II SA/Po 490/19
PostanowienieWSA w Poznaniu2021-06-02
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci uczestnika postępowania administracyjnego, który nie był właścicielem nieruchomości, ale zawarł umowę przedwstępną sprzedaży, istnieje podstawa do ustanowienia kuratora spadku w celu kontynuowania postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uchylił swoje wcześniejsze postanowienie o zwróceniu się do sądu spadku o ustanowienie kuratora. Stwierdził, że zmarły uczestnik postępowania nie był właścicielem nieruchomości, a jedynie zawarł umowę przedwstępną sprzedaży, która nie przenosi własności. W związku z tym jego następcy prawni nie wstąpili w jego prawa w zakresie tej nieruchomości, a funkcja zarządcy nieruchomości ma charakter zobowiązaniowy i nie przechodzi na spadkobierców. Brak podstaw do ustanowienia kuratora spadku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania, Z. S. Sąd początkowo zwrócił się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym, jednak po analizie akt stwierdził, że zmarły nie był właścicielem nieruchomości, a jedynie zawarł umowę przedwstępną sprzedaży. W związku z tym uchylił swoje wcześniejsze postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. II SA/Po [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska- Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. II SA/Po [...]. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Sąd zawiesił postępowanie ze skargi A. M. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr geod. [...] obr. O. P. gm. R., z uwagi na śmierć uczestnika postępowania Z. S., będącego jednym z adresatów decyzji nakazującej rozbiórkę budynku na w/w działce.
Sąd ustalił, że Z. S. zmarł [...] lutego 2019 r. w K., nie pozostawił testamentu, a małżonka nie zamierza przeprowadzać postępowania spadkowego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Po [...] Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. I Wydziału Cywilnego o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym uczestniku Z. S., zmarłym w dniu [...] lutego 2019 r. w K., ostatnio zamieszkałym w K. ul. [...] (62-500).
W sprawie do dnia wydania postanowienia kurator spadku nie został wyznaczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Podstawę prawną postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. II SA/Po [...] stanowi art. 128 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym jeżeli w ciągu roku od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłego, a postępowanie nie zostanie podjęte z udziałem zarządcy sukcesyjnego, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 poz. 1333 ze zm.) jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Sąd ustalił, że nie zgłosili się następcy prawni po zmarłym w dniu [...] lutego 2019 r. Z. S. (jednym z adresatów decyzji rozbiórkowej), jak i nie był Sądowi znany fakt ustanowienia kuratora spadku o zmarłym. Wobec tego Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym uczestniku postępowania.
Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że uczestnik postępowania nie był właścicielem nieruchomości, co do której toczy się postępowanie rozbiórkowe. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że Z. S. wpłacił zadatek na poczet umowy sprzedaży zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości znajdującej się na dz. o nr ew. [...] i zawarł ze sprzedającym "Porozumienie" (por. dokument k. 100 akt administracyjnych), które obecnie można by zakwalifikować jako przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika jednak w żaden sposób aby doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej. Stanowisko organów o tym, że doszło o nabycia własności nieruchomości w drodze "nieformalnej umowy sprzedaży" uznać należy za błędne, gdyż jedynie umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego przenosi własność nieruchomości. Należy więc stwierdzić, że nie doszło do przejścia prawa własności ww. nieruchomości na rzecz Z. S..
Z. S. był co najwyżej zarządcą nieruchomości, a funkcja ta ma charakter zobowiązaniowy i nie przechodzi na następców prawnych zmarłego.
W świetle powyższego brak jest podstaw do zwracania się przez Sąd o ustanowienie kuratora spadku po zmarłym Z. S..
Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 160 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ A. Kiersnowska-Tylewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło