II SA/Po 498/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.F. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący R. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, po wypadku w maju 2010r., w wyniku którego rozwinęła się choroba nóg. Nie może zatem podjąć żadnej pracy. Oświadczył, że od kilkunastu miesięcy nie osiąga żadnych dochodów, które pozwoliłyby mu opłacić skargę. W dalszej części wniosku o prawo pomocy podał jedynie, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m² oraz działki o powierzchni około [...] m². Pozostałe rubryki dotyczące, w szczególności oświadczenia o stanie rodziny i dochodach zostały zakreślone bez podania informacji w wymaganym zakresie. Z uwagi na powyższe, wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu okazał się niepełny, zatem skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec powyższego zobowiązano skarżącego przede wszystkim do podania jaka kwota jest niezbędna do miesięcznego utrzymania skarżącego i do wskazania źródła uzyskania takiego dochodu, z którego pokrywa swoje niezbędne koszty utrzymania, w tym czy otrzymuje zasiłek chorobowy. Nadto wezwano skarżącego do podania czy jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Następnie zobowiązano skarżącego do podania, czy są osoby z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jeżeli tak to zwrócono się o podanie wysokości uzyskiwanych dochodów. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rzeczywiście dysponuje. Zwrócono się do skarżącego o opisanie posiadanego przez niego majątku nieruchomego, wskazał bowiem że jest współwłaścicielem domu i działki, a nadto do podania jakie przynosi on dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Posiadanie bowiem majątku nieruchomego, stanowiącego źródło dodatkowego dochodu, co do zasady, wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Istotne było zatem wyjaśnienie tej okoliczności. Przesyłka skierowana do skarżącego, zawierająca wezwanie nie została podjęta w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania, skutkiem czego została pozostawiona w aktach sądowych sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 2 sierpnia 2011r. (art. 73 §4 p.p.s.a.). Wezwanie nie zostało przez skarżącego wykonane. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, chociażby w części. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte na formularzu o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wnioskodawca musi ponosić chociażby najmniejsze koszty związane ze swoim bieżącym utrzymaniem. Uzyskuje zatem jakich dochód, czy w postaci pożyczek, pomocy rzeczowej od osób trzecich, czy świadczeń z pomocy społecznej lub ubezpieczenia społecznego. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że mimo iż osiąga jakieś dochody związane ze swoim koniecznym utrzymaniem, to z uwagi na ich wysokość nie ma możliwości uiszczenia kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, nawet w części. Tym bardziej, że w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie osiąga żadnych dochodów, które pozwoliłyby mu opłacić skargę. Wnioskować można, zatem, że jakiś dochody jednak uzyskuje, ale ich wysokość nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej prawie. Podkreślić należy, że zanim dojdzie do oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów wnioskodawcy pod kątem możliwości uiszczenie kosztów postępowania, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia pełnej i rzeczywistej informacji w tym zakresie. Ostatecznie skarżący na wezwanie nie udzielili żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżący nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący jest, czy nie jest w stanie uiścić koszty niniejszego postępowania, chociażby w części, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska