II SA/Po 487/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Kwiecińska /-/ J.Szaniecka Decyzją z dnia (...) lutego 2010 r., nr (...), Prezydent Miasta P., na podstawie art. 3, art. 8, art. 9, art. 14, art. 39 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup artykułów biurowych w kwocie (...) zł oraz zakup koła rowerowego, biletu na koncert w wys. (...) zł, biletu na mecz bokserski w wysokości (...) zł, zakupu plecaka w wysokości (...) zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż K. K. w dniach (...), (...), (...) stycznia 2010 r., oraz (...), (...), (...), (...), i (...) lutego 2010 r., złożył wnioski z prośbą o przyznanie pomocy obejmujące m.in. cele ujęte w sentencji decyzji. Po kilkukrotnych, nieskutecznych próbach przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ostatecznie w dniu (...) lutego 2010 r. pracownicy socjalni ustalili, że wnioskodawca nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, mieszka w domu letniskowym na działce stanowiącej własność jego ojca i nie posiada żadnych dochodów. Domek, w którym mieszka jest ocieplony, otynkowany, zadbany i nie wymaga remontu. Posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek. Do altany doprowadzony jest prąd, natomiast wnioskodawca nie ma dostępu do wody z uwagi na zamykanie jej dopływu w okresie jesienno – zimowym. Stąd dowozi on wodę z miejsca zamieszkania, a raz w tygodniu korzysta z ciepłej kąpieli u ojca. Organ podkreślił, że wnioskodawca otrzymuje regularną pomoc w formie zasiłku okresowego przyznanego decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. na okres od (...) grudnia 2009 r. do (...) lutego 2010 r. z przeznaczeniem na zakup żywności. Ponadto Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał wnioskodawcy kolejnymi decyzjami pomoc w postaci: zwrotu kosztów zakupu leków w kwocie (...) zł oraz zwrotu kosztów leczenia stomatologicznego w wysokości (...) zł; zwrotu kosztów zakupu rękawiczek w kwocie (...) zł, zakupu piżamy w kwocie (...) zł, zakupu spodni dresowych w kwocie (...) zł, zwrotu kosztów za zakupione skarpety w kwocie (...) zł, zwrotu kosztów zakupionej bielizny w kwocie (...) zł; pomocy na doładowanie telefonu w kwocie 100 zł; zakupu środków czystości w kwocie (...) zł, zakupu płyty grzewczej kuchenki elektrycznej w kwocie (...) zł, zwrotu kosztów za zakupioną żarówkę w kwocie (...) zł, zakupu żywności w kwocie po (...) zł na okres od (...) marca do (...) lipca 2010 r., zasiłku okresowego w kwocie (...) zł od (...) marca 2010 r. do (...) lipca 2010 r. oraz pomocy na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie (...) zł. Zdaniem organu udzielone wnioskodawcy wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, a także jest zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej wynikającymi z art. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Prośba o pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup artykułów biurowych w kwocie (...) zł, zakupu koła rowerowego, biletu na koncert w wys. (...) zł oraz biletu na mecz bokserski w wysokości (...) zł nie może zostać zakwalifikowana do niezbędnych potrzeb bytowych, na zaspokojenie których przyznaje się zasiłki celowe. Natomiast na zakup plecaka wnioskodawcy została przyznana pomoc w kwocie (...) zł decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r. W tej sytuacji organ uznał, że otrzymywana przez K. K. pomoc pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka. K. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...), działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust.1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Tym samym rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna stanowi bowiem instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 powyższej ustawy). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności ustalenie, że jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej a następnie stwierdzenie, że udzielenie pomocy jest konieczne z uwagi na fakt, iż osoba wnioskująca nie może własnymi zasobami i możliwościami przezwyciężyć trudnej sytuacji, w jakiej się znalazła. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami pomocy społecznej, iż określony przez wnioskodawcę cel – którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc – nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Mając na względzie, że skarżący został objęty w tym samym czasie szeroką pomocą materialną w postaci zasiłku okresowego przyznanego decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r. na okres od (...) grudnia 2009 r. do (...) lutego 2010 r. z przeznaczeniem na zakup żywności; zwrotu kosztów zakupu leków w kwocie (...) zł oraz zwrot kosztów leczenia stomatologicznego w wysokości (...) zł; zwrotu kosztu zakupu rękawiczek w kwocie (...) zł, zakupu piżamy w kwocie (...) zł oraz zakupu spodni dresowych w kwocie (...) zł., zwrotu kosztów za zakupione skarpety w kwocie (...) zł; zwrotu kosztów zakupionej bielizny w kwocie (...) zł; pomocy na doładowanie telefonu w kwocie 100 zł; zakupu środków czystości w kwocie (...) zł; zakupu płyty grzewczej kuchenki elektrycznej w kwocie (...) zł; zwrotu kosztów za zakupioną żarówkę w kwocie 8 zł; zakupu żywności w kwocie po (...) zł na okres od (...) marca do (...) lipca 2010 r., zasiłku okresowego w kwocie (...) zł od (...) marca 2010 r. do (...) lipca 2010 r. oraz pomocy na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie (...) zł za niedopuszczalne uznać należało żądanie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na artykułów biurowych w kwocie (...) zł oraz zakup koła rowerowego, biletu na koncert w wysokości (...) zł, biletu na mecz bokserski w wysokości (...) zł. Wnioskowana pomoc nie zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawcy. Podkreślić należy, że niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Ewentualne udzielenie wnioskowanej pomocy nie zmierzałoby bowiem do przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej w jakiej znalazł się wnioskodawca. Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego zakupu plecaka, Sąd wskazuje, że wnioskodawcy została przyznana na ten cel, decyzją z dnia (...) stycznia 2010 r., pomoc w kwocie (...) zł decyzją. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Kwiecińska /-/ J. Szaniecka