II SA/Po 488/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-11-27

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak – Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, mogło jednocześnie uchylić postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, które zostało już wcześniej prawomocnie uchylone wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. z uwagi na istotne uchybienia proceduralne. W szczególności, Kolegium dwukrotnie uchyliło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, które zostało już wcześniej prawomocnie uchylone wyrokiem WSA, co stanowiło rażące naruszenie zasady związania sądem wyrażonej w art. 153 PPSA. Ponadto, w decyzji Kolegium występowały liczne błędy formalne i merytoryczne, które uniemożliwiały jej akceptację.
Stan faktyczny
J. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalającej warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) dwukrotnie odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na brak interesu prawnego J. C. WSA w Poznaniu wyrokiem z [...] sierpnia 2018 r. uchylił drugie postanowienie SKO, wskazując na liczne uchybienia proceduralne i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu. Następnie SKO wydało decyzję z [...] kwietnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając interes prawny J. C. Po kolejnym wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO decyzją z [...] maja 2019 r. uchyliło własną decyzję z [...] kwietnia 2019 r. i orzekło co do istoty sprawy, w tym uchyliło postanowienie z [...] stycznia 2018 r. (które już zostało uchylone wyrokiem WSA) i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. J. C. wniósł skargę na decyzję SKO z [...] maja 2019 r., zarzucając nieuwzględnienie wytycznych sądu. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...], Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 54 w zw. z art. 64, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę decyzji tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 778), ustalił na wniosek A. G. i K. D. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego na terenie położonym w [...], gmina [...], działka [...]. J. C. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się między innymi na art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, odmówiło J. C. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. W ocenie Kolegium inwestycja, której dotyczy ww. decyzja Wójta Gminy [...], nie wpływa negatywnie na działkę J. C. i w żaden sposób nie ogranicza wykorzystania jego nieruchomości, przez co nie ma on interesu prawnego w sprawie. J. C. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. , [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał po swojej stronie interesu prawnego, co w konsekwencji uzasadniło wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez J. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] sierpnia 2018r . o sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z licznymi uchybieniami proceduralnymi. Sąd wskazał też na obiektywne braki w aktach administracyjnych. Zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż odstąpiło od dokonania w sprawie własnych ustaleń i podjęło próbę wyręczenia się stanowiskiem organu gminy. Sąd wskazał również na błędy, które popełnił organ i które świadczą o niestarannym prowadzeniu postępowania. Organ odwoławczy błędnie określał przedmiot decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Wskazano, iż w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. nie pojawia się w istocie żadna argumentacja odnosząca się do wywodów skarżącego zawartych we wspomnianym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Co więcej, pada ze strony Kolegium zadziwiające stwierdzenie, że "zastosowało się do wytycznych w w/wym. wyroku". Tymczasem akta sprawy nie wskazują, aby w kontrolowanej sprawie administracyjnej wydano jakikolwiek wyrok. Żadnego orzeczenia nie powołano także w treści postanowienia Kolegium. Sąd zauważył nadto, iż poważnym uchybieniem ze strony Kolegium było sformułowanie sentencji postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r., rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w postaci: (cyt.) "odmówić wszczęcia postępowania...", podczas gdy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a. rozstrzygnięcie Kolegium powinno brzmieć "utrzymuje zaskarżone postanowienie w mocy" (oczywiście przy założeniu przyjętego przez organ wariantu rozstrzygnięcia). Wszystkie wymienione przez Sąd kwestie prowadzą do oceny postępowania Kolegium jako prowadzonego w sposób nierzetelny oraz nieprzekonujący. Sąd zauważył także, że wstępna analiza danych odległościowych odzwierciedlonych na mapie będącej załącznikiem do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...], pozwala stwierdzić, że działka [...] prawdopodobnie znajduje się w pasie 100 od granicy gospodarstwa J. C.. Oznacza to, że na skutek dopuszczenia w sąsiedztwie (działka [...]) jego nieruchomości (działka [...]) zabudowy mieszkaniowej skarżący utracił możliwość ubiegania się w drodze samego ustalenia warunków zabudowy, bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o lokalizację zabudowy inwentarskiej dla produkcji większej niż 40 DJP. Sąd wskazał Kolegium na konieczność uzupełnienia i uporządkowania akt administracyjnych, dokładnej weryfikacji wniosku J. C. i ponownego sprawdzenia, czy nie posiada on interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Podkreślono przy tym, że już na podstawie zebranych w aktach materiałów da się ustalić, iż prawdopodobnie (konieczne jest zweryfikowanie odległości pomiędzy działkami) interes prawny J. C. może znaleźć umocowanie w treści § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten kreuje bowiem dodatkowe i istotne obwarowania prawne w sferze inwestycyjnej dla nieruchomości dotychczas rolnych, jeżeli w ich otoczeniu dojdzie do przekształcenia terenów na mieszkaniowe (obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej, ale nadto – pośrednio – dochowania weryfikowanych w niej standardów emisyjnych). Rozpoznając sprawę ponownie pismem z [...] marca 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż J. C. jako właściciel działki nr [...], ma interes prawny do bycia stroną w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawca wskazał, że planowana inwestycja wpływać będzie niekorzystnie na jego nieruchomość i będzie ograniczać możliwości rozwoju jego gospodarstwa. W świetle wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. i w kontekście tych zarzutów oraz brzmienia przepisu § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy przyjąć, że J. C. ma interes prawny w niniejszym postępowaniu. Dalej SKO w [...] rozważyło, czy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa i w tym celu zbadało, czy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego na terenie położonym w [...] gmina [...], działka nr [...], spełnione zostały warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Kolegium planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego może współistnieć z istniejącą w wyznaczonym obszarze zabudową oraz kontynuuje funkcję zabudowy. Nadto, zdaniem Kolegium, ustalone w decyzji Wójta Gminy [...] dla przedmiotowego budynku parametry nie naruszały istniejącego ładu przestrzennego i w tym zakresie Kolegium nie stwierdziło rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Kolegium nie doszło też do zaistnienia pozostałych przesłanek wskazanych w art. 156 K.p.a. Właściwym organem do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia był Wójt Gminy [...]. Niniejsza sprawa nie była przedmiotem rozstrzygnięcia innej decyzji, decyzja została skierowana do osób mających przymiot strony, w dniu jej wydania była wykonalna, jej wykonanie nie spowoduje czynu zagrożonego karą oraz decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. J. C. wniósł do SKO w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż organ nie zastosował się do wytycznych zwartych w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr SKO [...] w całości i orzekło co do istoty sprawy w następujący sposób: 1. uchylić decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2018 r. znak SKO [...] w całości, 2. odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., iż "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr SKO [...]" oraz, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. SKO w [...] wydało decyzję SKO [...] którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] Kolegium stwierdził ponownie, iż J. C. posiada interes prawny w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego na terenie położonym w [...], gmina [...] działka [...]. Nadto w ocenie tego organu nie zachodzą przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 pkt 1, 3-7 K.p.a. Dalej Kolegium przeanalizowało materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wydania warunków dla przedmiotowej decyzji i stwierdziło, że planowana zabudowa domów jednorodzinnych kontynuuje zastaną funkcję w obszarze analizowanym. Wprowadzenie na ten obszar zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z istniejącym ładem przestrzennym, nie kłóci się z nim, co więcej - kontynuuje zastaną funkcję z uwagi na występowanie w tym terenie zabudowań mieszkalnych jednorodzinnych. Zaznaczono, że nie każde naruszenie wymogów stawianych postępowaniu w przedmiocie wydania warunków zabudowy, jak i samej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, może stanowić podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Jakkolwiek wadliwe procedowanie w sprawie, w tym niedołączenie do decyzji wszystkich wymaganych załączników, czy też niewłaściwe przeprowadzenie analizy urbanistyczno-architektonicznej, może mieć wpływ na wynik decyzji o warunkach zabudowy, to jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ ustalający warunki zabudowy, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 600/09, dostępny jw.). Skoro bowiem ustawową przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa określona właśnie w art. 61 ust.1 u.p.z.p., to dopiero brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko wadliwość procedowania, w tym niewłaściwe przeprowadzenie analizy, która jest jedynie środkiem dowodowym do ustalenia dobrego sąsiedztwa. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem prawa tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez brak spełniania przesłanki "dobrego sąsiedztwa". Odnosząc się zaś do zarzutów J. C. Kolegium wskazało, że w zaskarżonym postanowieniu w całości wykonało wytyczne i zalecenia wskazane w wyroku WSA w Poznaniu. Zgodnie bowiem z tymi wytycznymi wszczęło postępowanie nieważnościowe, a następnie zbadało, czy J. C. przysługuje status strony w tym postępowaniu. Kolegium podzieliło twierdzenia J. C., iż ma on interes prawny do bycia stroną, a który to interes wynika z przepisów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego przystąpiło do merytorycznej oceny, czy wydana w sprawie decyzja była obarczona przesłanką nieważności. Nadto, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy należy oceniać, czy kwestionowana decyzja obarczona jest wadą z art. 156 § 1 K.p.a. Sama okoliczność, że dana osoba nie została uwzględniona jako strona, nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu kwestionowanej decyzji. Skargę na powyższa decyzję wniósł J. C. zarzucając , iż Kolegium nie zastosowało się do wytycznych zwartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] sierpnia 2018r . o sygn. akt II SA/Po [...] i nie odniosło się do uwag i zarzutów podnoszonych przez skarżącego dotyczących oddziaływania planowanej inwestycji na tereny sąsiednie. Wskazano na funkcje rolne terenów sąsiednich i brak zabudowy mieszkaniowej. Zarzucono brak prawidłowej analizy sposobu zagospodarowania obszarów sąsiednich. Decyzja Wójt Gminy [...] ogranicza rozwój gospodarstw rolnego, budowy budynków gospodarczych i hodowlanych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. W piśmie procesowym z [...] listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego, wyznaczony z urzędu w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, popierając skargę zarzucił przeprowadzenie postępowania przed organem I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu, na skutek nieuznania jej za stronę. Brak czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji powoduje taką wadliwość postępowania wyjaśniającego, że zachodzi konieczność powtórzenia czynności procesowych składających się na to postępowanie. Podniesiono nadto, że na analizowanym obszarze nie występują obiekty jednorodzinne, mogące stanowić wyznacznik funkcji dla planowanej inwestycji na zasadzie kontynuacji zabudowy. Na analizowanym obszarze nie występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Bez wpływu na taką ocenę stanu prawnego nieruchomości pozostaje okoliczność, że siedliska rolnicze nie posiadają klasycznych wiejskich zabudowań gospodarczych. W sensie prawnym są one siedliskami rolniczymi. Ponadto planowana zabudowa nie nawiązuje do linii zabudowy oraz intensywności zabudowy występującej na analizowanym terenie. Różnice te są zarazem na tyle istotne, że niemożliwe jest ich skorygowanie w drodze odstępstw od wyników analizy na podstawie stosownych przepisów powołanego rozporządzenia. Z uwagi zatem na niespełnienie wymogu dobrego sąsiedztwa, z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wykluczone jest zdaniem skarżącego wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienia, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem - nie zaś pod kątem słuszności i celowości. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Podając kontroli zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się szeregu uchybień o charakterze proceduralnym, które z uwagi na swą ilość oraz istotny charakter skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], jako wydanej z naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano wyżej, w toku przedmiotowego postępowania zapadł już raz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Po [...]). Stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku są wiążące dla Samorządowego Kolegium Odwoławcze, jak także Sądu rozpatrującego mniejszą skargę. W wyroku tym Sąd dostrzegł, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. , [...] obarczone było licznymi uchybieniami proceduralnymi, które urągało zasadom wyrażonym chociażby w art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej), czy art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania stron o zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ten sam zarzut należy postawić zaskarżonej decyzji z [...] maja 2019 r. nr [...]. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż wyrokiem z [...] sierpnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie z Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., [...], które zostało wydane w związku z wnioskiem J. C. o ponowne rozpoznanie sprawy w związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. W skutek tego wyroku w obiegu prawnym nadal pozostawało postanowienie SKO w [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...], a obowiązkiem tego organu było ponowne rozpoznanie środka odwoławczego wniesionego przez J. C. od tego postanowienia, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w ww. wyroku z [...] sierpnia 2018 r. Tymczasem SKO w [...] pismem z [...] marca 2019r. zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] pozostawiając w obiegu prawnym postanowienie z [...] listopada 2017 r. wraz z nadal nierozpoznanym środkiem odwoławczym od tego postanowienia, a następnie wydało decyzje merytoryczne z [...] kwietnia 2019 r. i z [...] maja 2019 r. Dalej zauważyć trzeba, iż w wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. rozstrzygnięciu - decyzji z [...] maja 2019 r. ( [...]), Kolegium postanowiło o uchyleniu zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2019 r. ( SKO [...]) w całości i orzekło, co do istoty sprawy ten sposób, iż w pkt 1 uchyliło decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2018 r. znak SKO [...] w całości. Rozstrzygniecie to ( pkt 1) jest całkowicie niezrozumiałe. W uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2019r. brak jest jakiekolwiek próby wyjaśnienia motywów takiego rozstrzygnięcia. Nie wskazano czego dotyczyła decyzja w z dnia [...] stycznia 2018 r. znak SKO [...], a tym bardziej jakie były przyczyny prawne jej uchylenia. Również z akt sprawy nie wynika, jaki był przedmiot tej decyzji, na jakim postępowania została wydana. Sąd dostrzega, iż zarówno data jak i numer tej "decyzji" odpowiadają w rzeczywistości dacie i numerowi postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Można zatem założyć, iż doszło do omyłki pisarskiej i wolą organu było uchylenie postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r. znak SKO [...], a nie "decyzji". Niemniej przy takim założeniu zaznaczyć należy, iż postanowienie SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało już uchylone wyżej powołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] sierpnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Po [...]). Brak było zatem podstaw do orzekania w tym zakresie przez Kolegium. Podkreślić należy, iż zadaniem stron jak i sądu kontrolującego zapadłe rozstrzygniecie administracyjne nie jest domyślanie się jakie rozstrzygnięcie chciał wydać organ. Z treści decyzji winny wynikać jednoznacznie elementy wymienione w art. 107 § K.p.a. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji z [...] maja 2019r. Sąd dopatrzył się szeregu dalszych nieścisłości i błędów, których skala jest niedopuszczalna i świadczy o poważnych zaniedbaniach w należytym wyjaśnieniu sprawy. I tak na stronie nr [...] decyzji SKO wskazało, iż w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z [...] sierpnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) uchylił postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z [...] sierpnia 2018 r. (SKO [...]), gdy w rzeczywistości wyrokiem tym uchylono postanowienie tego organu z [...] stycznia 2018 r. Na stronie 3 decyzji Kolegium wskazało, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] zainicjował wniosek J. C. z [...] kwietnia 2016 r., podczas gdy był to wniosek z [...] maja 2017 r. Dalej w rozważaniach na stronie 4 zaskarżonej decyzji pojawia się stwierdzenie, iż SKO w było związane w niniejszej sprawie oceną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2018r. o sygn. akt II SA/Po [...] – co jak wskazano wyżej jest twierdzeniem błędnym. Na tej samej stronie decyzji SKO dwukrotnie mylnie wskazało także datę ostatecznej decyzji wójta Gminy [...], oznaczając ją jako [...] lutego 2017 r. i [...] kwietnia 2017r. Wyżej wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, iż w tryb orzekania przez Kolegium wdarła się istotna niestaranność, która przekreśla możliwość pozostawienia zaskarżonej decyzji w obiegu prawnym. Cześć uchybień (m.in. błędne oznaczenia daty decyzji Wójta Gminy [...], jak też daty i sygnatury wyroku sądu) prowadzą do wniosku, iż organ sporządzając decyzję opierał się na decyzji przygotowanej w innej sprawie. Powyższe, w połączeniu z pozostałymi dostrzeżonymi uchybieniami, rodzi uzasadnione obawy, iż rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy SKO działo bardzo niestarannie i nierzetelnie, co nie daje gwarancji zachowania standardów działania administracji i publicznej wyrażonych w powołanych wcześniej art. 8 i 11 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. Powyższe, w ocenie Sądu uzasadniało, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wyeliminować wciąż funkcjonujące w obiegu prawnym postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r., [...] i ponownie rzetelnie i starannie rozpoznać wniosek J. C. z [...] kwietnia 2019 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, a wydane rozstrzygnięcie winno spełniać warunki określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. i dawać gwarancję realizacji zasad wyrażonych w art. 7, 8 i 11 K.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze, jak też w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego, wskazać należy, iż niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Naruszanie art. 10 i 28 K.p.a. może natomiast stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto, zauważyć należ, iż w orzecznictwie wskazuje się, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., V S.A. 2998/99, Lex nr 51249). Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Stąd powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., V S.A. 1970/98, Lex nr 50195). Nie ulega wątpliwości, iż analiza urbanistyczna jest obowiązkowym elementem postępowania dowodowego przy ustalaniu warunków zabudowy. Jednakże nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ ustalający warunki zabudowy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r., II OSK 600/09). Jeżeli zatem ustawową przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa określona właśnie w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., to dopiero brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko niewłaściwe przeprowadzenie analizy, która jest jedynie środkiem dowodowym do ustalenia dobrego sąsiedztwa (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., II OSK 1637/10 oraz z 25 czerwca 2019 r. o sygn. akt II OSK 1517/18 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie prowadzi do winsoku, aby planowana zabudowa była oczywiście sprzeczna z dotychczasowym zagospodarowaniem terenu i w jakikolwiek sposób nie dała się z nim pogodzić. Planowany budynek jednorodzinny kontynuuje funkcję zastaną na analizowanym obszarze, na którym znajduje się zarówno zabudowa zagrodowa jak i jednorodzinna. Na działkach o numerach [...] w obszarze analizowanym znajduje się zabudowa jednorodzinna. Strona skarżąca nie wykazała, ani chociażby nie uprawdopodobniał, aby ustalenia powyższe były błędne. Skoro w ramach postępowania nieważnościowego, jak wyżej wskazano badane jest czy doszło do ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów. Musi to być takie naruszenie, które jest w normie prawnej tak wskazane, że nie jest dopuszczalne żadne odstępstwo. Tymczasem w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odstępstwa są wprowadzane, co ma znaczenie dla ustalania czy doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie ustalenia wskaźników zabudowy. Z tych też przyczyn podnoszone zarzuty nie mogły być uwzględnione.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło