II SA/Po 502/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak Decyzją z dnia (...) lutego 2008 r., nr (...), Burmistrz Miasta i Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na montażu urządzenia technicznego – kabiny lakierniczej bezpyłowej w miejscowości N. na działce nr (...), gmina W.. Podstawą decyzji odmownej było uznanie przez organ I instancji, iż uzyskanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia już zrealizowanego jest niemożliwe, w świetle przepisów ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez "A"z siedzibą w N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) marca 2011 r. Nr (...) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na uchybienia proceduralne jakich dopuszczono się w prowadzonym postępowaniu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Gmina W., reprezentowana przez adwokata M. A. Interes prawny Gminy warunkujący możliwości wniesienia skargi został uzasadniony ochroną działania jej organu zgodnie z prawem, koniecznością pogłębiania zaufania obywateli do władzy oraz nakazem gospodarnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych, a więc zasad proceduralnych i ustrojowych działań administracji publicznej wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o finansach publicznych. W opinii skarżącej zaskarżona decyzja Kolegium jest jaskrawo sprzeczna z prawem i wymaga zaangażowania środków gminy oraz stron postępowania w sprawie, co nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Dodatkowo podniesiono, że w niniejszej sprawie nie wydano merytorycznego rozstrzygnięcia (decyzji merytorycznej), co przesądza, iż możliwa jest ochrona interesów gminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Samej decyzji zarzucono natomiast wadliwą wykładnię przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez uznanie, że możliwe jest wydanie decyzji środowiskowej co do obiektów już zrealizowanych, gdy tymczasem decyzja powyższa ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego i może odnosić się jedynie do planowanych inwestycji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, w powołaniu na orzeczenia sądów administracyjnych, iż organ jednostki samorządu terytorialnego właściwy do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej nie ma zdolności do wnoszenia skargi na rozstrzygnięcia organu II instancji wydanych w wyniku rozpatrzenia odwołania od wydanych przez niego decyzji pierwszoinstancycjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być organ, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji, bowiem jego rola w postępowaniu skończyła się z chwilą wydania zindywidualizowanego aktu prawnego skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, LEX 193976). Ponieważ nadrzędnym celem postępowania sądowoadministracyjnego jest ochrona wolności i praw jednostki przed niezgodnym z prawem działaniem administracji publicznej, sądy administracyjne jako organy wymiaru sprawiedliwości nie są właściwe do rozpatrywania odwołań organów niższego stopnia od decyzji organów wyższego stopnia, którymi uchylono rozstrzygnięcia pierwszej instancji. Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które jako kryterium uzasadniające wniesienie skargi do sądu administracyjnego uznaje istnienie interesu prawnego skarżącego. Wymóg powyższy ma charakter materialno – prawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 389/06, LEX 290703). Taka konstrukcja interesu prawnego przesądza, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ten podmiot, którego sytuacja prawna uległa bezpośredniej zmianie na skutek władczych działań organów administracji państwowej, przy czym naruszenie powyższe musi mieć charakter zindywidualizowany i skonkretyzowany. Jedynie bezpośrednie naruszenie konkretnej normy prawnej może skutkować udzieleniem ochrony prawnej przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W.. Kolegium uznało, iż została decyzja organu I instancji wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że organ II instancji w wyniku wniesionego odwołania uznał decyzję Burmistrza za wadliwą. Wnosząc przedmiotową skargę Gmina wywodzi swój interes prawny do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego z ogólnych norm procesowych oraz ustrojowych regulujących działanie organów administracji publicznej, w tym i jednostek samorządu terytorialnego działających jako organy administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy lub zawartych porozumień. Jednakże analiza samej skargi wskazuje, że Gmina w istocie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, popierając w powyższym zakresie rozstrzygnięcie wydane przez Burmistrza. Tym samym dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez Gminę stanowiłoby de facto umożliwieniem kwestionowania przez jednostkę samorządu terytorialnego rozstrzygnięć organów odwoławczych od decyzji pierwszoinstancyjnych wydawanych przez jej organy (w przedmiotowej sprawie Burmistrza). Brak interesu prawnego do wniesienia skargi jest dostrzegany również w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy czy porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (por. powołane przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2515/10). Podkreślenia wymaga, że w treści skargi Gmina nie wykazała, aby zaskarżona decyzja w jakikolwiek sposób naruszała sferę jej indywidualnych praw, czy obowiązków. Wskazanie, że Gmina nie popiera twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji, popierając w powyższym zakresie stanowisko zaprezentowane przez Burmistrza, nie przesądza bowiem o posiadaniu przez nią indywidualnego interesu prawnego. O istnieniu interesu prawnego Gminy nie przesądza także konieczność ponoszenia kosztów prowadzonego postępowania, bowiem w tym zakresie organ gminy wykonuje zadania zlecone, otrzymując na ich wykonanie środki z budżetu centralnego. Za nietrafny uznać należy również podnoszony przez skarżącą zarzut, iż orzeczenia powyższe odnoszą się wyłącznie do merytorycznych orzeczeń organów administracji. Analiza przepisów art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 1071 ze zm., dalej kpa) wskazuje, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która to bądź rozstrzyga sprawę co do istoty, bądź w inny sposób kończy postępowanie. W powyższym zakresie ustawa nie operuje terminem rozstrzygnięć merytorycznych czy też proceduralnych. Każe rozstrzygnięcie organu administracji pozostaje władczą formą rozstrzygnięcia zawisłej przed nim indywidualnej i konkretnej sprawy administracyjnej. Sąd podkreśla, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystywane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 103). Zarzut przedmiotowej skargi wniesionej do tut. Sądu odnosi się właśnie do oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, co z kolej przesądza z kolej o rozstrzygnięciu sprawy. Kwestia powyższa nie ingeruje tym samym w interes prawny gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego. W tym stanie rzeczy skarga jest niedopuszczalna i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Niezależnie od powyższego skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Z okoliczności sprawy wynika, że wbrew wymogowi określonemu w art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga wniesiona została bezpośrednio do tut. Sadu, a Sąd skargę przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu (...) maja 2011 r. Termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia skargi Burmistrzowi Miasta i Gminy W. w dniu (...) kwietnia 2011 r., mijał z dniem (...) maja 2011 r. (poniedziałek). W tych okolicznościach skarga jako wniesiona z uchybieniem terminu podlega również odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 powyższej ustawy. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak