II SA/Po 490/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2011r. wniosku D. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K., K. K., R. G., D. Ż. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący D. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku skarżący wniósł o zwolnienie z opłat i należności związanych z tokiem postępowania organu administracji publicznej z uwagi na społeczny aspekt sprawy. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Podał, że dochód uzyskuje tylko jego ojciec z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł miesięcznie, matka pozostaje na utrzymaniu skarżącego, a on prowadzi gospodarstwo rolne. Nie wskazał przy tym dochodów jakie z tego gospodarstwa uzyskuje. W części wniosków dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że posiada dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha Wskazał, że posiada ciągnik rolniczy. Nadto podał, że jego ojciec posiada działkę rolną o powierzchni [...] ha. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec powyższego zobowiązano wnioskodawcę do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on i jego rodzice oraz do poparcia tych twierdzeń posiadanymi dokumentami. Następnie wezwano skarżącego do opisania prowadzonego gospodarstwa rolnego, przy tym do wskazania wysokości otrzymywanych dopłat. Wskazanie powyższych danych pozwoliłoby bowiem określić rozmiar prowadzonej aktywności i ostatecznie wysokość środków jakimi z tego tytułu dysponuje, w świetle możliwości uiszczenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanym przez skarżącego rachunku bankowym. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rzeczywiście dysponuje. Nadto istotne było wskazanie spisu kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego oraz rodziców, gdyż również te dane wskazują jaką kwotą rzeczywiście skarżący dysponuje. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 12 lipca 2011r. (k. 69 akt sąd.). W dniu 19 lipca 2011r. wnioskodawca złożył pismo, w którym domagał się przedłużenia terminu do uzupełniania wniosku o prawo pomocy do dnia 31 sierpnia 2011r. Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2011r. wnioskodawca został ponownie wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w terminie 7 dni. Uzupełnienie nie wymagało bowiem zwrócenia się o dodatkowe dokumenty do urzędów. Wezwanie dotyczyło bowiem złożenia przez wnioskodawcę głównie oświadczeń wiedzy dotyczących źródeł uzyskiwanych dochodów, prowadzonego gospodarstwa rolnego w oparciu o posiadane umowy, rachunki, dowody wpłaty, czy przelewy i decyzje o dopłatach z ARiMR, czy ARR, które wnioskodawcy doręczono. Powinien nadto dysponować wyciągami z rachunku bankowego, gdyż otrzymuje takie wyciągi z banku. Jeżeli dysponuje rachunkiem internetowym to samodzielnie może dokonać wydruków z tego rachunku. Opisanie kosztów utrzymania skarżącego również ograniczało się do złożenia oświadczenia wiedzy, trudno jest bowiem wymagać dokumentów urzędowych w tym zakresie. W odpowiedzi wnioskodawca, pismem z dnia 2 sierpnia 2011r. wycofał wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego, powołał się na dowód wpłaty wpisu od skargi dokonanej przez E. i K. K. Wnioskodawca nie odniósł się natomiast do żadnego z punktów wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Tym samym nie podał istotnych danych oraz nie uzupełnił oświadczenia, co do stanu majątkowego i dochodów. Mając na uwadze zakres instytucji prawa pomocy opisany w art. 244 §1 p.p.s.a. przyjąć należy, że wnioskodawca cofnął wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji należy oddalić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż skarżący wycofał swoje żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Merytorycznie natomiast należało rozpoznać wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata albo radcy prawnego następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawcy nie dysponują środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W świetle powyższego, przyjąć należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawców. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma możliwości uiszczenia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru oraz poparcie tych okoliczności dokumentami źródłowymi. Ostatecznie skarżący na wezwanie nie udzielił żadnej merytorycznej odpowiedzi. Nie złożył dodatkowych wyjaśnień i nie uzupełnił wniosku o prawo pomocy, celem przedstawienia swojej realnej sytuacji majątkowej. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżący nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący jest lub nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku koniecznego utrzymania rodziny, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Nadmienić należy, że niniejsze postanowienie nie stoi na przeszkodzie do złożenia kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu także w przyszłości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska