II SA/Po 484/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Małgorzata Górecka /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz Skarżący – B. i A.G. - reprezentowani przez adwokat M.M. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylającą w całości zaskarżoną uprzednio decyzje organu I instancji i orzekającą w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane rozbiórkę wiaty o wymiarach 14,98 x 3,0 m + 5,8m x 1,7m + 4,4m x 2,8m + 3m x 2,4m i wysokości ok. 2,80m wybudowanej bez pozwolenia na budowę, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] nr [...] w S., przyległej do istniejącej zabudowy na w/w działce należącej do inwestora i graniczącej od strony północno- zachodniej z działką nr [...] należącej do Państwa I. i M.M. położonej przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy oparł się na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i wskazał - za tym organem - że w wyniku oględzin zostało ustalone, iż na przedmiotowej działce istnieje budynek mieszkalno- warsztatowy oraz wiata. Zgodnie z oświadczeniem inwestora wiata t.j. hala, w której wykonywana jest obróbka maszynowa została posadowiona w 1987 i pierwotnie stanowiła ona konstrukcję stalową krytą płytami poliestrowymi, zaś w roku 2002 inwestor wykonał okładzinę z wełny mineralnej, siatki i kleju, a od strony działki należącej do M. podwyższył ogrodzenie z 1,90m na 2,90m i w 2004r zmienił dach na płytę obornicką. Po zapoznaniu się z dokumentacją przedłożoną przez inwestora i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznano, iż przedmiotowa hala została postawiona bez pozwolenia na budowę. Z tych też względów organ I instancji nakazał jej rozbiórkę. Rozpatrując odwołanie inwestorów, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń i prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane - art. 37 ust. 1 pkt 1 lecz nie został powołany przez ten organ przepis art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Także prawidłowo - w ocenie organu odwoławczego- organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta Gminy z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących postanowień planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej działki zarówno obowiązującego na dzień pobudowania jak i dzień wszczęcia postępowania. Ponieważ w wyniku uzyskanej informacji okazało się, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą nr XIV /88/86 Gminnej Rady Narodowej z dnia 19.12.1986r. przedmiotowa działka znajdowała się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej netto dla ludności nierolniczej (MN) a w chwili obecnej brak jest planu miejscowego - słusznym było - w ocenie organu odwoławczego - nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Jedynie niezrozumiałym dla organu II instancji było powołanie się w decyzji pierwszoinstancyjnej na postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w latach 1994 - 2003r. bowiem nie mogły one być brane pod uwagę dla omawianej sprawy a kwestią bezsporną - w ocenie organu odwoławczego - było to, iż ustalenia planu miejscowego obowiązującego w 1986r. także nie uprawniały do posadowienia hali produkcyjnej. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów podał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa hala powstała na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. W tym względzie organ odwoławczy odniósł się do zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów: szkicu sytuacyjnego z 1983r., który uwzględnia obecnie istniejącą wiatę o podanych rozmiarach, protokołu kontroli z 1993r. zgodnie, z którym na przedmiotowej działce znajdowała się wiata produkcyjna o wym. 40 m 2, protokołu oględzin z dnia [...] 2004r. z którego wynika, że wiata w chwili obecnej ma pow. 74,3 m2 i swoim kształtem przypomina wiatę naniesioną na szkic sytuacyjny a także odniósł się do projektu budowlanego budynku mieszkalno - warsztatowego. Z tego projektu - zdaniem organu odwoławczego - wynika, że w ścianie północno- zachodniej budynku miały zostać założone luksfery. To wynikało z faktu, iż przedmiotowy budynek jest oddalony od granicy z działką sąsiednią o 3 m i było zgodne z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - § 12 ust. 1, przy założeniu, że ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych i drzwiowych. Tak więc - zdaniem organu odwoławczego - należało stwierdzić, iż skoro przedmiotowa hala uwzględniona byłaby w decyzji pozwolenia na budowę, to musiałaby się ona w tym projekcie znaleźć a gdyby miał być dla tej hali wykonany odrębny projekt budowlany, to projekt budynku mieszkalnego nie przewidywałby konieczności zakładania luksferów zamiast okien na każdym poziomie budynku. Tak więc organ II instancji stwierdził prawidłowość poczynionych przez organ i instancji ustaleń, zaś uchylenie skarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej uzasadniał tym, że została ona sporządzona w sposób wadliwy bowiem jej rozstrzygnięcie nie zostało sformułowane w sposób aby możliwe było następnie wykonanie tej decyzji. W skardze kierowanej do tutejszego Sądu skarżący żądali zmiany skarżonej decyzji i nie orzekania nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty i umorzenia postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżonej decyzji zarzucali: - naruszenie przepisów prawa materialnego- art. 29 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że przedmiotowa wiata została wybudowana bez pozwolenia na budowę oraz, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, - naruszenie przepisów postępowania- art. 76 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do uznania, iż przedmiotowa wiata została wybudowana bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skarżący twierdzili, że przedmiotowa wiata została wybudowana w oparciu o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i warsztatowego z dnia [...] 1983r. i szkic sytuacyjny z dnia [...] 1983r. Protokół kontroli z 1993r. uwzględniający posadowienie wiaty nie stwierdza, że została ona bezprawnie wybudowana. Sama wiata - zdaniem skarżących - nie stanowi hali produkcyjnej jakkolwiek skarżący prowadzili w niej działalność gospodarczą lecz tylko chwilowo i nie produkcyjnie. Z kolei odnosząc się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący podali, że działka przeznaczona była zgodnie z postanowieniami planu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną netto dla ludności nierolniczej i to stanowiło podstawę do wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-warsztatowego i wiata została uwzględniona w projekcie technicznym - co powoduje, że brak jest podstaw aby w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane nakazać jej rozbiórkę. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację podaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd z urzędu zauważa, iż brak jest podpisu pod treścią odwołania od decyzji I instancji, złożonego w imieniu skarżących przez ich pełnomocnika działającego w oparciu o pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych , któremu to odwołaniu nadał bieg organ odwoławczy i rozpatrzył je. Postępowanie odwoławcze uruchamia czynność procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Ta czynność procesowa strony, aby wywołała skutek prawny, musi spełniać określone wymagania co do formy, treści, terminu i trybu jej dokonania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18.5.1994r., S.A./Gd 2365/93 (Wspólnota 1995, Nr 2, s. 16, powołany w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiaka i J. Borkowskiego - 7. Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005r. komentarz do art. 128 k.p.a., teza 1, s. 577) przyjął: "Uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)". Powołując się na powyższe, Sąd orzekający wobec uznania, że skarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności bowiem organ odwoławczy działał bez podstawy prawnej - co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, nie badał sprawy merytorycznie. Obecnie organ II instancji w pierwszej kolejności musi wezwać stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego odwołania a następnie - o ile zostanie on usunięty w zakreślonym terminie ustawowym - może dopiero przystąpić do rozpatrzenia odwołania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III- traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz MK