II SA/Po 482/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. i J.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga B.Z. i J.Z. wnieśli [...] grudnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...] marca 1975 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego w J. W uzasadnieniu wskazali, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w Grodzisku Wlkp. z 5 kwietnia 1995 r. ich ojciec M.Z. (zmarły [...] czerwca 1998 r.) nabył na własność gospodarstwo i to z dniem [...] listopada 1971 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. W uzasadnieniu wskazano, iż przed Sądem Rejonowym w Grodzisku Wielkopolskim toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej Kw nr [...] (prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości) z rzeczywistym stanem prawnym. B.Z. i J.Z. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Powtórzyli argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz podnieśli, iż rozstrzygnięcie sprawy cywilnej uzależnione jest od wyniku postępowania administracyjnego, czemu zresztą Sąd Rejonowy dał wyraz, zawieszając postępowanie w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. na podstawie art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślono, iż uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym będzie miało wpływ na merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1975 r. Wskazano, iż przedmiotowa sprawa dotyczy uwłaszczenia na gruntach, które w dacie wydania przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 1995 r. stanowiły w części własność osób fizycznych, a od rozstrzygnięcia sądu powszechnego "będzie (...) zależało jaki obszar nieruchomości z księgi wieczystej Nr [...] będzie przedmiotem postępowania przed Kolegium". Skargę na powyższe postanowienie złożyli B.Z. i J.Z., którzy wnieśli o jego uchylenie, ewentualnie - o jego zmianę przez orzeczenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy R. z dnia [...] marca 1975 r. W uzasadnieniu skarżący ponownie podnieśli, że rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu administracyjnym ma charakter prejudycjalny dla sprawy cywilnej o uzgodnieniu treści księgi wieczystej. Podkreślili, iż M.Z. stał się z dniem [...] listopada 1971 r. właścicielem gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż rozstrzygnięcie sądu powszechnego ma wpływ na rozpatrzenie sprawy administracyjnej, bowiem na jego podstawie możliwe będzie ustalenie obszaru nieruchomości, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości J., stanowiącego własność M.C. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Istota stwierdzenia nieważności polega na tym, że w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 wada, o których mowa w tym przepisie tkwi w samej decyzji (np., wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości). Decyzja taka nie może być sanowana i dlatego uprawniony organ stwierdza jej nieważność. Oceniając zaskarżone postanowienie stwierdzić należy, iż w świetle powołanego przepisu brak było podstaw do zawieszenia postępowania, którego istota polega na stwierdzeniu czy decyzja Naczelnika Miasta i Gminy R. z [...] marca 1975 r. zawiera jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Z akt sprawy wynika, iż gospodarstwo rolne (działki nr [...],[...] i [...]) objęte powyższą decyzją było zapisane w księdze wieczystej Kw Nr [...], co odpowiada obecnie prowadzonej księdze (Sąd Rejonowy w Grodzisku Wlkp.) Nr [...]. Skarb Państwa nie został wpisany jako właściciel gospodarstwa. Aktualnie wchodzące w skład gospodarstwa działki zapisane są w trzech księgach wieczystych (Nr [...],[...] i [...]) jako własność osób fizycznych. Starosta Powiatu G. wniósł o uzgodnienie księgi wieczystej Kw Nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia Naczelnika Miasta i Gminy R. z [...] marca 1975 r. i wydanie w tym zakresie decyzji - nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sądu powszechnego w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej, Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza jedynie, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. W zależności od poczynionych ustaleń wydaje stosowną decyzję (art. 156 - 158 kpa). Dla niniejszej sprawy nie mają więc znaczenia zmiany prawa własności dotyczące przedmiotowego gospodarstwa jakie dokonały się po wydaniu decyzji z [...] marca 1975 r., a przed wydaniem postanowienia sądu powszechnego z 5 kwietnia 1995 r. o nabyciu przez M.Z. z dniem [...] listopada 1971 r. prawa własności gospodarstwa objętego księgą wieczystą Nr [...] i to w oparciu o przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Z tych powodów uznając, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga MK