II SA/Po 50/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 07 maja 2009 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie tut. Sądu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu [...] r. w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami; postanawia umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. przyznane zostało skarżącemu P. C. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyniąc tym samym zadość wcześniejszemu wnioskowi skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Do działania w sprawie ze skargi na wyżej wskazaną decyzję, na mocy podpisanego przez skarżącego pełnomocnictwa, zgłosił się adwokat J. M.. Pełnomocnik substytucyjny adwokata J. M. uczestniczył w rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2008 r. i był obecny na ogłoszeniu wydanego w tym dniu wyroku – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. C.. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącego nie zgłosił wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wyrok uprawomocnił się w dniu [...] grudnia 2008 r. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący osobiście wystąpił o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do zgłoszenia takiego wniosku. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia przedmiotowego wniosku. Pismem wniesionym w dniu [...] kwietnia 2009 r. P. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych – kosztów postępowania zażaleniowego. Tym samym pismem wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 19 lutego 2009 r. W uzasadnieniu wniosku dot. ustanowienia adwokata P. C. wyraził swoje niezadowolenie z dotychczasowego działania w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, podnosząc, iż pełnomocnik nie poinformował go o terminie rozprawy oraz o treści wydanego w sprawie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało już raz skarżącemu przyznane i zostało skonsumowane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. W niniejszej sprawie wyrok wydany w dniu 7 listopada 2009 r. uprawomocnił się w dniu [...] grudnia 2008 r., tym samym postępowanie w sprawie zostało zakończone. Tymczasem w świetle art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przedmiotowy wniosek wniesiony został wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 7 listopada 2008 r., gdy postępowanie wszczęte wniesioną skargą zostało prawomocnie zakończone. W ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotowy wniosek samo uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowania w sprawie nie stanowi przeszkody, aby ustanowiony w niej pełnomocnik podejmował skutecznie działania związane z fazami postępowania, poprzedzającymi uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie jako całość. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt III CZP 142/07 (Lex nr 394725), iż dopuszczalne, mieszczące się z mocy samego prawa w zakresie pełnomocnictwa procesowego, jest dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie pełnomocnika - w sensie czasowym - już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale - w sensie merytorycznym - dotyczących wcześniejszych jego faz. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, gdy skarżący osobiście złożył już po prawomocnym zakończeniu sprawy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tych okolicznościach uznać należało, iż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia skutkuje koniecznością umorzenia postępowania, na mocy art. 161 §1 pkt 3 ppsa, bowiem przyznane wcześniej skarżącemu prawo pomocy rozciąga się na etap związany z rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia prawomocnego wyroku. Niezależnie od powyższego skazać należy, iż za powyższym stanowiskiem przemawia istota postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który ma inny charakter, aniżeli postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym oraz regulacje zawarte w art. 36 i art. 39 ppsa. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem, a w świetle treści pełnomocnictwa, które skarżący udzielił adwokatowi J. M. i które złożone zostało do akt sądowych sprawy, pełnomocnik ten jest umocowany do działania na etapie międzyinstancyjnym. Natomiast zmiana osoby pełnomocnika, zarówno w razie zastrzeżeń do jego pracy, jak i innych okoliczności, dokonywana jest przez właściwą miejscowo okręgową radę adwokacką i nie wymaga wydania przez Sąd nowego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Kwestia wyznaczania pełnomocnika przez organ samorządu adwokackiego nie podlega bowiem kontroli sądowej, tym samym cofnięcie pełnomocnictwa, które skarżący zawarł w treści wniesionego zażalenia, nie nakłada na Sąd obowiązku wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie dla skarżącego innego pełnomocnika z urzędu. Wskazać także należy, iż wniesienie przedmiotowego zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie jest obarczone przymusem sporządzenia tego środka zaskarżenia przez profesjonalnie przygotowanego pełnomocnika. Stąd postanowiono, jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak