II SA/Po 499/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-24

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego, jeśli strona powołuje się na brak udziału w postępowaniu jako strona (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i jednocześnie kwestionuje swój status strony?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego na etapie wstępnym, jeśli strona powołuje się na brak udziału w postępowaniu jako strona (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Weryfikacja twierdzeń strony o posiadaniu przymiotu strony następuje dopiero w fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto, sprawy o wznowienie postępowania, które dotyczą różnych stanów faktycznych i inwestycji, nie mogą być łączone i prowadzone wspólnie w jednym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca D.S. wniosła o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami o pozwoleniu na budowę dla Zakładu A Spółki z o.o. Starosta P. odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając argumentację o braku udziału w postępowaniu jako strona. WSA uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych. Orzekł o braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. - wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił D. S. wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami: – z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego z zapleczem administracyjno-socjalnym, zbiornika bezodpływowego na ścieki oraz przyłącza wody, gazu, kanalizacji sanitarnej i energetycznej oraz boksów garażowych, – z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę hali magazynowej w miejsce boksów garażowych dla Zakładu A Spółki z o.o. na działkach nr [...] i nr [...] położonych w K. ul. [...]. W uzasadnieniu ustalono, że wprawdzie działka nr [...], stanowiąca własność D. S., przylega bezpośrednio do terenu Zakładu A, jednakże kwestionowane obiekty zlokalizowane są w odległości 12 m od najbliższej działki nr [...] przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe oraz ponad 20 m od działki nr [...]. W ocenie organu orzekającego, wskazuje to na nieistnienie po stronie D. S. interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa, który w powyższych postępowaniach mógł być naruszony, a wynikałby z odpowiednich przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że w postępowaniach prowadzonych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej stroną jest "właściciel nieruchomości przyległej do działki, na której ma być realizowana budowa, lecz w takiej odległości na jaką inwestycja może oddziaływać". Poza tym wydanie kwestionowanych pozwoleń na budowę zostało poprzedzone ustaleniami - decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 1995 r. - warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania D. S. - decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji wskazując, iż stosownie do znowelizowanego przepisu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego uznaje teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obszarem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Odległość obiektów inwestora od sąsiednich terenów i obiektów niemieszkaniowych nie narusza przepisów § 10 - 43 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690). Wyjątkiem jest usytuowanie przy granicy działki odwołującej się wiaty magazynowej oraz kwestionowane przez nią ukształtowanie terenu działki inwestora, ale w tym zakresie postępowanie prowadzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez D. S. Skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację i jeszcze raz podkreśliła, iż przez wydanie kwestionowanych pozwoleń na budowę organ "świadomie dopuścił, aby na zapleczu tych działek inwestor miał możliwość prowadzenia działalności uciążliwych dla mieszkańców budownictwa jednorodzinnego". Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, chociaż nie z tych przyczyn, które w niej wskazano. Legitymację do złożenia podania o wznowienie postępowania ma ten podmiot, który twierdzi, że kwestionowana decyzja ostateczna dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowań w dwóch sprawach zakończonych udzieleniem Spółce A takie twierdzenie wysuwała. Złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym przepisami art. 14 kpa, to znaczy: – wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) – lub odmową, w drodze decyzji, wznowienia postępowania (§ 3). Zatem odmowa wznowienia następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, to znaczy, gdy wniosek złoży osoba nie będąca stroną albo nie posiadająca zdolności do czynności prawnych, względnie żądanie złożone zostanie po terminie, a termin nie został przywrócony, a nadto, gdy w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania w dwóch sprawach administracyjnych powołała jako przyczynę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podniosła bowiem, że bez własnej winy nie brała jako strona udziału w żadnym z tych postępowań. Wbrew stanowisku organów obu instancji, dawało to podstawę do wznowienia postępowania, o ile oczywiście organ uzna, że podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie. Jak bowiem trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 1998 r. sygn. IV SA 116/98 (Lex nr 43747): "Pierwsza faza postępowania o wznowienie postępowania polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, a dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeżeli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowienie postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracyjny może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonywać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu". Reasumując uznać należy, że przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania organy administracji nie mogły wypowiadać się w kwestii, czy powoływanie się przez skarżącą na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa było zasadne. Takie decyzje zapaść mogą w wyniku wznowienia, a ich rodzaje wymieniają przepisy art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa. W toku dalszego postępowania organ wznowieniowy I instancji powinien mieć na uwadze, że D. S. wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowań w dwóch sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami o pozwoleniu na budowę. Decyzje te dzieli znaczna odległość czasowa, a przedmiotem tych postępowań były różne inwestycje, a zatem nie były to sprawy tożsame. Brak zatem podstaw prowadzenia w tych sprawach jednego postępowania wznowieniowego i kończenia tego postępowania jedną decyzją. W wyroku z dnia 29 czerwca 1983 r. sygn. II SA 332/83/GPA 1987 r. nr 2 str. 46) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rozstrzygnięcie sprawy winno być dokonane jedną decyzją wtedy, gdy postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, to znaczy, gdy istnieje tożsamość podmiotów, przedmiotu i treści stosunku administracyjnoprawnego. Przepis art. 62 kpa nie uprawnia do łączenia i wspólnego prowadzenia spraw wszczętych na wniosek jednej osoby, wynikających z różnych stanów faktycznych. Z tych wszystkich powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska MK

Powołane przepisy

art. 149 § 3 kpart. 28 kpart. 28 ust. 2art. 3 pkt 20art. 14 kpart. 145 § 1 kpart. 145 § 1 pkt 4 kpart. 148 kpart. 151 § 1 pkt 1art. 62 kpart. 145 § 1 pkt 1art. 152

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło