II SA/Po 491/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2005r. sprawy ze skargi 1) A.K., 2) B.K., 3) I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ G.Radzicka /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek A. K., B. K. i I. B. złożyli [...]r. wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności - działki Nr [...] położonej w Z. Prezydent Miasta decyzją z [...]r. na podstawie przepisu art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności (Dz.U. Nr 113 poz. 1209) odmówił uwzględnienia wniosku. Ustalono, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym została w dniu 15 października 1960r. oddane w użytkowanie wieczyste P. i K. małżonkom K., w trybie ustawy o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz.U. z 1957r. Nr 31 poz. 132 ze zm.). Umową sprzedaży z 28 czerwca 1996r. prawo wieczystego użytkowania gruntu i prawo własności budynku nabyli wnioskodawcy. Prezydent Miasta uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w materiale sprawy nie ma dowodów, że prawo wieczystego użytkowania powstało na podstawie dekretu z 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Z tego powodu przepisy ustawy z 26 lipca 2001r. nie znajdują zastosowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowana decyzja jest zasadna. Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była bowiem objęta przepisami dekretu z 6 września 1951r. Przepis art. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności odnosi się do nieruchomości rolnych, które były nadawane w trybie osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska. A. K., B. K. i I.B. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, iż przepis art. 1 ust. 2 ustawy z 26 lipca 2001r. uprawnia do złożenia wniosku o nieodpłatne nabycie prawa własności osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, które były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113 poz. 1209 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, iż roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Odesłanie powołanego przepisu do dekretu z 6 września 1951r. nie dotyczy jednak przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw rolnych na obszarze Ziem Odzyskanych) lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma więc znaczenia, iż przedmiotowa nieruchomość nie należała do gospodarstwa rolnego nadanego w ramach osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Rozpoznając ponownie sprawę należy uwzględnić aktualne brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. nadane ustawą z 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64 poz. 592 ze zm.) oraz sprawdzić spełnienie przez skarżących pozostałych przesłanek do nieodpłatnego nabycia prawa własności. Wskazany przepis stanowi bowiem, iż osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi określonych nieruchomości nabywają z mocy prawa ich własność. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z 15 października 1960r. zostali K. i P. małż. K., a aktem notarialnym z 28 czerwca 1996r. następcy prawni współużytkowników wieczystych sprzedali to prawo skarżącym (w odpowiednich udziałach). Jeżeli skarżący w dacie 26 maja 1990r. nie byli współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości to jest niewątpliwe, iż nie nabywają prawa własności. Prawo to nabywają bowiem osoby będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 (art. 1 ust. 2 ustawy z 26 lipca 2001r.), a więc osób, będących 26 maja 1990r oraz w dniu wejścia w życie powołanej ustawy użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ G.Radzicka /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MarK