II SA/Po 499/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia 1. ustanowić dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że poważnie choruje. Jej miesięczne wydatki to [...] zł na lekarstwa, [...] zł na wyżywienie, [...] zł na zakup opału, [...] zł za prąd, [...] zł na środki higieniczne i sanitarne, [...] zł na wodę i gaz, [...] zł na media, [...] zł na przejazdy. Wskazała, że zaciąga pożyczki u osób trzecich, gdyż nie jest w stanie się utrzymać. Nadto oświadczyła, że spłaca kredyt, którego rata miesięczna wynosi [...] zł. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z matką, której stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych koniecznych wydatków oraz całodobowej opieki. Utrzymują się z zasiłku wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie oraz emerytury matki w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 100 m² i nieruchomość rolną o powierzchni 1,83 ha roli i 0,13 ha łąk oraz współwłasność gospodarstwa rolnego. Oświadczyła, że z majątku tego nie uzyskuje żadnych dochodów. Jej matka nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Znajduje się bowiem w trudnej sytuacji życiowej. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni i jej matki. Wnioskodawczyni wprawdzie dysponuje majątkiem nieruchomym, ale nie uzyskuje z niego żadnego dodatkowego dochodu celem wsparcia domowego budżetu. Dom wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska