II SA/Po 496/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-03-02
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Stanisław Małek, Grażyna Radzicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych (np. błędne określenie przedmiotu postępowania w zawiadomieniu) lub materialnoprawnych (np. sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego), może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli uchybienia proceduralne (jak błędne określenie przedmiotu postępowania w zawiadomieniu) nie wywołały skutków społeczno-gospodarczych i nie uniemożliwiły stronom udziału w postępowaniu, a decyzja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Potencjalne uciążliwości inwestycji dla sąsiednich działek mogą być rozpatrywane jedynie w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.Stan faktyczny
Spółka wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budynku handlowo-usługowego. Burmistrz wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, którą następnie sprostował w zakresie numeracji działki. Strony postępowania wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając m.in. błędne określenie przedmiotu postępowania, niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego oraz potencjalne negatywne oddziaływanie na sąsiednie działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi stron.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2005 r. sprawy ze skarg M.M. i E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; o d d a l a s k a r g i /-/ G.Radzicka /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek
Spółka "A" Hurtownia Artykułów Spożywczych we W. wniosła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie przy ulicy [...] działka nr [...] budynku usługowego handel - hurt - artykuły spożywcze.
Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...]r. na podstawie przepisu art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) oraz planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. z 30 kwietnia 1992 r. (Dz.Urz. Województwa Pilskiego Nr 6 poz. 79) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie na działce Nr [...] przy ul. [...] budynku handlowo - usługowego.
Postanowieniem z [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy W. na podstawie art. 113 § 1 kpa na wniosek Spółki sprostował powyższą decyzję w ten sposób, że zamiast "działka nr [...]" winno być "działka nr [...]".
M.M., J.O., E.B. i H.S. wnieśli [...]r. o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania z [...]r., z uwagi na "jej nieważność z mocy prawa oraz rażące naruszenie prawa przy wydaniu".
Wskazali, iż:
1. w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania błędnie określono jego przedmiot podając, iż inwestycja dotyczy budynku usługowego w obrębie działki [...], gdy tymczasem decyzja ustala warunki dla budynku handlowo - usługowego;
2. decyzja jest nieważna, gdyż nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, według którego podstawową funkcją przedmiotowego terenu jest jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe, a działalność gospodarcza może być prowadzona w bardzo ograniczonym zakresie, o charakterze ubocznym, nie będącą uciążliwą dla mieszkańców tego obszaru,
3. zamierzona inwestycja będzie negatywnie wpływała na sąsiednie działki, czego nie zniweluje utworzenie pasa zieleni, ani zastosowanie skośnego dachu,
4. Burmistrz Gminy nie podjął niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgodności tego zamierzenia z planem zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...]r.
Kolegium stwierdziło, iż istotnie organ pierwszej instancji nieprecyzyjnie określił przedmiot postępowania, jednakże uchybienie to nie jest rażącym naruszeniem prawa i nie uniemożliwiło zainteresowanym branie czynnego udziału w postępowaniu.
Zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Plan dopuszcza bowiem na terenie istniejącego budownictwa jednorodzinnego realizację obiektów handlowo - usługowych. W takiej sytuacji zgodnie z art. 43 powołanej ustawy nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Kolegium uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.M., J.O. i E.B. podtrzymali żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza. Podkreślili, iż o rzeczywistym przedmiocie postępowania dowiedzieli się dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Inwestycja ich zdaniem będzie znacząco oddziaływać na środowisko, co uzasadniało zastosowanie procedury przewidzianej w ustawie - Prawo ochrony środowiska. Wskazali także, iż decyzja Kolegium nie zawiera odniesienia do zarzutu dotyczącego błędnej numeracji działek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...]r. Kolegium stwierdziło, iż błędne określenie przedmiotu postępowania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie jest rażącym naruszeniem prawa. Plan dopuszcza realizację obiektów handlowo - usługowych oraz małych warsztatów produkcyjnych nieuciążliwych dla otoczenia, mających charakter towarzyszący podstawowej funkcji tego terenu jakim jest budownictwo mieszkaniowe.
Obowiązujący plan nie określa jednak dopuszczalnej wielkości budynku handlowo - usługowego.
Budowa hurtowni artykułów spożywczych nie należy do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska (§ 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska ... Dz.U. Nr 93 poz. 589 ze zm.). W sprawie nie było więc konieczne przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko.
Wyjaśniono, że wskazany w kwestionowanej decyzji numer działki dotyczy terenu powstałego w wyniku jej podziału. Ponieważ decyzja dotyczy fizycznie tego samego terenu, dlatego Kolegium uznało, iż uchybienie to nie jest rażącym naruszeniem prawa.
M.M. i E.B. wnieśli skargi, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazali, iż na skutek błędnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie skorzystali z swoich uprawnień "w procesie budowlanym". W ocenie skarżących nie istniała potrzeba wzięcia aktywnego udziału w postępowaniu dotyczącym budowy budynku usługowego, gdyż jego budowa nie narusza ich interesów i planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku budowy hurtowni artykułów spożywczych zachodziła potrzeba aktywnego wzięcia przez nich udziału w postępowaniu.
Wbrew wymogom art. 7 kpa w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie dokonano właściwej wykładni planu w celu ustalenia, czy projektowany obiekt może być uznany za "działalność towarzyszącą".
Stwierdzili także, iż nie jest prawdą, że zamierzenie dotyczy tego samego terenu. Błąd ten winien prowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, gdyż dotyczy istotnej zmiany stanu faktycznego.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa. Może więc mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy, co najmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że za "rażące" uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (np. wyrok NSA sygn. akt II SA 737/84).
Wbrew poglądowi skarżących decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z [...] r. nie jest dotknięta wadą, o której mowa w powołanym przepisie.
Nie jest w szczególności rażącym naruszeniem prawa, w podanym wyżej znaczeniu, wskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), iż zamierzona budowa dotyczy budynku usługowego , a nie usługowo - handlowego. Uchybienie to nie wywołało jakichkolwiek skutków społeczno - gospodarczych. Decyzja Burmistrza została bowiem doręczona skarżącym, jako stronom postępowania, wraz z stosownym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego.
Decyzja z [...] r. określa, iż zamierzona inwestycja powstanie na działce nr [...] przy ul. [...]. Uszło jednak uwagi skarżących, że decyzja ta została sprostowana (art. 113 § 1 kpa) postanowieniem z [...] r. i to w ten sposób, że zamierzona inwestycja jest usytuowana na działce nr [...]. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż w tym zakresie decyzja Burmistrza rażąco narusza prawo.
Przepis art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, iż kwestionowana decyzja nie jest sprzeczna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego z 30 kwietnia 1992 r. Plan ten dopuszcza bowiem na przedmiotowym terenie oznaczonym symbolem C-19Mj, realizację obiektów handlowo-usługowych oraz małych warsztatów produkcyjnych nieuciążliwych dla otoczenia. Twierdzenie skarżących, iż zamierzona inwestycja nie spełnia warunku "działalności towarzyszącej" do zasadniczej funkcji tego terenu, jakim jest mieszkalnictwo, nie zostało poparte żadnymi dowodami.
Podnoszony problem przyszłych uciążliwości, a więc ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, może być rozpatrywany jedynie w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy terenu. Decyzja o ustaleniu warunków określa jedynie podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej w sposób wiążący projektanta obiektu budowlanego (wyrok SN z 3 września 1997 r. OSNAP 1998 Nr 4 poz. 197). Podnoszona więc problematyka nie mogła być przedmiotem tego postępowania.
Uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ G.Radzicka /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło