II SA/Po 488/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2015r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia 1. ustanowić dla A. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trzema małoletnimi córkami. Mąż pracuje za granicą z wynagrodzeniem około [...] euro, ale nie jest to praca na stałe. W okresie zimowym nie pracuje. Skarżąca prowadzi małą działalność gospodarczą z niewielkim przychodem oraz sama odprowadza składki ubezpieczenia społecznego. Oświadczyła, że aby terminowo zapłacić składki ZUS zmuszona jest zaciągnąć kredyt w banku, na rachunku bankowym ma debet. Rodzina ma duże koszty utrzymania (opłaty za media, opał, leczenie, ubezpieczenie osób i mienia, koszty dojazdu do pracy i szkoły, telefony), dzieci uczęszczają do szkół, co wiąże się z kosztami książek, przyborów szkolnych, ubioru, opłat szkolnych (komitet rodzicielski, składki, wycieczki). Skarżąca oświadczyła, że posiadają dom o powierzchni [...] m², samochód osobowy marki Ford. Nie posiadają wraz z mężem żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wezwana do uzupełniania wniosku o prawo pomocy wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi jej niewielki przychód i opodatkowana jest w formie karty podatkowej. Mąż nadal pracuje około 9 miesięcy w roku. Podała, że spłaciła należności Skarbu Państwa z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Przedłożyła kserokopie dowodów zapłaty rachunków za media, usługi kominiarskie, zaświadczenia o zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego i o opłacaniu składek z tego tytułu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, które w zasadzie utrzymuje jej mąż z pracy sezonowej na granicą w wysokości około [...] euro miesięcznie. Dochód ten wystarcza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny, w tym stałych opłat zamieszkania, ubezpieczenia, kształcenia trójki uczących się córek, wyżywienia, leczenia i pozostałych niezbędnych wydatków. Dochody skarżącej natomiast nie wystarczają na uiszczenie składek ubezpieczenia społecznego, dlatego zaciąga debet w rachunku bankowym. Skarżąca, ani jej mąż nie posiadają żadnego innego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska