II SA/Po 481/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-12
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Barbara Kamieńska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu wyższego szczebla informujące o wymogu dokonania zgłoszenia robót budowlanych, które powstało po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, może stanowić nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo Starostwa Powiatowego z dnia 12.09.2003 r., informujące o wymogu zgłoszenia robót budowlanych, nie może być uznane za nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ powstało ono po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto, sąd stwierdził, że sama ocena prawna (wykładnia przepisów), czy dane roboty wymagają zgłoszenia, nie jest okolicznością faktyczną, a istotne jest to, czy organ wydający decyzję posiadał wiedzę o fakcie dokonania lub braku zgłoszenia. W tym przypadku organ I instancji, wydając decyzję umarzającą postępowanie, nie miał podstaw do przyjęcia, że nie wiedział o braku zgłoszenia, a jego rozstrzygnięcie opierało się na ocenie, że roboty nie podlegały przepisom Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżąca M.G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia 24.01.2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie utwardzenia terenu przez W.G., powołując się na pismo Starostwa z dnia 12.09.2003 r. informujące o braku zgłoszenia robót. Organ I instancji postanowieniem z dnia 26.08.2004 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 04.10.2004 r. odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. WINB decyzją z dnia 29.12.2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zaskarżyła decyzję WINB do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania; oddala skargę /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska
II SA/Po 481/05
UZASADNIENIE
W dniu 24.01.2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie utwardzenia terenu na działce nr [...] przy ul. [...] w P., należącej do W. G.
Pismem z dnia 17.09.2003 r., skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, M. G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
We wniosku podała, że W. G. nie posiada zgłoszenia na utwardzenie placu na działce w P. i powołała się na pismo Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego z dnia 12.09.2003 r. Wnioskodawczyni podała także, iż pracownicy WINB wiedzieli, że na wykonanie tych robót potrzebne było zgłoszenie, ale ukrywali to "broniąc powiatowych Inspektorów".
Wniosek o wznowienie postępowania z podanej przyczyny powtórzony został przez M. G. w piśmie z dnia 18.12.2003 r. adresowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W piśmie tym ponownie podniesiono, że PINB wydał "fałszywą" decyzję wiedząc, że W. G. nie posiada stosownego zgłoszenia na wykonanie utwardzonego placu.
Postanowieniem z dnia 26.08.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 1 kpa wznowił postępowanie zakończone opisaną decyzją ostateczną z dnia 24.01.2003 r. nr [...].
Decyzją z dnia 04.10.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 151 § 1 kpa, art. 145 kpa i art. 149 § 2 kpa, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 24.01.2003 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ podał m.in., iż wnioskodawczyni powołuje się na nową okoliczność będącą podstawą do wznowienia postępowania. Okolicznością tą jest według M. G. pismo Starostwa Powiatowego z dnia 12.09.2003 r., które informuje zainteresowaną, że utwardzenie placu wymaga dokonania zgłoszenia, a do dnia 12.09.2003 r. pan W. G. nie dokonał zgłoszenia takich robót. Ponieważ wymienione pismo Starostwa niczego nowego nie wnosi do sprawy, nie zachodzi żadne prawdopodobieństwo istnienia wskazanej przez wnioskodawczyni przesłanki wznowienia postępowania. M. G. nie dopełniła wymogów określonych w art. 148 § 1 kpa. wobec tego organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak podstaw z art. 145 § 1 kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania M. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29.12.2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 04.10.2004 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania, nadto wskazano, iż zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła wyjścia na jaw żadnej istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej, istniejącej z dniu wydawania decyzji i nieznanej organowi, który ją wydał. Okoliczności, na które wnioskodawczyni powoływała się we wniosku z dnia 17.09.2003 r. były jej znane już w momencie wydawania decyzji z dnia 24.01.2003 r. o umorzeniu postępowania. Naruszony został więc termin jednego miesiąca określony w art. 148 § 1 kpa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Brak zgłoszenia przez W. G. robót ziemnych do dnia 12.09.2003 r. nie mogło mieć miejsca, ponieważ roboty te zostały legalnie wykonane już wcześniej, co wynika z decyzji z dnia 24.01.2003 r. – wyklucza to możliwość skutecznego zgłoszenia.
Od powyższej decyzji skargę złożyła M. G. domagając się jej uchylenia.
Skarżąca podniosła ponownie, że W. G. nie posiada zgłoszenia na wykonanie utwardzenia terenu na działce w P., roboty wykonał bez pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia. Wskazała, że brak zgłoszenia tych robót jest nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a okoliczność ta została ujawniona w piśmie Starosty Powiatowego z dnia 12.09.2003 r. Z tego pisma skarżąca dowiedziała się o tej okoliczności, a wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 17.09.2003 r., zachowany został więc termin do złożenia wniosku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego najpierw postanowieniem z dnia 26.08.2004 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 04.10.2004 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia 24.01.2003 r. co jest dla skarżącej niezrozumiałe. Skarżąca powołała się także na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25.11.2003 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu. Podzielić należy jego stanowisko, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 kpa, a w szczególności przesłanki wymienione w punkcie 5 tego przepisu.
Nie można się jedynie zgodzić z twierdzeniem organu, iż skarżąca nie zachowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin te uznać należy za zachowany, skoro skarżąca twierdzi, że o powoływanych przez siebie podstawach wznowienia dowiedziała się z pisma Starosty z dnia 12.09.2003 r., a z okoliczności sprawy nie można wyciągnąć wniosków przeciwnych.
Natomiast zasadnicza podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, a mianowicie brak podstaw wznowieniowych z art. 145 § 1 kpa, znajduje pełne oparcie w materiałach sprawy.
Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, powołując się na:
- pismo Starostwa Powiatowego z dnia 12.09.2003 r., w którym poinformowano ją m.in., iż "utwardzenie placu wymaga zgłoszenia zgodnie z § 30ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane" oraz, że "do dnia 12.09.2003 r. pan W. G. nie dokonał zgłoszenia wykonania wymienionych robót"
- okoliczność, iż roboty ziemne polegające na utwardzeniu terenu wymagały zgłoszenia, a W. G. nie dokonał takiego zgłoszenia do dnia 12.09.2003 r.
Skarżąca podkreślała, że o wymogu dokonania zgłoszenia i nie wypełnienia tego obowiązku przez W. G. dowiedziała się dopiero z pisma Starostwa z dnia 12.09.2003r.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie wznawia się, jeżeli po wydaniu decyzji ostatecznej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Do nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu nie należą w szczególności fakty powstałe w późniejszym czasie, już po zakończeniu kwestionowaną decyzją postępowania administracyjnego, a także później powstałe środki dowodowe. Nadto muszą to być fakty i dowody istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, mogące mieć wpływ na treść decyzji.
Podnoszone przez skarżącą okoliczności należy więc ocenić w świetle przytoczonego wyżej przepisu.
Powoływane przez skarżącą pismo Starostwa Powiatowego z dnia 12.09.2003 r. nie może być uznane za nowy dowód w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem dokument ten powstał już po wydaniu przez PINB decyzji z dnia 24.01.2003 r., której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.
Okoliczność czy roboty ziemne polegające na niwelacji i utwardzeniu terenu wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, czy dokonania zgłoszenia, jest elementem oceny prawnej dokonywanej przez organy administracji, nie jest to natomiast okoliczność faktyczna. Podstawą wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa mogą być tylko nowe okoliczności faktyczne, nie zaś ocena prawna (wykładnia przepisów).
Okolicznością faktyczną jest natomiast fakt dokonania zgłoszenia robót budowlanych lub fakt braku takiego zgłoszenia. Podkreślić przy tym należy, że decydujące znaczenie ma wiedza o faktach organu załatwiającego sprawę administracyjną, bez znaczenia zaś pozostaje zakres wiedzy o okolicznościach faktycznych, jaką posiada strona postępowania.
Zasadniczą kwestią jest więc stan wiedzy o istotnych okolicznościach sprawy organu nadzoru budowlanego, który wydał decyzję z dnia 24.01.2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie utwardzenia przez W. G. terenu działki nr [...] w P.
W oparciu o całość materiału zgromadzonego w aktach sprawy zakończonej decyzją z dnia 24.01.2003 r. nie można zasadnie przyjąć, iż załatwiający sprawę organ I instancji nie wiedział o fakcie braku zgłoszenia przez W. G. przedmiotowych robót budowlanych uprawnionemu organowi. W szczególności W. G. nigdy nie twierdził, że takiego zgłoszenia dokonał, zaś organ załatwiający sprawę na żadnym etapie postępowania nie dał wyrazu przekonaniu, że zgłoszenie takie miało miejsce.
Zauważyć należy, iż sama skarżąca we wniosku z dnia 18.12.2003 r. twierdzi, że wydając decyzję o umorzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wiedział o tym, iż W. G. nie posiada stosownego zgłoszenia na wykonanie utwardzonego placu.
Z uzasadnienia decyzji z dnia 24.01.2003 r. wynika, iż podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż roboty ziemne i utwardzenie terenu wykonane przez W. G. nie były robotami budowlanymi lub obiektem budowlanym, do których znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Poglądy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia mogą być kwestionowane jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. W ramach wyrażonego w decyzji z dnia 24.01.2003 r. stanowiska prawnego fakt braku zgłoszenia przez W. G. przedmiotowych robót ziemnych nie jest okolicznością istotną dla sprawy.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z akt sprawy nie wynika również, aby miały miejsce pozostałe podstawy wznowienia wymienione w przywołanym przepisie.
Pozostałe zarzuty skargi także są nietrafne. Wbrew odczuciu skarżącej nie zachodzi sprzeczność między postanowieniem organu I instancji z dnia 26.08.2004 r., którym wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 24.01.2003 r., a decyzją tego organu z dnia 04.10.2004 r., w której odmówiono uchylenia kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji. Wyjaśnić należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania ma charakter wstępny i zgodnie z art. 149 § 2 kpa otwiera ono możliwość przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia (wyjaśnienia czy faktycznie zaistniały) oraz – gdy organ stwierdzi rzeczywiste istnienie podstaw wznowienia – co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast przywołana w skardze decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25.11.2003 r. uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 02.10.2003 r. o odmowie wznowienia postępowania, i umorzyła postępowanie w przedmiocie wznowienia prowadzone przez WINB. Nie ma ona istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29.12.2004 r., która jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 04.10.2004 r. odpowiadają więc prawu, nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co skutkować musi oddaleniem skargi.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) skargę oddalono.
W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska
Brak podpisu sędziego
spowodowany jest jego
nieobecnością
/-/ B. Kamieńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło