II SA/Po 488/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lutego 2005 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 07 stycznia 2005 r. Nr [...], II. zasądza od organu na rzecz skarżącej M.M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 22 lipca 2004 r., wezwał skarżącą M. M. do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Odbiór wezwania własnoręcznym podpisem potwierdziła M. M. dnia 3 sierpnia 2004 r. Skarżącą pouczono, że w celu złożenia wyjaśnień należy zgłosić się osobiście w Biurze Powiatowym ARiMR lub przesłać na jego adres korektę z podaniem znaku sprawy. W związku z bezskutecznym upływem terminu do usunięcia braków we wniosku, pismem z dnia 27 sierpnia 2004 r. nr [...] wniosek o przyznanie płatności pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia 6 stycznia 2005 r. skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do składania wyjaśnień z powodu złego stanu zdrowia i częstych pobytów w szpitalu. Do wniosku załączono zaświadczenia lekarskie potwierdzające, iż z uwagi na stan zdrowia skarżąca nie mogła się stawić osobiście na wezwanie ARiMR. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. znak [...] Kierownik Biura powiatowego ARiMR odmówił skarżącej przywrócenia terminu. Uzasadniając wskazano, iż dostarczone dokumenty zawierają zbyt ogólne stwierdzenia, a wyjaśnienie sprawy nie wymagało osobistego stawiennictwa o czym skarżąca została pouczona. W przewidzianym ustawą terminie skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że w okresie, w którym upływał wyznaczony termin jej stan zdrowia wymagał leżenia, dlatego przebywała u córki. M. M. nie wiedziała także o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. W załączeniu przesłano dodatkowe zaświadczenia lekarskie z dnia 8 lipca 2004 r. i 26 lipca 2004 r w których skarżącej zalecano leżenie. Dyrektor Oddziału Regionalnego postanowieniem z dnia 28 lutego 2005 r. znak [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji (brak dowodu doręczenia) Uzasadniając wskazano, iż z przedstawionych dokumentów nie wynika, jakoby skarżąca nie mogła usunąć braków wniosku w sierpniu 2004 r., a w terminie, w którym skierowano do niej przedmiotowy wniosek nie mogła przebywać u córki, gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowego wezwania widnieje własnoręczny podpis skarżącej. Ponownie podkreślono, że usunięcie braków wniosku nie wymagało osobistego stawiennictwa w ARiMR, bowiem skarżąca mogła pocztą przesłać korektę wniosku. W skardze do sądu administracyjnego (wniesionej w terminie) skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że z powodu choroby nie mogła się stawić w przewidzianym terminie w urzędzie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Podstawę do przywrócenia terminu na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi art. 58 kpa, określający przesłanki (§ 1 i § 2), których łączne wystąpienie uzasadnia przywrócenie terminu. Wnioskujący o przywrócenie terminu musi uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, co oznacza że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowany podmiot wniosku o przywrócenie terminu, z zachowaniem nieprzywracalnego terminu do wniesienia tego wniosku - 7 dni od ustania przeszkody – (trzecia przesłanka) i równoczesne dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin (czwarta przesłanka). Ocena zasadności złożonego przez skarżącą wniosku winna być dokonana przez pryzmat wskazanych w ustawie przesłanek. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych organy obu instancji uzasadniły, że przedstawione przez skarżącą dokumenty są zbyt ogólnikowe. Ustawa (art. 58 § 1 kpa) wymaga od składającego wniosek jedynie uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. "Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 394) M. M. przedstawiła opinie lekarza specjalisty z dnia 8 lipca 2004 r., 26 lipca 2004 r. i 5 stycznia 2005 r. informujące, że skarżąca od dłuższego czasu (od 2003 r.) chorowała, a w lipcu i sierpniu 2004 r. jej stan wymagał leżenia i był na tyle niestabilny, że opiekujący się M. M. chirurg urazowy rozważał hospitalizację. Skoro nie można stronie poczytać za winę niedopełnienia jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, a skarżąca przedstawiła szereg dokumentów medycznych świadczących, iż z powodu choroby nie mogła stawić się na wezwanie do ARiMR należało uznać że przesłanka uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku winy, została w ten sposób spełniona. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżonym postanowieniem nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. Rozpoznające sprawę ponownie organy zobligowane będą rozpatrzyć wniosek skarżącej uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/ M.Górecka /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz