II SA/Po 481/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2012 r.. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie przekazania według właściwości wniosku o przyznanie zasiłku celowego postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska W przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012r. stał się prawomocny od dnia 30 października 2012 r. Skarżący A. K. w dniu 16 listopada 2012 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest nieporadny i w ubóstwie, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nie uzyskuje żadnego stałego dochodu. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przytoczonej regulacji wynika, że wniosek ten składać można dopóki trwa postępowanie sądowe. Rozwiązanie powyższe jest konsekwencją charakteru instytucji prawa pomocy. Prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu profesjonalnego pełnomocna ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie toczącym się, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Wobec powyższego, przyjmuje się, że pojęcie "tok postępowania" należy rozumieć także jako postępowanie zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które może doprowadzić poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. W tym stanie rzeczy rozpoznać należało wniosek o prawo pomocy wniesiony po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utracił źródło zarobkowania, aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska