II SA/Po 492/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie NSA Paweł Miładowski as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Kuratora Oświaty w G. z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego ; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS Pismem z dnia [...] listopada 2001 r. K. Z. zwrócił się do Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w B. (w skrócie zwany dalej MOW) z wnioskiem o potwierdzenie, że z mocy prawa nabył stopień nauczyciela mianowanego oraz o wypłatę wynagrodzenia w wysokości odpowiedniej dla tej kategorii zawodowej. Jako podstawę należnych mu uprawnień K. Z. wskazał na art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111 poz.1194) podnosząc, że spełnia określone w tym przepisie warunki do otrzymania stopnia nauczyciela mianowanego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]Starosta Z. odmówił K. Z. nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w uzasadnieniu decyzji wyjaśniając, iż w dniu wejścia w życie powołanej przez niego ustawy był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin na stanowisku nauczyciela języka polskiego, lecz w dniu [...] sierpnia 2000 r. nie spełniał podstawowych wymogów art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., bowiem nie posiadał na ten dzień wymaganych do pracy w MOW kwalifikacji - studiów podyplomowych z zakresu resocjalizacji, oraz nie legitymował się na ten dzień trzyletnim okresem pracy zgodnie z kwalifikacjami oraz dwoma ocenami, co najmniej wyróżniającymi, z tego okresu lub czteroletnim okresem pracy, wykonywanej zgodnie z kwalifikacjami, zakończonym co najmniej dobrą oceną pracy. Składając odwołanie od powyższej decyzji K. Z. wniósł o ponowne zbadanie jego akt osobowych, wskazując że spełnił wymogi ustawowe wymagane do potwierdzenia nabycia przez niego przedmiotowych uprawnień, bowiem w dniu [...] lipca ukończył studia podyplomowe z resocjalizacji, co potwierdził przedkładając do akt osobowych zaświadczenie wystawione przez Akademię Pedagogiki Specjalnej - Wydział Rewalidacji i Resocjalizacji w W., świadectwo ukończenia studiów podyplomowych na tej uczelni wystawione w dniu [...]października 2000 r. oraz dyplom ukończenia w 1987r. studiów magisterskich na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w P. - w zakresie filologii polskiej, specjalność nauczycielska. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...]Kurator Oświaty w G. oddalił złożone odwołanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniając, iż kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w MOW K.Z. uzyskał w dniu [...] lipca 2000r. i od tej daty liczyć należy okres zatrudnienia zgodnie z kwalifikacjami. Zdaniem organu II instancji na dzień [...] sierpnia 2000r. skarżący nie spełniał warunków określonych w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., w zakresie liczby lat pracy wykonywanej zgodnie z kwalifikacjami oraz uzyskanymi za ten okres ocenami pracy. W skardze na powyższą decyzję skarżący K. Z. wniósł o jej uchylenie podtrzymując, iż w dniu [...] sierpnia 2000r. spełniał warunki do otrzymania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż w MOW pracuje od [...] listopada 1982r., początkowo jako wychowawca w internacie, a od [...] września 1987r. jako nauczyciel języka polskiego, do skargi załączając kserokopię karty oceny pracy dokonanej w dniu [...] maja 1999r. przez Dyrektora MOW w B. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, iż uzyskana ocena pracy dokonana była w okresie, gdy skarżący nie posiadał kwalifikacji w zakresie resocjalizacji. Organ II instancji wyjaśnił ponadto, iż kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach i placówkach kształcenia specjalnego określone zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98 poz. 433 z późn. zmianami), a zgodnie z §4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania w placówkach kształcenia specjalnego spełniały osoby, które ukończyły studia podyplomowe lub kurs, nadające kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesione. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji były wadliwe, bowiem wydano je z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107§3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami). Pierwszy z powołanych przepisów nakłada na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast zgodnie z art. 77§1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, w myśl art. 107§3 k.p.a. W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy skarżący spełniał w dniu [...] sierpnia 2000 r. warunki do nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego na mocy art. 28 wyżej powołanej ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. W tym celu niezbędne jest ustalenie, jakie kwalifikacje powinien posiadać nauczyciel języka polskiego w MOW w B., z którym stosunek pracy nawiązano przez mianowanie, przy czym w tym zakresie zastosowanie ma przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997 r. Nr 56 poz. 357 z późn. zmianami), w brzmieniu obowiązującym na dzień 5 kwietnia 2000r., zgodnie z którym stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli m.in. posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Zarówno akta niniejszej sprawy jak i uzasadnienia obu decyzji nie zawierają materiałów oraz jakiejkolwiek informacji, które pozwoliłyby określić charakter MOW w B. oraz ustalić, czy wykonując w tym Ośrodku pracę nauczyciela języka polskiego, skarżący powinien legitymować się kwalifikacjami z zakresu resocjalizacji. Zgodnie z art. 2a pkt 13 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o Pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 z późniejszymi zmianami) w jej brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, działające na jej podstawie placówki opiekuńczo-wychowawcze, do których zaliczane były także młodzieżowe ośrodki wychowawcze, dzieliły się na placówki wsparcia dziennego, interwencyjne, rodzinne, socjalizacyjne oraz placówki resocjalizacyjne. Aby ustalić, do jakiego typu placówek należał Ośrodek w B. i w konsekwencji, jakimi kwalifikacjami powinna legitymować się osoba zatrudniona w nim na stanowisku nauczyciela, konieczne jest zapoznanie się z regulaminem tego Ośrodka, który zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 80 poz. 900) określa szczegółowe zadania i organizację placówki oraz specyfikę i zakres sprawowanej opieki. W obecnym stanie faktycznym, wobec niezałączenia do akt sprawy tego dokumentu oraz braku w tym zakresie należytego uzasadnienia decyzji, Sąd nie jest w stanie ocenić legalności zaskarżonej decyzji. Wymogi decyzji administracyjnej zostały określone w przepisie art. 107 k.p.a., zgodnie z którym ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. W niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie odwołują się do przepisów określających kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w MOW w B. Przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia organ II instancji powołał dopiero w odpowiedzi na skargę, a więc na etapie postępowania sądowego. Tym samym decyzje organów administracji obu instancji nie zostały należycie uzasadnione. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Jest to szczególnie istotne w niniejszej sprawie, w której skarżący konsekwentnie domaga się nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego, wskazując, że stopień ten nabył z mocy prawa, spełniając w dniu [...]sierpnia 2000 r. wymogi określone w art. 28 powołanej przez niego ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r., a na poparcie swoich twierdzeń przedłożył ocenę pracy sporządzoną przez Dyrektora Ośrodka w dniu [...] maja 1999r. Wskazane uchybienie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...]. Przepisu art. 152 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny przy tym nie zastosowano, mając na uwadze charakter rozstrzygnięcia, które ze swej istoty nie podlega wykonaniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Hrycaj /-/ P. Miładowski JF