II SA/Po 491/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-07

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, w tym niepełnosprawnym, posiadającej dom i gospodarstwo rolne generujące znaczne przychody, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego z urzędu) na sporządzenie skargi kasacyjnej, gdy jej sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja finansowa i majątkowa jest na tyle trudna, aby nie mogła ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru na sporządzenie skargi kasacyjnej. Przychody z prowadzonego przez męża gospodarstwa rolnego, po odliczeniu kosztów działalności i utrzymania rodziny, pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca I. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA odrzucającego jej skargę. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne. Posiadają dom i gospodarstwo rolne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożyła szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków związanych z gospodarstwem rolnym oraz kosztów utrzymania rodziny. Sąd analizował te dane pod kątem możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. G. na akt Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu kosztów dowozu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca I. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu z uwagi na ustawową konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2011r. o odrzuceniu skargi przez profesjonalistę. We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką małoletnich dzieci, z których starszy syn jest niepełnosprawny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 80 m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 23 ha. W części wniosku dotyczącej dochodów oświadczyła, że mąż z gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód w wysokości 5.000 zł miesięcznie, a skarżąca otrzymuje świadczenie opiekuńcze z uwagi na rezygnację z pracy z powodu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem oraz zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 650 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawczyni podała, że nie posiada oszczędności, ani innych wartościowych ruchomości. Wnioskodawczyni w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym, majątkowym i rodzinnym. Przedłożyła dodatkowe oświadczenie, w którym wskazała, że aktualnie mąż prowadzi gospodarstwo rolne o profilu mlecznym, powierzchnia gospodarstwa wynosi 24,17 ha. Przychody brutto ze sprzedaży produkcji rolnej do około 100.000 zł. Na miesięczne koszty ponoszone w gospodarstwie składają się wydatki na energię elektryczną w wysokości 400 zł, wodę – 200 zł, paliwo – 200 zł, opał – 200 zł zakup pasz i koncentratów – 4.000 zł, raty kredytów 2.000 zł, składki do KRU – 350 zł, podatek rolny - 120 zł. Następnie oświadczyła, że nie otrzymała jeszcze dopłat za 2011r. Nadto majątek nieruchomy stanowi dom jednorodzinny. Miesięczne stałe koszty utrzymania rodziny stanowią wydatki na dowóz starszego syna do szkoły w wysokości 800 zł, rehabilitację syna – 300 zł, lekarstwa syna 100 zł, opłatę za przedszkole młodszego syna – 150 zł, oraz koszty TV i telefon – 200 zł. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że nie składała wraz z mężem zeznań podatkowych PIT za 2010r. Powtórzyła, że uzyskuje świadczenie opiekuńcze w wysokości 657 zł, nie posiada innych źródeł dochodów stałych, ani dorywczych. Oświadczyła, że kredyty spłaca w terminie, nie posiada zajęć komorniczych, ani lokat terminowych. Dołączyła kopie umów kredytowych i pożyczki: - z Bankiem Spółdzielczym z [...] sierpnia 2011r. na kwotę 12.000 zł ze spłatą do [...] sierpnia 2014r. - z Bankiem BPH SA z dnia [...] lutego 2010r. na kwotę 10.000 zł ze spłatą do [...] lutego 2015r. - z Bankiem Spółdzielczym w B. z dnia [...] marca 2009r. na kwotę 18.000 zł ze spłatą do [...] lutego 2013r. - z Bankiem Handlowym z dnia [...] lutego 2010r. na kwotę 40.000 zł ze spłatą do [...] lutego 2016r. Dołączyła wyciąg z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym za okres od 2 maja 2011r. do 28 listopada 2011r., z którego wynikają wpływy w tym okresie na rachunek w wysokości około 98.666 zł, oraz wypływy w wysokości około 96.671 zł. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Przepisem takim jest art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wszystkich kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Zaznaczyć należy, że dla oceny sytuacji finansowej skarżącej w niniejszej sprawie uwzględnia się całościową sytuacją majątkową i dochodową jej oraz pozostałych osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, czyli jej męża i dzieci. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym oraz dochodach, a także z jego uzupełnienia dokumentami finansowymi wynika, że mąż skarżącej prowadzi gospodarstwo rolne, które generuje przychody. Średnie miesięczne wpływy na rachunek we wskazanym okresie wynoszą 14.095 zł, co wskazuje na możliwości nabywcze wnioskodawczyni i jej rodziny. Uzyskiwane przychody pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów prowadzonej działalności rolniczej w łącznej kwocie 7.470 zł miesięcznie, w tym koszty mediów, paliwa, zakupu pasz i obsługę kredytów w znacznej wysokości. Nadto pokrywa z niego również stałe koszty utrzymania rodziny w wysokości 1.550 zł miesięcznie. Uwzględnić należy także i tą okoliczność, że skarżąca otrzymuje stałe świadczenie opiekuńcze w kwocie 657 zł miesięcznie oraz otrzyma dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do gruntów oraz z Agencji Rynku Rolnego do mleka. Porównanie wysokości osiąganych przez wnioskodawczynię i jej męża przychodów (w okresie od maja do listopada 2011r. to średnio miesięcznie 14.753 zł) nie pozwala przyjąć, iż realizowane przychody nie tworzą możliwości wygospodarowania środków finansowych na pokrycie w całości kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów postępowania przyjąć również należało, że realizowane przez wnioskodawczynię i jej męża w okresie od maja do listopada wydatki (13.810 zł) obrazują wysokość środków pozostających w ich dyspozycji, czyli środków, które mogą zostać przeznaczone na koszty wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowej rodziny. Wysokość realnych wpływów i wydatków pozwala przyjąć, że uiszczenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru nie spowoduje zachwiania sytuacji materialnej i bytowej rodziny wnioskodawczyni w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie może bowiem mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru kosztem koniecznych wydatków bieżącego swojego utrzymania i rodziny. W tym stanie sprawy przyjąć można, że deklarowany przez wnioskodawczynię we wniosku o prawo pomocy dochód w wysokości 5.657 zł miesięcznie jest dochodem powstałym po odliczeniu od uzyskiwanego przychodu wszystkich kosztów działalności rolniczej i stałych kosztów utrzymania rodziny. Jego wartość uwidacznia możliwości nabywcze skarżącej i pozwala na przeznaczenie go w części na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, skutkiem czego został oddalony. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło