II SA/Po 501/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-26
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy prawa zwalnia strony z obowiązku ponoszenia kosztów w takich sprawach?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała również przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż jej sytuacja majątkowa i dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
A. B., działająca przez kuratora B. K., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą usług opiekuńczych. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację majątkową, wskazując na niskie dochody i brak oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. działającej przez kuratora B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. działającej przez kuratora B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
Pismem z dnia 16 października 2018 roku A. B. działająca przez kuratora B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy, a na wezwanie sądu przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wnioskodawczyni jest [...] letnią osobą niepełnosprawną (w stopniu znacznym), która pozostaje całkowicie ubezwłasnowolniona. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która również jest niepełnosprawna, a mimo to pozostaje kuratorem swojej matki. Wnioskodawczyni przebywa w lokalu wynajętym przez córkę. Jedynym źródłem jej utrzymania jest jej emerytura w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada [...] z nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, z którego nie uzyskuje żadnego dochodu, gdyż nieruchomość została zajęta przez komornika. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni wyszczególniła następujące stałe miesięczne zobowiązania i opłaty: energia elektryczna – [...] zł, gaz – [...] zł, czynsz – [...] zł, koszty żywności – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, środki higieniczne – [...] zł, koszty transportu – [...] zł, media – [...] zł, odzież i obuwie – [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy pomocy w formie usług opiekuńczych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego strona skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie godnie z art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wnioskodawczyni uzyskuje stałe dochody w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Ich wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności. Nie ma także możliwości czerpania środków finansowych z posiadanego majątku nieruchomego. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło