II SA/Po 499/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-04
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany działkowej może zostać wydana, jeśli obiekt nadal nie spełnia wymagań określonych w definicji altany działkowej, a jego powierzchnia zabudowy przekracza dopuszczalny limit?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany działkowej może zostać wydana tylko wtedy, gdy obiekt spełnia wymagania określone w definicji altany działkowej, w tym dotyczące powierzchni zabudowy. Jeśli powierzchnia zabudowy altany, wliczając taras przekraczający 12 m2, nadal nie spełnia wymogów ustawowych (do 35 m2), organ nadzoru budowlanego nie powinien stwierdzać wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Skarżący L. i E. G. domagali się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany, argumentując, że po częściowym wykonaniu rozbiórki obiekt spełnia wymogi prawne dotyczące powierzchni. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB o stwierdzeniu wygaśnięcia i umorzył postępowanie, uznając, że altana nadal przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy. Skarga skarżących do WSA została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 roku sprawy ze skargi L. G. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r., znak [...], [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156 poz. 1118 ze zm.; dalej: "Pr.bud.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a."), nakazał E. i L. G. rozbiórkę altany o pow. zabudowy 53,40 m2, wybudowanej bez pozwolenia na budowę, na działce nr [...], na terenie [...] Ogród Działkowy "[...]" w [...].
Prawidłowość nakazu rozbiórki potwierdził następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r., nr [...], utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. i E. G. wyrokiem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1020/11, utrzymanym następnie w mocy wyrokiem NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 3018/12.
W dniu [...] r. L. i E. G., powołując się na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 528; dalej: "nowela Pr.bud."), zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia opisanej wyżej ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie oświadczyli, że sporna altana nie przekracza 35 m2, a łączna powierzchnia tarasów, werand lub ganków nie przekracza 12 m2, wobec czego spełnione są wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40 ze zm.; dalej: "u.r.o.d.").
Decyzją z dnia [...] r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] działając na podstawie art. 4 ust. 2 noweli Pr.bud. w zw. z art. 104, 162 § 1 ust. 1 i 3 K.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji własnej z dnia [...] r., nr [...]
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że podczas kontroli w dniu [...] r. ustalono, że inwestor rozebrał część budynku altany dostosowując ją do powierzchni 35 m2.
Jednocześnie na wniosek L. oraz E. G. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 217 K.p.a. w zw. z art. 13a u.r.o.d. w dniu [...] r., wydał zaświadczenie nr [...] o zgodności przedmiotowej altany z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a u.r.o.d.
Pismem z dnia [...] r. P. w [...] Okręgowy Zarząd w [...] wniósł odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, domagając się uchylenia decyzji organu i instancji i umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki. W uzasadnieniu odwołujący wyjaśnił, że powierzchnia zabudowy altany nadal przekracza 35 m2, wobec czego w sprawie nie może zostać zastosowany art. 4 ust. 2 noweli Pr.bud.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie [...]WINB w pierwszej kolejności opisał przebieg postępowania odwoławczego wskazując, że pismem z [...] r. zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie kontroli na terenie przedmiotowej nieruchomości, celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w tym o zawarcie w protokole kontroli szczegółowych ustaleń odnośnie części obiektu uznanej za taras, sporządzenie szczegółowego szkicu sytuacyjnego z naniesieniem wszystkich wymiarów (w tym wysokości), określenie wykonanych przez inwestorów robót, w tym robót rozbiórkowych (tj. porównanie stanu aktualnego ze stanem istniejącym pierwotnie w toku postępowania zakończonego nakazem rozbiórki) oraz wykonanie dokumentacji fotograficznej. Pismem z [...] r. PINB dla powiatu [...] przekazał protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. wraz z dokumentacją fotograficzną. Po przeanalizowaniu uzupełnionego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości, w związku z czym pismem z dnia [...] r. ponownie zlecił PINB dla powiatu [...] uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wyjaśnienie rozbieżności pomiarów części tarasowej od strony frontu obiektu, określenie wymiaru ściany oznaczonej na szkicu nr I, wskazanie, na jakiej wysokości dokonywano pomiarów i odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez inwestorów co do dokonanych pomiarów, w szczególności w kwestii różnic w zależności od wysokości pomiaru oraz o jednoznaczne wskazanie powierzchni zabudowy altany oraz tarasu. W dniu [...] r. w siedzibie [...]WINB stawili się L. i E. G., którzy wnieśli uwagi do sprawy i przedłożyli kopię ekspertyzy technicznej z 2012 r. zawierającej wymiary altany. Ponadto poinformowali o usunięciu ocieplenia ścian altany.
W dniu [...] r. PINB dla powiatu [...] przeprowadził kontrolę w celu dokonania pomiarów altany usytuowanej na działce nr [...] na terenie ROD "[...]", zgodnie ze zleceniem [...]WINB z dnia [...] r. Po przeanalizowaniu przesłanego przez organ I instancji materiału dowodowego, [...]WINB stwierdził, że nadal nie wyjaśniono wątpliwości co do sposobu wykonania pomiarów przedmiotowej altany. W związku z różniącymi się wymiarami, organ II instancji zlecił pismem z dnia [...] r. ponowne przeprowadzenie kontroli na działce nr [...] i uzasadnienie przyjętej podczas ostatniej kontroli metody pomiaru na wysokości 1 m. W dniu [...] r. PINB dla powiatu [...] ponownie przeprowadził kontrolę i piśmie z dnia [...] r. przekazał protokół sporządzony po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, wyjaśniając jednocześnie sposób przyjęty podczas dokonywania pomiarów. W piśmie tym wskazane zostały powierzchnie zabudowy zarówno części zamkniętej (budynek altany), która wynosi 36,76 m2 oraz części otwartej (taras), wynoszącej 13,40 m2. Inwestorzy w dniu [...] r. zapoznali się z aktami sprawy. W protokole zapisano ich uwagi, które zawierały prośbę o wyjaśnienie, dlaczego PINB dla powiatu [...] w protokole z dnia [...] r. wskazał trzy różne wymiary altany.
Przechodząc do meritum sprawy organ odwoławczy powołując się na art. 2 pkt 9a u.r.o.d., art. 29 ust. 1 pkt 4 Pr.bud. oraz art. 4 ust. 1 i 2 noweli Pr.bud. wyjaśnił, że nowelizacja umożliwia stwierdzenie wygaśnięcia niewykonanej decyzji o nakazie rozbiórki altany działkowej, pod warunkiem spełnienia przez nią wymagań określonych w ustawowej definicji altany działkowej, tj. wysokość do 5 m (dach stromy) i powierzchnia zabudowy do 35 m2 w swojej głównej części i do 12 m dla tarasu, werandy, ganku. Z protokołu kontroli z dnia [...] r. wynikają jednoznaczne wymiary ścian altany wykonane na poziomie wieńca nad parterem, które wynoszą 6,46 x 5,69 m oraz wymiary tarasu, wykonane na tym samym poziomie, które wynoszą 2,35 x 5,7 m. Powierzchnia zabudowy spornej altany wynosi 36,76 m2 co powoduje, że nie odpowiada ona wymaganiom wskazanym w przepisach ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Dodatkowo, w przepisie art. 2 pkt 9a tej ustawy ustawodawca wskazał, że taras altany nie jest wliczany do jej powierzchni w przypadku, gdy powierzchnia tarasu nie przekracza 12m, a po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] r. ustalono, że powierzchnia tarasu w niniejszej sprawie wynosi 13,40 m2. W konsekwencji, powierzchnia tarasu powinna być wliczona do powierzchni altany.
Odnosząc się do uwag inwestorów w kwestii pomiarów zapisanych w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. wskazano, że PINB dla powiatu [...] dokonał trzech pomiarów altany tj. na poziomie gruntu, na poziomie 1 m oraz na poziomie wieńca nad parterem. Do obliczenia powierzchni zabudowy przedmiotowej altany wzięto pod uwagę pomiar dokonany na poziomie przewieszenia piętra na całym obwodzie obiektu, ponieważ wystaje ono poza obrys ścian zewnętrznych parteru altany o około 10 cm, jak również z powodu dokonanych podkuć fragmentu ściany zewnętrznej o 7 cm, które występują na wysokości ok. 1 m. Nadto ściany wykazują odchylenia, a ich krzywiznę potwierdza m.in. zdjęcie załączone przez L. i E. G. do pisma z dnia [...] r. Na zdjęciu widnieje zapis, że przy fundamencie ściana ma szerokość 59 cm, natomiast w górnej partii szerokość ta wynosi 64 cm. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że przyjęta została metodologia obmiarów, która odpowiada definicji powierzchni zabudowy podanej w normie PN-ISO 9836:1997. Zgodnie z wymienioną normą powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, przy czym w niniejszej sprawie zewnętrzne krawędzie wyznacza przewieszenie piętra na całym obwodzie obiektu. Metodologia ta jednocześnie eliminuje problem podkuć czy krzywizn ścian.
W konkluzji [...]WINB wskazał, że organ I instancji nie powinien wygaszać swojej decyzji z dnia [...] r., którą nakazał L. i E. G. dokonać rozbiórki spornej altany, ponieważ jej wymiary nadal nie spełniają przesłanek zawartych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Organ I instancji w trakcie kontroli na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] r. co prawda dokonał pomiarów obiektu, jednak nieprecyzyjnie określił jego wymiary i w konsekwencji wydał wadliwą decyzję o wygaszeniu decyzji z dnia [...] r. Dopiero w trakcie postępowania odwoławczego ustalono szczegółowe wymiary altany oraz tarasu podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., co pozwoliło na jednoznaczne określenie powierzchni zabudowy altany. W przedmiotowej sprawie altana wraz z tarasem ma powierzchnię 50,16 m2. Zatem wykonane wcześniej roboty budowlane nie doprowadziły niniejszego obiektu do stanu zgodnego z przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do skargi [...] ROD "[...]" z [...] r. na działanie PINB dla powiatu [...] za uzasadniony uznano zarzut dotyczący wydania przez PINB dla powiatu [...] zaświadczenia o zgodności altany z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. w dniu [...] r. ([...]), tj. tego samego dnia, którego organ ten wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia nakazu rozbiórki. Wskazać bowiem należy, że w owej chwili decyzja ta była nieostateczna, a zgodnie z art. 130 § 1 K.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Przedwczesne było zatem wydanie zaświadczenia na podstawie nieostatecznej decyzji.
W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. i E. G. wnieśli o uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] i powołanie rzeczoznawcy biegłego sądowego celem dokonania pomiaru powierzchni zabudowy obiektu na wysokości 1 m, tj. pierwszej kondygnacji. Zaskarżonej decyzji zarzucili: (1) nieuwzględnienie stanu faktycznego polegającego na zawyżaniu przez [...]WINB powierzchni zabudowy ponad normatywną, mimo że obiekt zajmuje dopuszczalną prawem powierzchnię zabudowy pierwszej kondygnacji do 35 m2; (2) nieuwzględnienie całości materiału dowodowego mającego kapitalny i istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, między innymi takich jak zaświadczenie wydane przez PINB w [...], co stanowi uchybienie art. 78 § 1 K.p.a.; (3) uchybienie art. 6, 7, 8 K.p.a. poprzez obrazę praworządności jako aspektu pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, ograniczenie prawdy obiektywnej i celowe przyjęcie takiej metodologii pomiarów, która polegała na mierzeniu obrysu poddasza jako drugiej kondygnacji; (4) niewłaściwe wyliczenie powierzchni zabudowy obiektu i pominięcie dyspozycji art. 2 pkt. 9a u.r.o.d., w którym ustawodawca definiuje budynek do 35 m2 i przyległej werandy, która do 12 m2 nie jest wliczana do obiektów podlegających opodatkowaniu i nie wymagających pozwolenia na budowę; (5) dowolne przyjmowanie wymiarów poddasza, a pomijanie wymiarów pierwszej kondygnacji, które jest istotne przy obliczaniu powierzchni zabudowy; (6) niekonsekwentne i niedozwolone zastosowanie obmiaru na wysokości 1 m przez [...]WINB, który zalecił pomiar na tej wysokości, a wziął za podstawę obliczenia obrys wieńca 2 kondygnacji; (7) pomyłki w określeniu stanu i rodzaju obiektu budowlanego, gdyż na przedmiotowej działce nie znajduje się taras jak określa w spornej decyzji [...]WINB a weranda, co ma istotne znaczenie jako charakter konstrukcji i związany z nim sposób jego obmiaru.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że pierwotnie do altany dołączono schody, które obudowano ścianą, co powiększyło altanę o 6,40 m i ten fakt wpłynął na wydanie decyzji rozbiórkowej w dniu [...] r. Niemniej jednak po wydaniu wspomnianej decyzji skarżący dokonali rozbiórki klatki schodowej, doprowadzając altanę do stanu zgodnego z prawem, co potwierdziła kontrola PINB i wydanie decyzji uchylającej nakaz rozbiórki oraz wydanie zaświadczenia z dnia [...] r. o zgodności zabudowy z prawem. W rzeczywistości altana ma wymiar mierzony na wysokości 1 m kondygnacji pierwszej przyziemnej 6,34 m ściany frontowej i 5,50 m ściany bocznej, natomiast przylegająca weranda, a nie jak wadliwie opisał w decyzji [...]WTNB taras, ma wymiar frontowy 2,18 m i szerokość 5,50 m, co daje powierzchnię zajmowaną na gruncie 11,99 m2 werandy i 34,87 m2 budynku altany, co spełnia wymogi art. 3 u.r.o.d.
Brak wskazania w zaskarżonej decyzji, że pierwsza kondygnacja jest częściowo zagłębiona w grunt i ma wymiary 6,34 m x 5,50 m, co daje powierzchnię zabudowy 34,87 m2, jest pomijaniem istotnych dla sprawy kluczowych dowodów i faktów, które nie zostały wzięte pod uwagę przy ocenie stanu faktycznego, co jest rażącym naruszeniem prawa ze strony [...]WINB. Wysokość pierwszej naziemnej kondygnacji to od gruntu 1,80 m, a określany przez [...]WINB w spornej decyzji parter jest na wysokości powyżej 1,80 m i stanowi poddasze będące drugą kondygnacją, zatem nie może być brany do pomiaru powierzchni zabudowy jego obrys w myśl powoływanej normy PN-ISO 9836:1997. Z kolei weranda nie przekracza 12 m2 i została w sposób wadliwy zmierzona. Zgodnie z normą PN -ISO 9836:1997 jej filary tworzą powierzchnię zabudowy, która wynosi 11,89 m2, a nie jak wskazano mierząc ją z opierzeniem na wysokości 1,80 m. Zatem gdyby przyjąć rzut pierwszej kondygnacji będącej w styku z powierzchnią gruntu i mierząc na wysokości 1 m zgodnie z zaleceniami [...]WINB to obrys i powierzchnia zabudowy altany nie przekracza 35 m2 i werandy 12 m2, a zatem jest zgodna z art. 2 pkt. 9a u.r.o.d.
Odnosząc się do zarzutu [...]WINB o przedwczesnym wydaniu zaświadczenia z dnia [...] r. wskazano, że jest on chybiony, gdyż zaświadczenie przedstawia określony stan faktyczny na dzień jego wydania, gdy obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Zajmowana przez obiekt powierzchnia zabudowy nie przekraczała w chwili wydania zaświadczenia wymiarów i norm ustawowych przewidzianych w noweli Pr.bud.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] r., [...] – w której stwierdzono wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] r., nr [...] nakazującej E. i L. G. rozbiórkę altany o pow. zabudowy 53,40 m2 na działce nr [...], na terenie ROD "[...]" w [...] – i umarzająca postępowanie w tej sprawie.
Skarżący argumentowali, że z uwagi na częściowe wykonanie decyzji rozbiórkowej poprzez rozebranie klatki schodowej, sporna altana nie przekracza 35 m2, a łączna powierzchnia tarasów, werand lub ganków nie przekracza 12 m2, wobec czego spełnione są wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 40 ze zm.; dalej: "u.r.o.d.") i w sprawie winien mieć zastosowanie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 528; dalej: "nowela Pr.bud."). Z kolei [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazywał, że organ I instancji nie powinien wygaszać swojej decyzji z dnia [...] r., ponieważ sporna altana mająca powierzchnię 50,16 m2, nadal nie spełnia przesłanek z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się więc wokół sposobu przeprowadzenia pomiarów i obliczenia powierzchni zabudowy spornej altany i w tak zarysowanym sporze zdaniem Sądu rację przyznać należy organowi odwoławczemu.
W kontekście powyższego należy wyjaśnić, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 528). W wyniku tej nowelizacji w art. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych dodano pkt 9a, definiujący altanę działkową jako wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Natomiast w Prawie budowlanym zmieniono brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 w ten sposób, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40).
Co istotne, w art. 4 ust. 1 noweli Pr.bud. wskazano, że w przypadku obiektów wybudowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych przed wejściem w życie tejże ustawy (tj. przed 30 kwietnia 2015 r.), które spełniają wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, nie wszczyna się postępowania określonego w art. 48-49b Prawa budowlanego (tj. postępowania w sprawie samowolnej budowy obiektu), a postępowanie wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną umarza się. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 noweli Pr.bud., w przypadku gdy ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1 (tj. spełniającego wymagania definicji altany działkowej), wydana przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (tj. przed 30 kwietnia 2015 r.), nie została jeszcze wykonana, właściwy organ nadzoru budowlanego, który wydał tę decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie. Ta właśnie kwestia rozważana jest w niniejszym postępowaniu, albowiem jak wynika z powyższego, nowela Pr.bud. umożliwia stwierdzenie wygaśnięcia niewykonanej decyzji o nakazie rozbiórki altany działkowej, pod warunkiem spełnienia przez nią wymagań określonych w art. 2 pkt 9a u.r.o.d.
W kontekście powyższego Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że co prawda art. 4 ust. 2 noweli Pr.bud odnosi się jedynie wprost do decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, która jeszcze nie została wykonana, niemniej jednak zdaniem Sądu w składzie orzekającym przepis ten będzie miał również zastosowanie do decyzji rozbiórkowych, które – tak jak w niniejszej sprawie – zostały częściowo wykonane, o ile obiekty nimi objęte spełniają wymagania określone w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Powyższa konkluzja pozwala więc przejść do rozważań, czy sporna altana przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy.
W skardze L. G. oraz E. G. skoncentrowali się na wykazaniu, że wybudowany przez nich obiekt de facto nie przekracza dopuszczonej dla altan w rodzinnych ogrodach działkowych powierzchni zabudowy (35 m2), powołując się przy tym na Polską Normę PN-ISO 9836:1997 i wskazując, że dla określenia powierzchni zabudowy powinny być brane pod uwagę pomiary przeprowadzone na wysokości 1 m. W ocenie Sądu stanowisko skarżących nie jest trafne.
Należy zauważyć, że ustawodawca uznaje "powierzchnię zabudowy" za jeden z "charakterystycznych parametrów użytkowych" w budownictwie (zob. art. 3 pkt 7a, art. 36 ust. 5 pkt 2 Pr.bud.) i nie definiuje go. Nie jest to jednak konieczne, albowiem charakterystyczne parametry użytkowe w budownictwie określone zostały w Polskiej Normie PN-ISO 9836:1997 (publ. przez Polski Komitet Normalizacyjny w październiku 1997 r., uchwała nr 33/97-o). Polskie Normy nie są - co prawda - przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2002 r., nr 169, poz. 1386 ze zm.) wynika, iż pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07 – wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że niezdefiniowanemu w ustawie pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie.
Zgodnie z punktem 5.1.2.1. omawianej normy, przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Natomiast stosownie do jej punktu 5.1.2.2, powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się: (1) powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, (2) powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego oraz (3) powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy).
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli obiektu budowlanego z dnia [...] r. (k. 193 akt adm. organu odwoławczego) wynika, że sporna altana jest zbudowana w ten sposób, że na poziomie 1,8 m n.p.t. posiada 10-centymetrowy wieniec nad parterem, tzw. przewieszenie (dokumentacja fotograficzna, k. 189 – 190 akt adm. organu odwoławczego). W trakcie kontroli pomiary wykonano na poziomie gruntu, na poziomie jednego metra od gruntu oraz na poziomie wieńca nad parterem (ze względu na istniejące przewieszenie piętra o 10 cm), a przy rozstrzyganiu wzięto pod uwagę parametry wynikające z pomiaru wykonanego na poziomie wieńca nad parterem oznaczone na szkicu do protokołu symbolem *, tj. 6,46 m x 5,69 m = 36,7574 m2 (altana) oraz 5,70 m x 2,35 m = 13,395 m 2 (taras). Stosownie do brzmienia art. 2 pkt 9a u.r.o.d., wobec faktu, że taras przekracza 12 m2 powierzchni zabudowy, jego powierzchnia została wliczona do powierzchni altany, która łącznie wynosi 50,16 m2.
Przyjęcie przez organ odwoławczy przy określaniu powierzchni zabudowy pomiarów wykonanych na poziomie wieńca nad parterem zasługuje na aprobatę. Błędne jest stanowisko skarżących, że przy obliczaniu powierzchni zabudowy powinny być brane pod uwagę pomiary wykonane na wysokości 1 m od gruntu, z uwzględnieniem podkucia filarów od strony frontowej pod werandą o 7 cm do wysokości 120 cm, albowiem zestawiając punkt 5.1.2.1. i 5.1.2.2. Normy PN-ISO 9836:1997 można wywieźć, że powierzchnia zabudowy to powierzchnia terenu zajęta przez wszystkie kondygnacje nadziemne budynku. Do powierzchni zabudowy należy zaliczyć więc również wszelkie nadwieszenia/przewieszenia, które występują na elewacji. W świetle powyższych definicji nie sposób uznać, że zaprojektowane przewieszenie wyprowadzone na wysokości I piętra nie stanowi powierzchni zabudowy. Ten element – wbrew temu, co sugerują skarżący – nie jest bowiem "drugorzędny", a niewątpliwie wyznacza "zewnętrzne krawędzie budynku" w rzucie pionowym. Co prawda katalog elementów drugorzędnych zawarty w punkcie 2.1.2.2. jest otwarty, niemniej jednak oceniany element musi wykazywać podobieństwo do przykładowo wyszczególnionych elementów drugorzędnych, a służące powiększeniu powierzchni użytkowej przewieszenie ma zupełnie inną funkcję użytkową niż np. rampa, schody, zadaszenie, czy też oświetlenie, ani nie jest elementem ozdobnym.
Konkludując, zdaniem Sądu oceniając spełnienie przez sporną altanę warunków z art. 2 ust. 9a u.r.o.d. organ odwoławczy, działając zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnej zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w należyty sposób zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie naruszył również zasad wynikających z art. 6 i 8 K.p.a., albowiem wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem, lecz odmiennego od oczekiwań strony, nie stanowi o ich naruszeniu.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy rozpatrywaniu sprawy zaświadczenia PINB z dnia [...] r., [...], należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro zostało ono wydane tego samego dnia, którego organ ten wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia nakazu rozbiórki, to w owej chwili decyzja ta była nieostateczna i wydanie zaświadczenia na jej podstawie było przedwczesne.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło