II SA/Po 499/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sytuacji finansowej strony skarżącej, polegająca na zaciągnięciu kredytu mieszkaniowego i zwiększeniu miesięcznych wydatków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo wcześniejszego odmówienia prawa pomocy w tym zakresie z powodu braku wykazania takiej zmiany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sytuacji finansowej skarżących, polegająca na zaciągnięciu kredytu mieszkaniowego i zwiększeniu miesięcznych zobowiązań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wcześniejsze odmówienie prawa pomocy w tym zakresie było prawomocne, jednakże nowa sytuacja finansowa skarżących, w której po zapłaceniu raty kredytu nie pozostają im wolne środki pozwalające na poniesienie honorarium pełnomocnika z wyboru, stanowi podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o zwolnienie od dalszych, ewentualnych kosztów sądowych, uznając, że skarżący mieli czas na poczynienie oszczędności.Stan faktyczny
Skarżący L. G. i E. G. złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując zmianę swojej sytuacji finansowej. Wcześniejsze wnioski w tej sprawie zostały odmówione i utrzymane w mocy przez sąd. Skarżący wskazali, że zaciągnęli kredyt mieszkaniowy, co znacząco zwiększyło ich miesięczne wydatki, uniemożliwiając im samodzielne pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Mimo że uiścili wpis od skargi, sąd uznał, że ich obecna sytuacja finansowa nie uzasadnia zwolnienia od dalszych, ewentualnych kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla L. G. i E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od dalszych, ewentualnych kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego postanawia 1. ustanowić dla L. G. i E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący L. G. i E. G. w niniejszej sprawie już dwukrotnie występowali z żądaniami przyznania prawa pomocy. W kwestii żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z 12 września 2016r. i 28 grudnia 2016r. (k. 200, 39 t II akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 2 listopada 2016r. i 7 lutego 2017r., po wniesieniu sprzeciwu skarżących, utrzymał w mocy postanowienia referendarza sądowego (k. 213 i 54 T.II akt sąd.).
Skarżący na wezwanie Sądu uiścili wpis od skargi w kwocie 200 zł. (k. 22 akt sad.).
W tym stanie rzeczy skarżący w dniu 20 lutego 2017r. kolejny raz wystąpili z wnioskiem o zwolnienie ich od kosztów sądowych i przydzielenie adwokata z urzędu, gdyż ich sytuacja uległa zmianie i nie są w stanie dźwignąć kosztów sądowych i zastępstwa procesowego bez uszczerbku utrzymania swojej rodziny (k. 98 T II akt sąd.). We wniosku na formularzu PPF podali, że są osobami bezdomnymi, schorowanymi. Twierdzili, że na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł musieli się zapożyczyć. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczyli, że do czasu odbioru mieszkania od dewelopera w dniu 31 lipca 2017r., zakupionego na kredyt, zmuszeni są "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Oświadczyli, że utrzymują się z renty E. G. w wysokości [...] zł. oraz wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...] zł netto miesięcznie. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości [...] zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu mieszkaniowego z miesięczną ratą w wysokości [...] zł oraz spłata kredytu [...] zł, czynsz najmu [...] zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł., abonament telefoniczny [...] zł.
Jak wskazano we wstępie w przedmiotowej sprawie skarżący składali już wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie. Wniosek ten został rozpoznany odmownie korzysta zatem z przymiotu prawomocności. Aktualnie skarżący powołują się na zmianę okoliczności, co do ich sytuacji finansowej. Odmienne od poprzedniego rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy możliwe jest zatem jedynie w sytuacji, gdy skarżący wykażą, że doszło do zmiany okoliczności sprawy. Oznacza to, konieczność wykazania, że w niniejszej sprawie doszło do pogorszenia ich sytuacji finansowej i majątkowej w stopniu uzasadniającym przyznania praw pomocy chociażby w części (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016, poz.718 ze zm., dalej. "P.p.s.a.").
Skarżący obecnie wyszczególnili w stałych miesięcznych zobowiązaniach obowiązek spłaty miesięcznej raty z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie, przy podobnym jak wcześniej poziomie dochodów w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Nie użytkują jeszcze zakupionego na kredyt mieszkania, jego odbiór datuje się na 31 lipca 2017r., zatem w dalszym ciągu ponoszą koszty wynajmu lokalu, celem zaspokojenia potrzeb bytowych.
Skarżący wskazali, zatem nowe okoliczności dotyczące ich stanu majątkowego i finansowego, które uzasadniają odmienną ocenę ich możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zwiększeniu uległy stałe konieczne wydatki rodziny z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego i po ich zapłaceniu z uzyskiwanych dochodów nie pozostają im już wolne środki w takiej wysokości, która pozwalałaby na poniesienie honorarium pełnomocnika z wyboru. Wobec tego ustanowić należy dla skarżących profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Przypomnieć należy, że skarżący uiścili wpis od skargi i sprawa jest gotowa do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Aktualna sytuacja finansowa skarżących nie uzasadnia jednak zwolnienia ich od dalszych i to ewentualnych kosztów sądowych. Skarżący od lipca 2016r. wiedzą o obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z zainicjowaną przez nich sprawą, mieli zatem czas i możliwości by poczynić oszczędności celem zabezpieczenia środków finansowych na dalsze ewentualne koszty sądowe. Na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku zapłacenia jakichkolwiek konkretnych opłat sądowych, zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło