II SA/Po 488/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca A. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 17 sierpnia 2015r. ustanowił dla skarżącej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w osobie adw. W. H (k. 54). W dniu 19 października 2015r. adw. W. H. została powiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 29 października 2015r. odrzucił skargę sporządzoną i wniesioną przez skarżącą z powodu nie uzupełnienia, pomimo wezwania, braków formalnych skargi w terminie. Powyższe postanowienie Sądu doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 04 listopada 2015r. W dniu 03 listopada 2015r. pełnomocnik skarżącej nadała na poczcie pismo procesowe w sprawie, w którym podtrzymała stanowisko i żądania skarżącej zawarte w skardze. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej, nieopłaconej nawet w części. Pełnomocnik nie ustosunkowała się do kwestii uzupełnienia braku formalnego skargi. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), dalej "p.p.s.a." wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 461), dalej "rozporządzenie" normują badaną materię w ten sposób, że pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym za każdą instancję oddzielnie. Wynagrodzenie należy się co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą oraz poglądami doktryny pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; post. NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 341/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 704). W § 19 rozporządzenia mowa jest o tym, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia określona został stawka minimalna kwoty, jaką przyznaje się pełnomocnikowi uczestniczącemu w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym w I instancji w sprawie innej niż określone w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. b. rozporządzenia. Przepisy powyższego rozporządzenia nie określają jakie czynności pełnomocnik powinien wykonać w trakcie postępowania, aby otrzymać wynagrodzenie. Jedynie § 2 powołanego rozporządzenia mówi o tym, iż sąd zasądzając opłatę powinien ocenić niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy oraz wkład pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por. np. postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10, z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12). W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że wyznaczony z urzędu, adwokat w istocie do czasu wydania postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nie uzupełnienia braku formalnego skargi nie podjął czynności mających na celu przyczynienie się do wyjaśnienia i pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie pismo pełnomocnika z 3 listopada 2015r. zostało nadane na poczcie na jeden dzień przed odbiorem korespondencji z Sądu zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi to poza podtrzymaniem dotychczasowego stanowiska skarżącej w sprawie, pełnomocnik nie przedstawiła okoliczności sprawy zmierzających do jej pomyślnego załatwienia. W szczególności wiedząc o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącej od dnia 19 października 2015r. (data odbioru informacji z sądu o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu) pełnomocnik nie podjęła jakichkolwiek czynności, przeciwdziałających odrzuceniu skargi postanowieniem Sądu z 28 października 2015r. Pismem 23 października 2015r. pełnomocnik wykonała zarządzenie Sądu i złożyła oświadczenie o wykonywaniu usług na zasadzie prawa pomocy w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Nakładu pracy pełnomocnika nie można, zatem ocenić jako udzielenie stronie pomocy prawnej o jakiej mowa w dyspozycji art. 250 p.p.s.a. Brak zatem podstaw do przyznania pełnomocnikowi skarżącej na obecnym etapie postępowania wynagrodzenia za wykonaną pracę. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 250 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska