II SA/Po 496/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-09-27

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie rozpatrując odwołania Gminy P. złożonego mimo braku pouczenia?
Ratio decidendi
Wojewoda naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie rozpatrując jednocześnie odwołania Gminy P. Pominięcie odwołania jednej ze stron stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, rozpoznając sprzeciw, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie meritum sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Starosta odmówił zwrotu, wskazując na realizację celu wywłaszczenia (budowa drogi) oraz na status niektórych działek jako dróg publicznych. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego celu wywłaszczenia oraz na błędy proceduralne organu I instancji. Gmina P. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając nieuwzględnienie jej odwołania od decyzji Starosty, które zostało złożone mimo braku pouczenia. Wojewoda twierdził, że nie otrzymał odwołania Gminy P.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy P. kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwu Gminy P. od decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2018r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r., znak [...], którą organ odmówił zwrotu na rzecz T. S. i A. P., spadkobierców po zmarłej właścicielce wywłaszczonego gospodarstwa C. P. nieruchomości położonych w P.: - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,8485 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0506 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0654 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0335 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,1085 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0069 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0908 ha obejmujących teren części wywłaszczonej działki nr [...], - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,1083 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0931 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,0860 ha, - przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] o pow. 0,1067 ha obejmujących teren części wywłaszczonej działki nr [...]; i odmówił ustalenia wysokości odszkodowania za ww. nieruchomości na rzecz T. S. i A. P.. – uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne z zabudowaniami, położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w księdze wieczystej nr [...], składającego się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] o powierzchni łącznej 3.3729 ha, będącej na dzień wywłaszczenia tj. 28 marca 1988 r. własnością C. P., wystąpiła Z. K. przedkładając postanowienie sądu o sygn. akt Ns [...] z dnia 23 lipca 1987 r. na podstawie którego spadek po zmarłym S. P. nabyła żona C. P.. W dniu 22 sierpnia 2011 r. z wnioskiem o zwrot wywłaszczanej nieruchomości wystąpiły T. S. i A. P. (dalej skarżąca), na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. Sygn. akt I Ns [...] z 23 września 2003 r., uzasadniając, że do dnia złożenia wniosku duża część ww. nieruchomości nie została mimo upływu lat zagospodarowana. Następnie wnioskami z dnia 29 kwietnia 2015 r. wystąpiły o wycofanie ww. wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...] - przed podziałem działki nr [...] - przed podziałem działka nr [...], nr [...] - przed podziałem działka nr [...], oraz [...] i ograniczyły wniosek o zwrot jedynie działek oznaczonych nr [...] - przed podziałem działka nr [...], nr [...], [...], [...], [...] - przed podziałem działka nr [...] i nr [...]. Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odmówił zwrotu ww. nieruchomości i ustalenia wysokości odszkodowania za w/w nieruchomości na rzecz T. S. i A. P.. Decyzja ta została następnie uchylona rozstrzygnięciem Wojewody ze wskazaniem aby organ umorzył postępowanie w zakresie cofniętego przez wnioskodawczynie żądania zwrotu nieruchomości; uzupełnił dokumenty o plan realizacji inwestycji budowy I i II etapu drogi z mostem na o/m [...], który potwierdzi cel wywłaszczenia, dokładny obszar planowanej inwestycji i czy objęła ona całość wywłaszczonego obszaru i uporządkował informacje o wywłaszczonych działkach i odpowiadających im dzisiejszych oznaczeniach, w szczególności by organ ustalił w jaki sposób przebiegały podziały działek wchodzących w skład nieruchomości, stanowiącej przedmiot sprawy; prawidłowo ustalił strony postępowania, prawidłowo sformułował sentencję decyzji w odniesieniu do przedmiotu postępowania. Starosta P. opisaną we wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił zwrotu ww. nieruchomości i ustalenia odszkodowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji zreferował przebieg dotychczasowego postępowania, a także wskazał na normatywne podstawy jego wydania - w szczególności przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, z późn. zm., dalej "u.g.n.")- Starosta P. wywiódł, iż nie jest możliwy zwrot przedmiotowych nieruchomości, ponieważ na działkach nr [...], [...] i [...] wybudowano drogę z mostem wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a więc uznano, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Z kolei w odniesieniu do działek nr [...], [...] i [...] - stanowią one drogi zaliczone do kategorii dróg gminnych. Natomiast według art 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, z późn. zm., dalej: "ustawa o drogach publicznych"), drogi wojewódzkie, powiatowej i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z powyższego artykułu wynika zasada nieprzenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. Drogi publiczne zaliczone zostały do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Nie mogą zatem zostać one zwrócone na rzecz wnioskodawców, gdyż drogi publiczne lub ich części nie mogą być własnością prywatną. Działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], natomiast na dzień 31 grudnia 1997 r. stanowiły własność G. P., w użytkowaniu wieczystym osób trzecich, co zostało ujawnione w księgach wieczystych. A na mocy art. 229 u.g.n., roszczenie nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Od powyższej decyzji Starosty [...] w terminie prawem przewidzianym odwołanie wniosła A. P.. Odwołująca się zauważyła, że wydana przez organ I instancji decyzja nie zawiera pouczenia, a organ powołuje się na nieaktualny tekst jednolity u.g.n. Nadto, tezy przedstawione przez Starostę [...] są przedwczesne, nieudowodnione i niezgodne z dokumentami prawnymi, znajdującymi się w aktach postępowania. W szczególności organ I instancji nie przedstawił dokumentów na potwierdzenie tego, iż w odniesieniu do części działek, stanowiących przedmiot sprawy, ma zastosowanie art. 229 u.g.n. A. P. podniosła również, że poważnym naruszeniem jest wydanie decyzji odmownej w stosunku do działki [...], opierając się wyłącznie na tym, iż nie odnaleziono planu realizacyjnego. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania A. P. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zasadniczym elementem sprawy o zwrot jest ustalenie celu wywłaszczenia. W toku sprawy organ I instancji nadal nie pozyskał niezbędnych dokumentów do właściwego sformułowania celu i zakresu wywłaszczenia. Starosta P. ograniczył się jedynie do wystąpienia o przedłożenie ww. dokumentu do Prezydenta Miasta P.. Wojewoda stwierdził, że nawet gdyby pozyskanie planu realizacji inwestycji budowy I i II etapu drogi z mostem na o/m [...] okazało się rzeczywiście niemożliwe z uwagi na ich likwidację, Starosta P. powinien odtworzyć cel wywłaszczenia na podstawie innych, możliwych do pozyskania dokumentów. Wskazówką w tym zakresie mogą być między innymi: decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] stycznia 1987 r., znak [...], decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...] października 1988 r., znak [...], decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...] marca 1989 r., znak [...] oraz decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...] października 1988 r., znak [...], które co prawda nie wskazują precyzyjnie obszaru inwestycji, ale wyznaczają poszczególne odcinki powstającej drogi. Te informacje w zestawieniu z chociażby zdjęciami lotniczymi z czasów przed i po wywłaszczeniu, mogłyby pozwolić na przynajmniej orientacyjne wskazanie obszaru inwestycji. W ocenie organu II instancji Starosta P. dopuścił się również istotnego uchybienia poprzez błędne oznaczenie daty orzeczenia. Decyzja organu I instancji jest bowiem datowana na dzień [...] stycznia 2017 r. W tym dniu natomiast postępowanie prowadził jeszcze Wojewoda. Nadto, decyzja Starosty [...] nie zawierała stosownego pouczenia - czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Mając to na uwadze Wojewoda, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu decyzji Starosty [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Od powyższej decyzji G. P. (dalej jako Gmina lub sprzeciwiająca) wniosła w ustawowym terminie 14 dni sprzeciw sprzeciw, zarzucając decyzji Wojewody, że narusza ona art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w swojej treści wniesionego przez sprzeciwiającą z zachowaniem terminu odwołania. W sprzeciwie wywiedziono, ze od decyzji Starosty [...] mimo braku pouczenia G. P. wniosła w terminie odwołanie (k.6 akt sądowych), które nie zostało rozpoznane przez Wojewodę. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wskazał, że nigdy nie otrzymał odwołania G. P., a Starosta przekazał jedynie odwołanie A. P.. Wojewoda dodał, że Starosta posiada jedynie jedno zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, mimo iż twierdzi, że skierował do Wojewody dwa pisma (jedno z odwołaniem G. P. i drugie z odwołaniem pani P. ). W ocenie Wojewody Starosta P. naruszył obowiązek wynikający z art. 133 k.p.a. czym rażąco naruszył prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art, 138 § 2 k.p.a. Według art. 64b §1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 151 a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola sądowoadministracyjna ze sprzeciwu na decyzję ograniczona jest do badania kwestii prawnoproceduralnych związanych z istnieniem bądź nieistnieniem w badanej sprawie przesłanek do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 64e p.p.s.a.). Zgodnie z art. 138 § 2 zd. 1 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej przewidzianej w art. 138 § 1 K.p.a., musi więc kierować się nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 K.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne (na podstawie art. 138 § 1 K.p.a.) przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego i wynikających chociażby z art. 136 K.p.a. możliwości uzupełnienia tego materiału. Organ odwoławczy podejmując decyzję o zastosowaniu art. 138 § 2 K.p.a. powinien brać pod uwagę nie tylko zasadę dwuinstancyjności, ale i inne przepisy, a zwłaszcza podstawowe zasady wynikające z przepisów K.p.a., jak chociażby: wynikającą z art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ustaloną w art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania (tak wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2014 r., VIII SA/Wa 1136/13, LEX nr 1448237). Badanie przez Sąd rozpoznający sprzeciw zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a. nie może zatem dotyczyć takich zagadnień, które mają chociażby pośredni wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i musi ograniczyć się do ściśle formalnego zbadania czy organ odwoławczy powołał się uchylając decyzje na przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., w tym wykazał wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem postępowania oraz wykazał, że konieczny w jego ocenie do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przez co uniemożliwia uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd nie może zaś rozpoznając sprzeciw weryfikować czy organ II instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy, albowiem w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autor sprzeciwu stron postępowania oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu naruszyłby konstytucyjnie chronione uprawnienia obywateli. Tego rodzaju ocen mających wpływ na prawa i obowiązki obywateli nakładane sąd administracyjny dokonywać bowiem może jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną kończącą postępowanie w sprawie, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkich stron postępowania administracyjnego oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10.05.2018r., II SA/Po 1152/17). Rozpoznając sprzeciw w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje on na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie był sprzeciw od decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2018r. nr [...] uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] W rozpatrywanej sprawie, jak słusznie podniosła strona skarżąca, podstawowe znaczenie mają kwestie proceduralne, związane z doręczeniami i rozpoznaniem wszystkich odwołań. Ich znaczenie jest na tyle istotne, że wymaga rozpatrzenia już na wstępie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i postępowania, w którym ją wydano. Jak wynika bowiem z akt sprawy stronie sprzeciwiającej decyzja Starosty [...] została doręczona dnia [...] stycznia 2018 (por. zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 364 akt adm. I instancji) Sprzeciwiający, mimo braku pouczenia dnia [...] lutego 2018r. wniósł odwołanie. Z akt sprawy wynika, że odwołanie wpłynęło do Starosty [...] lutego 2018 r. i zostało przekazane do Wydziału Nieruchomości w Starostwie Powiatowym w P. [...] lutego 2018 r. (k. 40). W ocenie Sądu odwołanie G. P. z pewnością wpłynęło do organu I instancji. W aktach sprawy znajduje się również zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacją, że do Wojewody przesłano dwa odwołania (k. 41). Zdaniem sprzeciwiającej się jej odwołanie zostało przekazane Wojewodzie wraz z odwołaniem A. P. i aktami organu I instancji [...] lutego 2018 r. Decyzją z dnia 11 maja 2018r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty [...] nie odnosząc się do zarzutów sprzeciwiającej - nie rozpoznając w ogóle jej odwołania. Jak wynikało z treści decyzji zostało rozpoznane jedynie odwołanie A. P.. Okoliczność ta nie była sporna. Wojewoda w piśmie w przedmiocie przekazania sprzeciwu wskazał, że otrzymał od organu I instancji jedynie jedno odwołanie - A. P.. Zarzucił organowi l instancji naruszenie przepisów art. 132 i 133 k.p.a. W przedmiotowej sprawie okoliczności związane z naruszeniem przepisów przez organ I instancji nie mogły stanowić przesłanki do oddalenia sprzeciwu, albowiem nie ocena spełnienia przez organ I instancji wymogów z art. 133 kpa była przedmiotem niniejszego postępowania. Nadto sprzeciw w granicach wskazanych w art. 64 e p.p.s.a był zasadny. Pominięcie i nie ustosunkowanie się do odwołania jednej ze stron tj. G. P. stanowiło naruszenie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 15 k.p.a. Koniecznym elementem rozstrzygnięcia organu II instancji, w tym także na podstawie art. 138 § 2 kpa jest prawidłowe zakreślenie podstawy do prowadzenia postępowania odwoławczego, tj. m.in. ustalenie czy postępowanie zostało zainicjowane terminowo wniesionym odwołaniem, czy rozpoznano wszystkie odwołania wniesione od decyzji. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 k.p.a. Zgodnie z nią, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznacza rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji. Zasada ta, wobec powyższego, polega na obowiązku dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Osiągnięcie takiego rezultatu umożliwia wniesienie odwołania w terminie przez legitymowany podmiot. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób zdecydowany podkreśla się, iż zasadą postępowania administracyjnego (określoną w art. 138 § 1 k.p.a.) jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Nie może bowiem w jednej sprawie być wydanych kilka decyzji ostatecznych. Niedopuszczalne jest jednocześnie po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy podejmowanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. ( porównaj wyrok NSA z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt IV SA 3643/02 niepublikowany). Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" względnie innych dotychczas nie rozpoznanych pism procesowych (odwołań, wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy), pochodzących od innych stron tego postępowania. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące, nie akceptowalne skutki prawne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., II OSK 2146/11; z dnia 8 kwietnia 2014 r., II OSK 2638/12). Wojewoda w decyzji z [...] maja 2018 r. rozpoznał jedynie odwołanie A. P. pomijając w ogóle i nie ustosunkowując się do odwołania G. P., które jak wykazano powyżej winno stanowić również podstawę do prowadzenia postępowania odwoławczego, gdyż zostało wniesione (nawet mimo braku pouczenia) w terminie. Uchybienie to naruszało zasady określone w art. 7 i 8 k.p.a, zgodnie z którymi organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Wskutek tego uchybienia w ocenie Sądu decyzja organu drugiej instancji wydana została z naruszeniem art. 15 oraz art. 138 § 2 k.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając podstawie art. 151 a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie znalazł podstaw do orzeczenia z urzędu grzywny (art. 151 a § 1 zd. 2 p.p.s.a.) albowiem przyczyny proceduralne uzasadniające uchylenie decyzji nie wynikały z lekceważenia czy rażącego naruszenia prawa przez organ. Wprawdzie w aktach organu II instancji znajdują się pisma starosty z dnia [...] lutego 2018r. (k. 12) i z dnia [...] lutego 2018r., (k. 3), z których treści wynika, że akta administracyjne zostały przekazane z odwołaniem G. P. to jednak nie można stwierdzić z całą pewnością, że samo odwołanie sprzeciwiającego wpłynęło do organu II instancji wraz z odwołaniem A. P.. Orzeczenie o zwrocie stronie sprzeciwiającej kosztów postępowania sądowego zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło