II SA/Po 499/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata L. B-M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu w sprawie ze skargi LG i E G na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia przyznać adwokatowi L. B-M od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu za I instancję kwotę [...]zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł ([...]) oraz w postępowaniu zażaleniowym kwotę [...]zł ([...]), w tym [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ustanowił dla skarżących L G i E G adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę adwokata L B-M wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w niniejszej sprawie wniosła pismo procesowe, oraz złożyła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych, albowiem nie zostały one uiszczone nawet w części. Pełnomocnik wniosła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił postanowieniem z 2 sierpnia 2017r. Pełnomocnik wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik nie stawiła się na rozprawie przed Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 04 października 2017r. oddalił skargę skarżących na decyzję organu odwoławczego. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 02 listopada 2016 r. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do Sądu Administracyjnego została wniesienia w czerwcu 2016r., zatem w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu za I instancję zastosowanie znajduje poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015r. Wobec powyższego w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie §8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 1.200 zł c) w innej sprawie – 480 zł. Przedmiotowa sprawa kwalifikuje się do spraw opisanych w § 21 ust. 1 pkt 1 c), gdyż przedmiot sprawy nie stanowi należności pieniężnej. Opłata maksymalna wynosi zatem 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015r., czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§4 ust. 2 rozporządzenia), należało przyznać za udzieloną skarżącym nieopłaconą pomoc prawną przed I instancją opłatę w wysokości [...] zł. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. kwotę [...]zł. Pełnomocnik wezwana do złożenia oświadczenia, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT nie złożyła oświadczenia, zatem zastosować należy rygor, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT. Pełnomocnikowi przyznano, zatem za I instancję opłatę w łącznej wysokości [...]zł. W toku postępowania pełnomocnik pismem 18 sierpnia 2017r. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z 2 sierpnia 2017r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. W tym przypadku zastosowanie znajdą przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. Dla prawidłowego określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu istotne jest, że reprezentował on stronę postępowania sądowoadministracyjnego w drugiej instancji oraz że dokonał czynności w postępowaniu zażaleniowym wymienionych w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia z 2016r. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia z 2016r. pełnomocnikowi w postępowaniu zażaleniowym należy się opłata w kwocie [...] zł. Opłatę tą podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczona według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności (§4 ust. 3 rozporządzenia z 2016r.). W tym stanie rzeczy w postępowaniu zażaleniowym pełnomocnikowi przyznano opłatę w wysokości [...]zł, w tym [...]z tytułem podatku VAT. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2015r. oraz §21 ust. 2 pkt 2 lit d) i §4 ust. 3 rozporządzenia z 2016r., orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska