II SA/Po 494/23

Dnia 14 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent) pismem z dnia 11 stycznia 2023 r. nr [...] zawiadomił L. K. (dalej jako skarżący lub strona) o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła z dnia 25 listopada 2022 nr [...] W piśmie tym wskazano, że z uwagi na niedotrzymanie terminu do uzupełnienia brakujących dokumentów do wniosku o dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła z dnia 25 listopada 2022 r. zgodnie z art. 24a ust 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm. dalej u.ś.r.) w związku z art. 25 ust.1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 poz. 1967 ) wniosek strony pozostaje bez rozpatrzenia. Wezwaniem z dnia 05 grudnia 2022r. nr [...] zobligowano stronę do dostarczenia/ uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania następujących dokumentów: –zaświadczenie od zarządcy, administratora, lub prezesa działek, potwierdzające zamieszkiwanie na terenie ROD –oświadczenie własne o braku innego miejsca zamieszkania, oraz, że adres wskazany we wniosku jest jedynym centrum życiowym z zamiarem stałego pobytu. Organ wskazał, że powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 28 grudnia 2022r. a więc ostateczny termin dostarczenia dokumentów minął 10 stycznia 2023 r. Strona w zakreślonym terminie nie uzupełniła dokumentów. Z akt sprawy wynika, ze przesyłka po 2-krotnym awizowaniu wróciła do organu. Zaadresowana została na adres [...] [...] [...] P. , podany przez stronę we wniosku. Skarżący przesłał dokumenty po terminie– oświadczenie o przebywaniu całorocznym na działce ROD oraz oświadczenie dotyczące źródeł ciepła z 6 lutego 2023 r. Następnie, 13 lutego 2023 r. do PCŚ w P. wpłynęło pismo – odwołanie w sprawie wezwania z 5 grudnia 2022 r. oraz późniejszego zawiadomienia z 11 stycznia 2023 r. Skarżący w piśmie tym podał, że w czwartym tygodniu stycznia rozmawiał telefonicznie z pracownikiem organu i dowiedział się, że musi uzupełnić swój wniosek z 25 listopada 2022 r. o potwierdzenie zamieszkiwania na terenie ROD, a o konieczności złożenia oświadczenia własnego dowiedział się 6 lutego 2023 r. Powyższe dokumenty złożył. Zaprzeczył by otrzymał wezwanie organu i wnosi o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. nr [...], działając na podstawie - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 570, ze zm.), art. 134 oraz 123 § 1 i 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Motywując rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24a ust. 2 u.ś.r. w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie adresowane do Pana L. K., wysłane na adres wskazany we wniosku, zostało zwrócone do nadawcy, po dwukrotnym awizowaniu, jako niepodjęte w terminie. Zdaniem organu skutek doręczenia nastąpił w dniu 27.12.2022 r. Termin na uczynienie zadość wezwaniu upłynął w dniu 10 stycznia 2023 r. Zatem wniosek pozostawiono bez rozpoznania, o czym zawiadomiono pismem z dnia 11 stycznia 2023 r., znak [...] Kolegium wskazało, że od ww. pisma odwołanie nie przysługuje. Pismo z dnia z dnia 11 stycznia 2023 r., znak [...] nie jest ani decyzją, ani postanowieniem, zatem nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia. W tej sytuacji, zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. K. wskazał, że nie otrzymał żadnego awizo, a na ogródkach ROD awiza często nie są doręczane. Z winy pracownika poczty nie uzyskał wnioskowanego świadczenia, bowiem nie uzupełnił dokumentów we wskazanym terminie, gdyż nie otrzymał przesyłki. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492. ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd stwierdził, że złożona przez L. K. skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W przedmiotowej sprawie przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] o niedopuszczalności odwołania od pisma informującego o pozostawieniu wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła bez rozpoznania. Skarga dotyczy postanowienia Kolegium wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. Oznacza to, że ocenie zostanie poddana jedynie prawidłowość stanowiska zakładającego, że pismo z dnia 11 stycznia 2023 r., wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] nie może być kwestionowane w toku kontroli instancyjnej, tzn. nie można skutecznie kwestionować jego poprawności poprzez wniesienie środka zaskarżenia w postaci odwołania/zażalenia. Tym samym poza zakresem niniejszego postępowania jest ocena zasadności żądania przyznania skarżącemu dodatku dla gospodarstw domowych. Przechodząc do meritum sprawy wskazać wymaga, że pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem II instancji to etap badania formalnego. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Mając na uwadze treść art. 134 k.p.a. organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a także czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie. W sprawach tych wydawane jest postanowienie, które jest ostateczne. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo zawierające informację o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 25 listopada 2022 r. o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych. Pismo to zostało skierowane do skarżącego na podstawie art. 24a ust. 1 i 2 u.ś.r. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenia wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. (ust. 2). Wskazać trzeba, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy też przepisy wykonawcze do tej ustawy milczą na temat formy, w jakiej ma być dokonana czynność procesowa pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Tym samym należy przyjmować, że brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania przez organ o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w procesowej formie decyzji administracyjnej czy postanowienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w formie czynności, która nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale czynnością materialno-techniczną i jako taka nie podlega osobnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 sygn. akt II OSK 225/12 i z 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1696/11). Tymczasem skarżący pismem z dnia 10 lutego 2023 r. zatytułowanym "odwołanie w sprawie wezwania z 5 grudnia 2022 r." nie zgodził się z pozostawieniem jego wniosku bez rozpoznania m.in. z uwagi na wadliwość doręczenia mu wezwania. Skarżącemu nie przysługiwała możliwość "odwołania" się od pisma (zawiadomienia) organu z 11 stycznia 2023 r. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie miały znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące wadliwości doręczenia. Zwrócić należy uwagę, że przesyłka zawierająca wezwanie organu została skierowana na adres wskazany przez skarżącego. Po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do nadawcy ze skutkiem doręczenia. Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym przez organ terminie braków podania, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Skoro zaś kwestii pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia nie można rozstrzygnąć w drodze decyzji, nie można również wnieść w takiej sprawie odwołania w trybie przewidzianym w art. 127 k.p.a. Dlatego odwołanie skarżącego jest niedopuszczalne, co prawidłowo stwierdziło Kolegium. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 120 tej ustawy.