II SA/Po 495/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych w punkcie gier na automatach o niskich wygranych postanawia I. postępowanie umorzyć II. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia (...) lipca 2010 r. Nr (...), na podstawie art. 216 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 64 ust. 2 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) oraz §14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. Nr 222, poz. 1757) po rozpatrzeniu zgłoszenia dotyczącego włączenia do eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych odnoszącego się do akt weryfikacyjnych zatwierdzonych postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia (...) listopada 2009 r. odmówił zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych w punkcie gier na automatach o niskich wygranych zlokalizowanym w Sklepie na Stacji Paliw "B" al. (...) w P., a należącego do firmy "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., filia w O. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Spółka złożyła zgłoszenie włączenia automatu do gier o niskich wygranych "C", nr rejestracyjny (...), nr fabr. (...). Organ stwierdził, że automat posiada poświadczenie rejestracji w oparciu o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nr (...) z dnia (...) grudnia 2003 r., wydane przez Izbę Skarbową we W. Ważność zezwolenia wygasła po sześciu latach od jego uzyskania, to jest (...) grudnia 2010 r., zgodnie z przepisem §10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 poz. 946 ze zm.), w konsekwencji z ta datą wygasła także ważność poświadczenia rejestracji automatu do gier. Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła "A" Sp. z o.o., zaskarżając je w całości i zarzucając organowi wadliwą wykładnię powołanych w rozstrzygnięciu przepisów poprzez błędne i bezzasadne przyjęcie przez organ celny, że poświadczenie rejestracji automatu utraciło swoją ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia (...) grudnia 2003 r., gdy tymczasem nie ziściła się żadna przesłana pozwalająca na stwierdzenie utraty ważności poświadczenia rejestracji z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...), wobec czego zachowuje ono swoją ważność przez okres 6 lat, liczony od tej daty. Wskazany punkt gier objęty jest bowiem zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) października 2009 roku, na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie Województwa, które zachowuje swoją ważność, a Spółka zgłosiła organowi przemieszczenie automatu do miejsca objętego tym zezwoleniem. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2011 r. Nr (...) na podstawie art. 233 §2 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia.1997 r. – Ordynacja podatkowa; art. 8 w związku z art. 129 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz §10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wobec powyższego organ I instancji zastosował się do treści przepisów art. 239, art. 233 §1 pkt 1, art. 122 Ordynacji podatkowej. Wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jak wynika z treści § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Dyrektor Izby zauważył, że na wniosku o rejestrację automatu lub urządzenia do gry, właściwy organ dokonuje poświadczenia rejestracji automatu, a zatem stwierdza uprawnienie podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu, o którym mowa w części D tego formularza i nadaje numer rejestracyjny dla danego automatu. Poświadczając rejestrację automatu, organ dokonuje czynności materialno - technicznej. Z kolei na druku GL-2 Spółka może dokonać zgłoszenia przemieszczenia, zawieszenia eksploatacji, wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gry. Niniejszy druk jednoznacznie określa zakres zmian, które dotyczą jedynie lokalizacji eksploatacji automatu o nadanym już numerze rejestracyjnym w oparciu o konkretne zezwolenie. Druk ten nie przewiduje możliwości zmiany zezwolenia, w oparciu o które dokonano poświadczenia rejestracji. Wobec powyższego, Dyrektor Izby podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego, iż poświadczenie rejestracji automatu traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, w oparciu o które dokonano poświadczenia rejestracji automatu. Automat jest rejestrowany do konkretnego zezwolenia i nadawany jest mu w oparciu o to zezwolenie unikatowy numer rejestracyjny. Sam fakt zgłoszenia przemieszczenia automatu do innego ośrodka gry, który funkcjonuje w oparciu o inne zezwolenie, nie powoduje zmian danych, w oparciu o które dokonano rejestracji automatu, tj. zmiany numeru zezwolenia, czy też numeru rejestracyjnego GL. Pomimo, że automat jest użytkowany w ramach innego zezwolenia, to w dalszym ciągu jego identyfikacji dokonuje się w oparciu o dane wynikające z poświadczenia rejestracji. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z §10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. poświadczenie rejestracji traci ważność m. in. wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy. Do wniosku o rejestrację automatu do gry dołącza się opinię techniczną zawierającą pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier poprzedzającego ich rejestrację i kopię zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy (§9 ust. 2 rozporządzenia). Skoro rejestracja automatu do gier o niskich wygranych w rozpatrywanym przypadku została dokonana w oparciu o zezwolenie z dnia 23 grudnia 2003 r., a przedmiotowe zezwolenie wygasło z dniem 24 grudnia 2009r., to w konsekwencji w tym samym dniu utraciło ważność poświadczenie rejestracji tego automatu. Wobec powyższego, brak jest podstaw prawnych do kwestionowania zasadności wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego postanowienia odmawiającego zatwierdzenia zmian do akt weryfikacyjnych w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od powyższego postanowienia wniosła "A" Sp. z o.o., zaskarżając je w całości i domagając się uchylenia wydanych w obu instancjach postanowień. W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasową argumentację, zrzucając organowi naruszenie prawa materialnego, to jest §10 ust.4 punkt 1) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzenia gier i zakładów wzajemnych poprzez jego wadliwą wykładnię, naruszenie §10 ust.3 punkt 1) Rozporządzenia poprzez zastosowanie wykładni w wyniku której przepis ten okazuje się być zbędnym, naruszenie procedury, mające zasadniczy wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest art. 121 §1 oraz art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wyjaśnienia przesłanek dla których odstąpiono od dotychczas stosowanej praktyki, naruszenie art. 210 i 217 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do wniosków dowodowych zgłoszonych przez Spółkę. Skarżąca zakwestionowała legalność działań organów celnych w tej sprawie, ocenianą przez pryzmat dotychczasowej praktyki orzeczniczej w zakresie zmian miejsca alokacji automatów do gier. Zdaniem skarżącej zasadność jej stanowska potwierdzają orzeczenia sądów karnych wydane w sprawach karno-skarbowych wszczętych na skutek wadliwej interpretacji §10 ust.4 punkt 1) Rozporządzenia. Do skargi Spółka załączyła Opinię prawną sporządzoną na jej zlecenie oraz kserokopie powołanych w uzasadnieniu skargi orzeczeń sądów karnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P., powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, podtrzymał zajęte stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dyrektor stwierdził jednocześnie, że wszystkie zarzuty Spółki podniesione w skardze są bezpodstawne i sprowadzają się do żądania uznania, że rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie winno być uchylone, gdyż zdaniem skarżącej zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa. Tymczasem zgodnie z §10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. poświadczenie rejestracji traci ważność m. in. wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1 a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Pismem procesowym z dnia (...) września 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o umorzenie postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wyjaśnił, iż w zakresie swojej właściwości postanowił uwzględnić skargę i podjąć rozstrzygnięcie zgodne z oczekiwaniem strony skarżącej, zmieniając tym samym swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W konsekwencji podzielono pogląd Skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie o utracie ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych nie decyduje moment wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, w oparciu o które takiego poświadczenia dokonano. Organ wyjaśnił, iż w związku z powyższym wydane zostało postanowienie nr (...), którym uchylone zostało postanowienie z dnia (...) kwietnia 2011 r. nr (...) oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia (...) lipca 2010 r. nr (...), które to rozstrzygniecie załączono do pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), Sąd zobligowany jest do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania m.in. w przypadku, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie z dnia (...) kwietnia 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia (...) lipca 2010 r. po wniesieniu skargi zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Stało się tak w następstwie zastosowania przez Dyrektora Izby Celnej w P. procedury przewidzianej w przepisie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Organ II instancji wydał w trybie autokontroli postanowienie z dnia (...) września 2011 r., uchylające zaskarżone akty. Zważyć przy tym należy, iż w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ w całości podzielił stanowisko strony skarżącej, w tym również w zakresie wykładni przepisów prawa mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie. W doktrynie podkreśla się, iż wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed Sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob.: T. Woś i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 495). W tych okolicznościach postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte na skutek przedmiotowej skargi jako bezprzedmiotowe na mocy art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. należało umorzyć. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 201 §1 w zw. z art. 54 §3 p.p.s.a.