II SA/Po 500/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie del.sędzia WSA Joanna Wierchowicz as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ J.Wierchowicz JFS Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak [...] działający z upoważnienia Starosty Inspektor Powiatowy Powiatowego Urzędu Pracy w Z. orzekł o uznaniu skarżącego M. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. oraz o odmowie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Rozstrzygnięcie to organ I instancji oparł na przepisach art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 2, art. 23 oraz art. 6 pkt 6 lit. a) i b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.). W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu rejestracji skarżący spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną, jednakże w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie spełnił wymogów, uprawniających go do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżący wyjaśnił, iż po raz pierwszy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. stawił się niezwłocznie po ustaniu ostatniego zatrudnienia oraz otrzymaniu świadectwa pracy, a zrobił to wraz z osobą towarzyszącą w miesiącu [...] r. Wyjaśnił, iż nie zarejestrował się wówczas jako bezrobotny, chciał bowiem uzyskać informację na temat obowiązujących zasad rejestracji oraz otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Pracownicy tego Urzędu, która miała dyżur w punkcie informacyjnym, przedłożył wówczas ostatnie świadectwo pracy, w którym odnotowane zostało, iż przez okres ponad 30 dni przebywał na urlopie bezpłatnym, lecz pracownica ta po pobieżnym zapoznaniu się z treścią tego świadectwa poinformowała go, że rejestracji jako osoba bezrobotna może dokonać w terminie 6 m-cy od ustania zatrudnienia. Wskazując na nieprawidłowe informowanie o obowiązujących przepisach prawa skarżący wniósł o zmianę wydanej decyzji oraz o przyznanie mu prawa do zasiłku Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] – działający z jego upoważnienia Kierownik Oddziału w Wydziale Polityki Społecznej Delegatury [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniając, iż skarżący dokonał rejestracji w dniu [...] r., a więc w terminie 6 m-cy od ustania ostatniego zatrudnienia, lecz uwzględniając odnotowane w świadectwie pracy korzystanie z ponad 30-dniowego urlopu bezpłatnego, nie spełnia warunków do uzyskania zasiłku z racji nie spełnienia wymogu legitymowania się 365 dniami zatrudnienia w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień rejestracji. Odnosząc się do zarzutu błędnego poinformowania go o obowiązujących zasadach rejestrowania w powiatowym urzędzie pracy oraz prawa do zasiłku organ II instancji wyjaśnił, iż zakładając ciągłość pracy bezrobotnego w okresie 18 m-cy przed rejestracją udzielona informacja była prawidłowym pouczeniem o możliwości otrzymania przez bezrobotnego zasiłku. Podkreślając, iż w odwołaniu skarżący wskazał na pobieżne zapoznanie się przez pracownika urzędu z przedłożonym świadectwem pracy, organ II instancji wskazał, iż przekazanie informacji o przysługującym mu prawie rejestracji w okresie 6 m-cy od ostatniego zatrudnienia miało zmierzać do udzielenia mu standardowego pouczenia o możliwości nabycia zasiłku przez osobę, która po zakończeniu stosunku pracy ubiega się o to prawo. W ocenie organu II instancji udzielone skarżącemu pouczenie nie zawierało elementu błędnej oceny sytuacji faktycznej, a jedynie opierało się na wstępnej opinii na temat zasad ubiegania się o prawo do zasiłku. W skardze na powyższą decyzję M. K. wniósł o jej uchylenie powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz podkreślając wadliwe działanie punktu informacyjnego Powiatowego Urzędu Pracy w Z., w wyniku którego nie zgłosił się do rejestracji w terminie uprawniającym do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest wadliwa z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych stanowi przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a) wyżej wskazanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w jej brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez co najmniej 365 dni, pozostawał w zatrudnieniu i osiągał wynagrodzenie w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, a w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. W dniu zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. skarżący nie legitymował się wymaganym okresem zatrudnienia w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień rejestracji, choć ostatni okres jego zatrudnienia wynosił ponad pięć lat i ustał w dniu [...] r., bowiem w okresie tym przebywał na ponad 30 dniowym urlopie bezpłatnym, co zostało odnotowane w świadectwie pracy wystawionym przez ostatniego jego pracodawcę (karta nr 65 akt administracyjnych). W rezultacie w dniu [...] r. skarżący legitymował się 348 dniowym okresem zamiast wymaganych 365 dni zatrudnienia. Składając odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji skarżący wyjaśnił, iż w dniu, w którym po raz pierwszy odwiedził Powiatowy Urząd Pracy w Z., udzielono mu błędnej i niepełnej informacji w zakresie zasad rejestrowania oraz przyznawania zasiłków dla bezrobotnych, a świadkiem tego była towarzysząca mu osoba. Artykuł 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej – k.p.a., t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 §1 k.p.a. nakłada na organa administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie organ II instancji wymogów tych nie zachował, nie uwzględnił bowiem zawartej w odwołaniu informacji o świadku zdarzenia, na które skarżący powołał się, nie zażądał wskazania przez skarżącego jego danych personalnych i w konsekwencji nie przesłuchał tego świadka na podnoszoną przez skarżącego okoliczność. Pominięcie tych czynności, jak również pominięcie ustalenia, kto pełnił w danym dniu dyżur na stanowisku informacyjnym w PUP i jaką w istocie informację osoba ta przekazała skarżącemu po przedłożeniu przez niego dokumentacji zatrudnienia, nakazuje uznać zaskarżoną decyzję za przedwczesną oraz za wydaną z naruszeniem wskazanych przepisów proceduralnych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podał ponadto, iż urzędnik w punkcie informacyjnym tego organu pobieżnie zapoznał się z treścią przedłożonego świadectwa pracy i w konsekwencji udzielił mu niepełnej informacji. Odnosząc się do treści tych wyjaśnień nie sposób podzielić argumentacji przyjętej przez organ II instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołuje się na stwierdzenie skarżącego o pobieżnym zapoznaniu się z przedłożonym dokumentem i na tej podstawie wywodzi, iż działanie urzędnika zmierzało do udzielenia standardowego pouczenia o możliwości nabycia zasiłku przez osobę, która po zakończeniu stosunku pracy ubiega się o to prawo. W art. 9 k.p.a. zawarta została zasada udzielania pomocy prawnej stronom i innym uczestnikom postępowania, z której wynika obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ administracji publicznej całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Urzędnik państwowy (pracownik samorządowy) ma obowiązek zwrócenia uwagi strony na całokształt okoliczności sprawy, jeżeli stwierdzi, lub powinien stwierdzić, że zamierza ona podjąć działania wiążące się przynajmniej z ryzykiem wystąpienia niekorzystnych dla niego skutków. Pracownik administracji ma przy tym obowiązek udzielania informacji w możliwie jasny sposób, a informacja przekazywana przez organy administracji powinna być przydatna do realizowania celów założonych przez osoby wnioskujące o jej udzielenie. Urzędnik jest więc obowiązany przekazywać informację w taki sposób, aby zrozumiał ją konkretny obywatel. W niniejszej sprawie zarzut skarżącego dotyczy oceny prawidłowości działania punktu informacyjnego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z., do którego właściwości należy obsługa osób bezrobotnych, poszukujących pracy. Zważywszy na znaczenie tej problematyki dla osób pozbawionych środków do życia w wyniku utraty pracy i braku możliwości zatrudnienia, nie można sankcjonować wadliwego postępowania urzędnika pełniącego dyżur w punkcie informacyjnym, który, jak organ odwoławczy przyznał, udzielił standardowych informacji o prawie do zasiłku. W sytuacji, gdy skarżący okazał ostatnie świadectwo pracy, w treści którego zawarta została informacja o urlopie bezpłatnym, treść tego dokumentu wyznaczała zakres informacji, jaką skarżący winien otrzymać. Należy nadto wskazać, iż taka standardowa informacja powinna obejmować nie tylko wskazanie na możliwość zarejestrowania się w terminie 6 m-cy od ustania zatrudnienia, lecz także wyjaśnienie, jakie warunki osoba bezrobotna musi spełniać, aby uzyskać prawo do zasiłku. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, aby uznać, iż takiej pełnej informacji ze strony organu I instancji zabrakło, skarżący bowiem podnosi, iż o przyczynach nie przyznania mu zasiłku dowiedział się dopiero po wydaniu negatywnej dla niego decyzji, a długi okres jego ostatniego zatrudnienia oraz powzięta informacja o możliwości zgłoszenia się do rejestracji do 6 m-cy od jego ustania wskazuje, iż mógł on błędnie przyjąć, z braku prawidłowej informacji, że te same zasady dotyczą przyznania prawa do zasiłku. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. Przepisu. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano wobec negatywnego charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 tej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji zobligowany jest rozważyć możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a określając jego zakres oraz orzekając w sprawie uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus /-/ J. Wierchowicz jfs