II SA/Po 491/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-11-21
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o obowiązku zwrotu przez bezrobotnego kosztów szkolenia sfinansowanego z bonu szkoleniowego, w sytuacji gdy bezrobotny przerwał szkolenie z przyczyn osobistych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo orzekł o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia, ponieważ bezrobotny nie wykazał, że przerwanie szkolenia nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych lub że został wprowadzony w błąd przy składaniu oświadczenia o rezygnacji. Brak uzasadnionej przyczyny przerwania szkolenia, potwierdzony oświadczeniem bezrobotnego, stanowi podstawę do żądania zwrotu poniesionych kosztów.Stan faktyczny
Bezrobotny M. J., do 30 roku życia, otrzymał bon szkoleniowy na kurs prawa jazdy kat. C. Po odbyciu części szkolenia, złożył oświadczenie o rezygnacji z powodu problemów osobistych. Organ I instancji (Starosta) wydał decyzję o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia, uznając je za nienależnie pobrane świadczenie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. M. J. złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące nieprawidłowości postępowania i braku winy w przerwaniu szkolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztu szkolenia oddala skargę
Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 76 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 66k ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1065, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej "k.p.a."), orzekł o obowiązku zwrotu przez M. J., nienależnie pobranego kosztu szkolenia w ramach bonu szkoleniowego za okres od [...].2017r. do [...].2017r, w kwocie brutto [...] zł, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 21.07.2017 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. (dalej PUP) podpisał umowę zlecenia Nr [...] dot. organizacji szkolenia indywidualnego realizowaną w ramach przyznanego bezrobotnemu(ym) do 30 roku życia bonu szkoleniowego współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach projektu "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie k. (lII)" z Ośrodkiem Szkolenia Kierowców M. C., w C. Gm. K., na organizację szkolenia "Kurs prawa jazdy kat. C". Na podstawie § 7 ust. 2 tej umowy PUP w K. zobowiązany jest do zapłaty całkowitego koszty szkolenia w wysokości [...] zł, a koszt osobogodziny szkolenia wynosi [...] zł. Na podstawie § 7 ust. 3 umowy w przypadku przerwania przez bezrobotnego odbywania szkolenia w trakcie jego trwania, PUP w K. zapłaci należność w wysokości proporcjonalnej otrzymanej w wyniku przemnożenia kosztu osobogodziny, o którym mowa w ust. 2 i ilości faktycznie odbytych przez bezrobotnego godzin szkolenia.
W dniu 24.07.2017r. M. J. został skierowany na szkolenie "Kurs prawo jazdy kat. C" w ramach bonu szkoleniowego na okres 24.07.2017 r. do 20.08.2017 r. do ww. Ośrodka Szkolenia Kierowców. Zgodnie z obowiązującymi przepisami został zapoznany z "informacją o prawach i obowiązkach związanych z uczestnictwem w szkoleniu", którą podpisał w dniu 24.07.2017 r.
W dniu 16.10.2017r. do Urzędu wpłynęło M. J., w którym oświadczył, iż zrezygnował ze szkolenia z powodów osobistych.
W dniu 03.11.2017 r. wpłynęła informacja od Ośrodka Szkolenia Kierowców M. z C. o przerwaniu szkolenia przez M. J. z dniem 01.08.2017 r., odbyciu 26 godzin szkolenia i faktura na kwotę [...]zł, wystawiona w kwocie proporcjonalnej do ilości odbytych godzin szkolenia. PUP w K. w dniu 15.11.2017 r. dokonał zapłaty tej należności.
Mając na względzie powyższy stan faktyczny w dniu 14.11.2017r. Starosta [...] wydał decyzję Nr [...], orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 01.08.2017r. z powodu przerwania z własnej winy szkolenia. W świetle ustalonych faktów i obowiązujących w tym zakresie przepisów uznano, iż wypłacony jednostce szkoleniowej koszt szkolenia w ramach bonu szkoleniowego w okresie od 24.07.2017r. do 31.07.2017r., jest świadczeniem nienależnym, do którego zwrotu jest on zobowiązany.
M. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji, poprzedzone wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W odwołaniu szczegółowo przedstawił swoją sprawę i dowodził, iż nieprawidłowo doręczono mu decyzję na nieaktualny adres, tj. Borysławice Zamkowe 31, podczas gdy w dniu 23.10.2017 r. powiadomił PUP w K. o zmianie swojego adresu. Odwołujący wyjaśnił, iż informował o trudnościach w ukończeniu kursu PUP w K. i w dniu 1.08.2017 r. złożył szczegółowe pisemne wyjaśnienia w tej sprawie, ale pracownik PUP w K. nie zareagował na jego skargę oraz nie poinformował go o możliwości kontynuowania szkolenia, a organizator szkolenia nie otrzymał żadnego upomnienia od PUP w K.. Podkreślił, że w dniu 16.10.2017 r. został wezwany do PUP w K., gdzie podyktowano mu treść oświadczenia o przerwaniu szkolenia, a Pani Dyrektor znała jego trudną sytuację rodzinną. Odwołujący wskazał, iż zbyt późno organizator szkolenia powiadomił PUP w K. o jego nieobecności na szkoleniu, ponieważ tę informację przekazano dopiero w dniu 3.11.2017 r., a PUP w K. w tej sprawie wykazał się bezczynnością. Podniósł także, że decyzja w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku od dnia 1.08.2017 r. została sfałszowana, ponieważ wersja którą posiada różni się podstawą prawną, adresem strony oraz dopiskami kto ją sporządził. Zarzucił nadto, iż przed wydaniem decyzji nie zapewniono mu możliwości brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Zdaniem odwołującego bezpodstawnie zmieniono termin przyznanego bonu szkoleniowego, a wszystkie te zmiany były wprowadzone bez jego wiedzy. Szkoleniowiec i PUP w K. robili wszystko, aby nie ukończył szkolenia. Odwołujący podkreślił, że dopiero po jego interwencji, PUP w K. zmobilizował szkoleniowca do rozpoczęcia szkolenia od dnia 24.07.2017 r, do dnia 31.07.2017 r. Wskazał, iż niechęć szkoleniowca do jego osoby wynikała z faktu, że wynagrodzenie za jego szkolenie otrzymywał po ukończeniu kursu, a nie jak w przypadku innych kursantów z góry. Podkreślił także, że był wzywany do PUP w K. zawsze telefonicznie, a nie listownie, dokumentacja przedstawiona przez organ I instancji jest niekompletna, ponieważ w aktach nie ma żadnego potwierdzenia prowadzenia postępowania z jego udziałem, a jedynym dowodem w sprawie jest pismo organizatora szkolenia z którym nie mógł się zapoznać.
Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy. Organ wyjaśnił, że M. J. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu [...].2017 r. w PUP w K.. Decyzją z dnia [...].2017 r. Starosta [...] orzekł o uznaniu Pana M. J. za osobę bezrobotną z dniem [...].2017 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...].2017 r. Starosta [...] w dniu [...].2017 r. przyznał M. J. bon szkoleniowy, a w dniu [...].2017 r. skierowano na szkolenie - Kurs prawa jazdy kat. C. M. J. pismem z dnia 16.10.2017 r. poinformował PUP w K., iż "od dnia 1.08.2017 r. zrezygnował ze szkolenia na kierowcę kat. C z powodu własnej ciężkiej sytuacji oraz problemów rodzinnych." Ponadto pismem z dnia [...].2017 r. poinformował PUP w K. o zmianie swojego adresu korespondencyjnego na ul. [...] w K..
Pismem z dnia 3.11.2017 r. Organizator szkolenia poinformował PUP w K., iż M. J. z dniem [...].2017 r. przerwał szkolenie na prawo jazdy kat. C, a mimo wielu prób kontaktowania z kursantem ten nie stawiał się w ustalonych godzinach w miejscu szkolenia.
Decyzją z dnia 14.11.2017 r. Starosta [...] orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M. J. wraz z prawem do zasiłku z dniem [...]2017 r. w związku z przerwaniem bez uzasadnionej przyczyny zaproponowanej formy pomocy w ramach Indywidualnego Planu Działania, tj. szkolenia, którego koszt PUP w K. miał opłacić w ramach bonu szkoleniowego.
M. J. odebrał decyzję Starosty [...] w dniu [...].2017 r. i nie odwołał się od wskazanej decyzji, dlatego stała się ona ostateczna.
Zawiadomieniem z dnia 1.12.2017 r. PUP w K. poinformował Pana M. J. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...].2017 r. do dnia [...].2017 r. Jednocześnie poinformowano Zainteresowanego o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Wskazane pismo Pan M. J. osobiście odebrał w dniu 5.12.2017 r.
Decyzją z dnia [...].2017 r. Starosta [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez stroną nienależnie pobranego zasiłku za okres od dnia [...].2017 r. do dnia [...].2017 r. w kwocie [...]zł.
Zawiadomieniem z dnia 7.12.2017 r. PUP w K. poinformował M. J. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zwrocie kosztu szkolenia w ramach przyznanego bonu szkoleniowego. Jednocześnie poinformowano o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Wskazane pismo M. J. osobiście odebrał w dniu 11.12.2017 r.
Decyzją z dnia [...].2017 r. Starosta [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez M. J. nienależnie pobranego kosztu szkolenia w ramach bonu szkoleniowego za okres od dnia 24.07.2017 r. do dnia 31.07.2017 r. w kwocie [...]zł. Wskazana decyzja została wysłana na poprzedni adres strony, tj. [...]. Z dokumentacji wynika, iż Pan M. J. wniósł do PUP w K. w dniu 27.12.2017 r. wniosek o rozłożenie na raty żądanej należności z tytułu bonu szkoleniowego oraz zasiłku dla bezrobotnych.
Decyzją z dnia [...]2018 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o rozłożeniu M. J. na raty spłatę należności [...] zł, który odwołał się od powyższej decyzji wskazując, że nie składał wniosku o rozłożenie na raty należności, ponieważ nie wiedział o decyzjach wydanych w dniu [...].2017 r. oraz w dniu [...].2017 r., o których istnieniu dowiedział się w dniu 23.01.2018 r., kiedy otrzymał ich uwierzytelnione kopie. Wskazał, iż decyzja z dnia 20.12.2017 r. została mu doręczona na jego poprzedni adres [...], a orzeczenie o spłatę należności dostarczono pod prawidłowy adres.
Wojewoda pismami z dnia 16.02.2018 r. zwrócił się o uzupełnienie braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań poprzez wniesienie właściwych odwołań od wskazanych decyzji. W dniu 27.02.2018 r. strona uzupełniła ten brak przesyłając odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...].2017 r. nr [...] oraz od decyzji z dnia [...].2017 r., które będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z dnia [...].2018 r. nr PS - [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...].2018 r. w sprawie rozłożenia na raty należności oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...].2017 r. została wysłana na nieprawidłowy adres strony, dlatego też nie można uznać, iż została ona skutecznie doręczona. Wobec powyższego, zdaniem Wojewody należy uznać, iż odwołanie wniesiono skutecznie w dniu [...].2018 r. i nie ma potrzeby, aby przywrócić termin do jego wniesienia.
Przechodząc do merytorycznej oceny decyzji Starosty [...] wydanej w sprawie zwrotu kosztów szkolenia Wojewoda przytoczył treść przepisów art. 76 ust. 1, art. 76 ust. 2 pkt 4 oraz art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej również jako "ustawa").
Wojewoda następnie wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy Starosta [...] miał podstawy do orzeczenia o obowiązku zwrotu poniesionego kosztu szkolenia w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił, iż wobec zarzutu, że dokumentacja sprawy prowadzonej w PUP w K. jest niekompletna, zwrócił się do organu I instancji o przesłanie oryginalnych dokumentów oraz odniesienie się do zarzutów odwołującego. Zdaniem Wojewody z przesłanej dokumentacji wynika, iż nie wszystkie zarzuty strony zostały przez niego właściwie uwiarygodnione, ponieważ brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że zgłaszał on jakiekolwiek problemy z ukończeniem szkolenia już w sierpniu 2017 r. i co istotne, na druku Karty Stawiennictwa w PUP w dniu 23.08.2017 r. potwierdził on własnoręcznym podpisem, iż nadal uczestniczy w szkoleniu na prawo jazdy kat. C, a ostatni raz na szkoleniu stawił się w dniu 31.07.2017 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie miało ustalenie, czy w sytuacji M. J. wystąpiła przesłanka z art. 76 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Organ II instancji opierając się na przesłanej dokumentacji sprawy stwierdził, iż M. J. w dniu 16.10.2017 r. oświadczył pisemnie, iż z dniem 1.08.2017 r. przerwał szkolenie w związku z problemami rodzinnymi i ciężką swoją sytuacją. Brak jest podstaw aby kwestionować takiego rodzaju oświadczenie, ponieważ odwołujący nie wykazał, że został przy składaniu tego oświadczenia wprowadzony w błąd lub też było ono składane pod przymusem. Wskazane oświadczenie stanowi natomiast istotny dowód przerwania szkolenia bez uzasadnionej przyczyny.
Wojewoda wskazał, że z dokumentacji wynika, iż pismem z dnia 31.11.2017 r. odwołujący został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku z dniem 1.08.2017 r., co miało związek z jego oświadczeniem o przerwaniu szkolenia. Jednocześnie poinformowano Odwołującego o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz składania wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. M. J. otrzymał wskazane pismo w dniu 6.11.2017 r. i w żaden sposób nie zakwestionował zasadności toczącego się postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłki w związku z przerwaniem z własnej winy szkolenia. Wobec powyższego, Starosta [...] wydał decyzję w dniu [...].2017 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku w związku z przerwaniem z własnej winy określonej formy pomocy ze strony PUP w K.. M. J. odebrał osobiście wskazaną decyzję i nie odwołał się o tego rozstrzygnięcia. Natomiast w odwołaniu z dnia 26.02.2018 r. dowodził, że decyzja z dnia 14.11.2017 r. miała zostać sfałszowana, ponieważ występują dwie wersje decyzji, które różnią się adresem strony, inną podstawą prawną oraz dodatkowymi podpisami osób przygotowujących projekt decyzji. Organ odwoławczy uznał, iż nie podstaw do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] z dnia [...].2017 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ egzemplarz wysłany do M. J. różni się tylko numerem Dziennika Ustaw w podstawie prawnej oraz wskazaniem poprzedniego adresu strony, choć decyzja została wysłana na prawidłowy adres Odwołującego. Wskazano, iż powszechną praktyką działania organów administracji jest, że egzemplarz decyzji, który pozostaje w aktach sprawy, podpisują wszyscy pracownicy biorący udział w sprawie. Jeżeli odwołujący nie zgadzał się z decyzją Starosty [...] z dnia [...].2017 r., mógł wnieść odwołanie od wskazanej decyzji, która obecnie jest już ostateczna. Organ odwoławczy stwierdził, iż w sytuacji wystąpienia prawomocnej i ostatecznej decyzji o utracie przez M. J. prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.08.2017 r. w związku z przerwaniem z własnej winy zaproponowanej formy pomocy, wystąpiły podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów szkolenia, co nastąpiło w dniu 7.12.2017 r. Pismem z tego samego dnia strona została poinformowana o możliwości czynnego brania udziału w każdym etapie postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w terminie 7 dni. M. J. w dniu 11.12.2017 r. otrzymał wskazane pismo i w wyznaczonym terminie w żaden sposób nie zakwestionował toczącego się postępowania w sprawie zwrotu kosztów szkolenia. Wobec powyższego nie można uznać zarzutu, że w toku podejmowanych czynności nie był informowany o możliwości czynnego udziału w sprawie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Wobec powyższych okoliczności, Starosta [...] w dniu 20.12.2017 r. wydał decyzję o obowiązku zwrotu kosztu szkolenia przyznanego w ramach bonu szkoleniowego za okres od dnia 24.07.2017 r. do dnia 31.07.2017 r. w kwocie [...]zł. Wskazana decyzja została wysłana na nieaktualny adres Pana M. J., ale uchybienie to zostało zweryfikowane przez Wojewodę. Uznano, że odwołanie wniesiono w terminie.
Wojewoda wskazał również, że koszt szkolenia do zwrotu został ustalony na podstawie faktury nr [...] z dnia 2.11.2017 r., wystawionej przez organizatora szkolenia, tj. firmę Ośrodek Szkolenia Kierowców M. C. w C., tj. ten koszt jest proporcjonalny do liczby godzin szkolenia odbytych przez stronę. Organ odwoławczy wskazał, iż odwołujący dopiero od dnia 23.01.2018 r. kwestionował wszystkie działania podejmowane PUP w K. w jego sprawie, jednakże nie wykazał w dokumentacji sprawy, iż przerwał bez swojej winy udział w zaproponowanej formie pomocy z dniem 1.08.2017 r. W odwołaniu szczegółowo opisał działania organizatora szkolenia, które jego zdaniem miały być przyczyną przerwania szkolenia, jednakże wskazana argumentacja mogła być ewentualnie rozpatrywana przed wydaniem ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 14.11.2017 r. W oświadczeniu z dnia 16.10.2017 r. Zainteresowany nie podnosił takiego rodzaju okoliczności co do nieprawidłowości podczas odbywanego szkolenia. Wojewoda stwierdził także, iż nie jest właściwy do badania zarzutów dotyczących fałszowania i zatajania dokumentów, ponieważ sprawy te mogą rozstrzygać tylko właściwe organy ścigania.
Reasumując Wojewoda uznał, że z przedstawionej dokumentacji sprawy wynika, iż spełniła się przesłanka określona w art. 76 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy w związku z art. 41 ust. 6 ww. ustawy, ponieważ odwołujący w żaden sposób nie uprawdopodobnił w dokumentacji sprawy, że przerwał szkolnie bez swojej winy z dniem [...]2017 r., a w dniu [...].2017 r. informował PUP w K., że uczestniczy w szkoleniu. W tym stanie sprawy, organ II uznał, iż koszt szkolenia w okresie od dnia [...].2017 r. do dnia [...].2017 r. stanowi nienależne pobrane świadczenie i podlega zwrotowi.
M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję. W uzasadnieniu skargi podtrzymał dotychczasowe zarzuty oraz argumentację. Zdaniem skarżącego postępowanie Szkoleniowca wraz PUP w K. służy wyłudzaniu od bezrobotnych pieniędzy za niby odbyte kursy, których warunków w pierwszej kolejności nie spełnił szkolący ani PUP, a wręcz robili wszystko aby udowodnić, iż przyczyna nieukończenia kursu leży po jego stronie. Urząd nie stał na straży jego interesów jako instytucja pomagająca wyjść z bezrobocia, a wręcz wspiera działalność gospodarczą osób uprzywilejowanych przez Kierownictwo PUP w K.. PUP przez trzy miesiące nie wzywał ani szkoleniowca ani jego, a w tym czasie wypłacił mu zasiłek na podstawie dokumentów potwierdzających przerwanie szkolenia z winy szkoleniowca. Za okres sierpień - wrzesień 2017r. otrzymał zasiłek, co było prawidłowe. Nie wprowadził urzędu w błąd, sam poinformował urząd o problemach z ukończeniem szkolenia. Zdaniem skarżącego należy przypuszczać że informację o przerwaniu szkolenia w dniu 1.08.2017 r. szkoleniowiec pozyskał dzięki pracownikom PUP w [...], wzorując się na złożonym przeze niego w dniu 16.10.2017r. oświadczeniu o rezygnacji z udziału w szkoleniu. Ową rezygnację złożył będąc wprowadzony w błąd przez urzędnika, który twierdził że na wyjaśnieniu z dnia 01.08.2017r., nie dopisał istotnego faktu, a mianowicie "rezygnacji z szkolenia", ponieważ opisał problem z przebiegiem i kontynuacją szkolenia dowodząc winę po stronie szkolącego. Urzędnik wykorzystał wiedzę o jego ciężkiej sytuacji rodzinnej, którą kazał wskazać jako uzupełnienie powodu przerwania szkolenia do napisanej skargi. Zdaniem skarżącego pracownicy i Dyrektor PUP w K. dokonują swobodnych zmian w dokumentacji, tak aby ukryć swoje zaniedbania i brak znajomości prawa. Skarżący podniósł, że w dniu 19.01.2018r. złożył pełnomocnictwo dla E. K. Ł. wraz z opłatą skarbową. Od dnia 19.01.2018r. pełnomocnik nie był powiadamiany żadnymi pismami, mimo tego że oba organy posiadały ten dokument. Skarżący podniósł, że 19.01.2018 r. był razem z pełnomocnikiem w PUP w K. w celu wglądu w akta sprawy i zauważył brak pieczątki, podpisu lub notatki służbowej, dotyczącej rzekomo złożonego przeze niego wniosku. Główna Księgowa Pani R. K. przyznała, że nie postawiła pieczątki wpływu ani nie wylegitymowała osoby składającej wniosek. Notatka służbowa została sporządzona 26.01.2018r. blisko miesiąc po zdarzeniu. Pani K. antydatowała notatkę służbową wiedząc, że wnosi zawiadomienie do prokuratury, co potwierdza brak owej notatki w dniu 29.01.2018r., kiedy to był w urzędzie w celu weryfikacji posiadanych dokumentów. Ponadto skarżący podniósł, że z uwagi na więzi rodzinne były przesłanki do wyłączenia Pani A. W. z udziału w postępowaniu.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody oraz decyzji organu I instancji.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. skarżący podtrzymał skargę. Dodatkowo wyjaśnił, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w sprawie spłaty spornych należności. Oświadczył ponadto, że decyzję z 20 grudnia 2017 r. otrzymał w Urzędzie Pracy, co miało miejsce 24 stycznia 2018 roku. Świadczy o tym kserokopia tej decyzji, która opatrzona jest pieczątką o potwierdzeniu zgodności kserokopii z oryginałem właśnie z taką datą. Dokument ten skarżący okazał Sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 2017 r., poz. 2188). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r., poz. 1302) – dalej w skrócie: "p.p.s.a.", uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] 2018 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 20 grudnia 2017 r., nr [...] Decyzją organu I instancji zobowiązano skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego kosztu szkolenia w ramach bonu szkoleniowego za okres od [...].2017r. do [...].2017r, w kwocie brutto [...] zł. Poza zakresem tej sprawy pozostają te zarzuty skargi, które odnoszą się do ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...].2017 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego wraz z prawem do zasiłku z dniem [...]2017 r., zarzuty dotyczące decyzji Starosty [...] o obowiązku zwrotu przez stroną nienależnie pobranego zasiłku za okres od dnia [...].2017 r. do dnia [...].2017 r. w kwocie [...]zł (decyzja z [...].2017 r.) oraz zarzuty dotyczące decyzji stanowiącej o rozłożeniu na raty kwestionowanych należności. Natomiast zarzuty dotyczące prawidłowości funkcjonowania PUP w K. mogły zostać uwzględnione w sytuacji, gdyby w ich następstwie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to miałoby istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1065, z późn. zm., Dz.U. z 2018 r. poz. 1265), dalej również jako "ustawa".
Na podstawie dodanych z dniem 27 maja 2014 r. przepisów art. 66k i nast. ustawy starosta może przyznać bezrobotnemu do 30 roku życia bon szkoleniowy (art. 66k ust. 1 u.p.z.). W realiach przedmiotowej sprawy Starosta [...] w dniu [...].2017 r. przyznał M. J. bon szkoleniowy, a w dniu 24.07.2017 r. skierowano go na szkolenie pn. "Kurs prawa jazdy kat. C."
Po ustaleniu, że skarżący zrezygnował z tego szkolenia przed jego ukończeniem, Starosta uznał, że koszt szkolenia w ramach bonu szkoleniowego za okres od 24.07.2017r. do 31.07.2017r, w kwocie brutto [...] zł, stanowi nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu przepisu art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy i wystąpiły przesłanki do orzeczenia o zwrocie tego pobranego kosztu szkolenia w ramach bonu szkoleniowego na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie. Przepis art. 41 ust. 6 ustawy stanowi, że osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, z wyjątkiem przypadku, gdy przyczyną nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej.
Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że koniecznym warunkiem uznania nienależnego charakteru świadczenia pieniężnego pobranego przez osobę bezrobotną jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: nieukończenie szkolenia, więc niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku ukończenia szkolenia nałożonego na bezrobotnego, na które skierował go organ pracy, oraz wina bezrobotnego, rozumiana jako naganny stosunek psychiczny osoby do podejmowanego działania, uzewnętrzniający się w podjęciu lub zaniechaniu podjęcia określonych czynności i wyrażający się w zachowaniu umyślnym lub nieumyślnym (lekkomyślność lub niedbalstwo), przy czym okolicznością wyłączającą odpowiedzialność finansową jest podjęcie zatrudnienia, jako powód nieukończenia szkolenia. W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie wykonał nałożonego nań obowiązku ukończenia szkolenia, na które skierował go organ pracy, co nie nastąpiło z powodu podjęcia zatrudnienia. Tym samym kwestią sporną było ustalenie czy nieukończenie przez skarżącego szkolenia nastąpiło z jego winy.
W tym zakresie w pierwszej kolejności należy wskazać, ze zgodnie z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Akta administracyjne niniejszej sprawy nie zawierają dowodów potwierdzających zarzuty skarżącego co do ich niekompletności. Podkreślenia wymaga, że w tym zakresie Wojewoda przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zobowiązując PUP w K. do odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i złożenia wyjaśnień. Wynik tego postępowania nie potwierdził stanowiska skarżącego. W tych uwarunkowaniach Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na ocenie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji. W aktach tych brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że skarżący zgłaszał problemy z ukończeniem szkolenia już w sierpniu 2017 r. Co istotne, na druku Karty Stawiennictwa w PUP w dniu 23.08.2017 r. skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem, iż nadal uczestniczy w szkoleniu na prawo jazdy kat. C, a jak wynika z akt sprawy ostatni raz na szkoleniu stawił się w dniu [...].2017 r., czyli składając to oświadczenie zataił istotną dla oceny jego statusu okoliczność.
Z akt sprawy wynika, że skarżący dopiero w dniu 16.10.2017 r. poinformował PUP pisemnie, iż z dniem [...].2017 r. przerwał szkolenie, tłumacząc to problemami rodzinnymi i ciężką sytuacją. Rację należy przyznać Wojewodzie, że brak jest podstaw, aby kwestionować takiego rodzaju oświadczenie. Jednocześnie skarżący nie wykazał, że został przy składaniu tego oświadczenia wprowadzony w błąd lub też było ono składane pod przymusem. Wskazane oświadczenie stanowi natomiast istotny dowód przerwania szkolenia bez uzasadnionej przyczyny.
Należy również mieć na uwadze, że nastąpiło to po ponad dwóch miesiącach od przerwania kursu. Co istotne, skarżący na etapie odbioru skierowania na szkolenie został wyczerpująco pouczony przez organ o ciążących na nim obowiązkach, w tym każdorazowego usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach szkoleniowych w terminie 3 dni od daty jej wystąpienia (pkt II ppkt 2 Informacji o prawach i obowiązkach związanych z uczestnictwem w szkoleniu – Obowiązki osoby kierowanej na szkolenie. Z akt sprawy nie wynika, iż skarżący zastosował się do tych obowiązków, przy czym należy mieć na uwadze, że należyte dbanie o własne interesy wymaga, aby wszelkie usprawiedliwienia miały formę pisemną.
Z akt sprawy również wynika, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz był informowany w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy dokonały swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przyjmując prawidłowo okoliczności sprawy za udowodnione. Zaskarżona decyzja spełnia również wymogi określone art. 107 § 3 k.p.a., w sposób wyczerpujący przedstawia stan faktyczny i prawny sprawy oraz przesłanki, jakimi organ kierował się wydając swoje rozstrzygnięcie.
Z tych względów, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło