II SA/Po 502/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-12
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody skarżącego i jego żony, mimo ponoszenia znaczących wydatków, pozwalały na bieżące regulowanie zobowiązań i nie powodowały zaległości płatniczych, a także pozwalały na utrzymanie zasobów pieniężnych pozwalających na pokrycie kosztów działalności żony.Stan faktyczny
Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, argumentując, że jego dochody wraz z dochodami żony są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania domu, kredytu, córki oraz prowadzenia dodatkowych czynności prawnych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, zobowiązań (w tym kredytu budowlanego i kosztów działalności gospodarczej żony) oraz posiadanych ruchomości i nieruchomości. Sąd analizował całokształt sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2012 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków służbowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata. Argumentował, że w chwili obecnej dochody jego i żony są wystarczające do utrzymania domu, pokrycie kredytu budowlanego (1.400 zł miesięcznie) oraz 1,5 rocznej córki. Nie są jednak wystarczające, aby prowadzić dodatkowe czynności związane z wniesieniem odwołań. Koszty utrzymania domu, kredyt, paliwo, jedzenie całkowicie pochłaniają dochody. Wnioskodawca oświadczył, że na gaz wydaje 100 zł, ogrzewanie 800 zł, paliwo na dojazdy do pracy 700 zł. utrzymanie córki 400 zł, jedzenie 800 zł i na prąd. Nie stać go na umocowanie profesjonalnego prawnika. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną oraz małoletnią córką. Posiada dom o powierzchni 120 m². Nadto oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, ani wartościowych ruchomości.
Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje [...] zł netto miesięcznie, a jego żona z wynagrodzenia za pracę – [...] zł netto miesięcznie. Wskazał, że żona uzyskuje dochody z działalności gospodarczej.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawca został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący podał, że jego dochód wynosi [...] zł, a dochód żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest aktualnie ujemny. Wskazał, że mają kredyt budowlany na 30 lat z miesięczną ratą w wysokości 1.400 zł miesięcznie, płacony terminowo. Wskazał, że posiadają samochód osobowy marki Peugeot Partner z 2005r. Miesięczne wydatki to:
- żywność – 800 zł,
- kredyt – 1.400 zł,
- wywóz nieczystości – 160 zł,
- prąd – około 200 zł,
- gaz w butlach – 65 zł,
- wywóz śmieci – 64 zł,
- paliwo – 500 zł
- opłaty związane z prowadzeniem działalności żony – około 1.600 zł.
Do wniosku skarżący dołączył:
- zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 2012r. z którego wynika przychód [...] zł, koszty 1.858,36 zł. i strata w wysokości [...]zł.,
- PIT-36 za 2011r., z którego wynika dochód skarżącego w wysokości [...]zł oraz jego żony z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, koszty 7.267,46 zł i strata [...] oraz jej dochód z innych źródeł w wysokości [...] zł,
- decyzja o wysokości podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 429 zł, z której wynika, że posiadają budynek mieszkalny o powierzchni 260 m² oraz działkę o powierzchni 744 m²,
- faktury za listopad z tytułu wynajmu lokali użytkowych z czynszem miesięcznym na kwotę 492 zł, 319,80 zł, 218,94 zł i 258,30 zł,
- umowa o świadczenie usług wywozu odpadów komunalnych,
- wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika, że skarżący nie posiada zadłużenia, saldo w czerwcu wyniosło [...] zł, w lipcu [...] zł., w sierpniu [...] zł, we wrześniu [...] zł, w październiku [...] zł, w listopadzie [...]zł.
Stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające skarżącemu poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznych wydatkach utrzymania jego i rodziny. Przychody, jakie uzyskuje razem z żoną pozwalają na bieżące regulowanie wszystkich swoich zobowiązań, w tym cywilnoprawnych. Nie mają żadnych zaległości płatniczych.
Podkreślenia wymaga, że skarżący dysponuje zasobami pieniężnymi w znacznej wysokości, które pozwalają na pokrycie wszystkich zobowiązań, w tym kosztów działalności jego żony. W dniu wniesienia wniosku o prawo pomocy dysponował wolną kwotę w wysokości przekraczającej [...] zł. Zaznaczyć należy, że strata z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. W sprawie o przyznanie prawa pomocy ocenie podlega bowiem całościowa sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy i jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. Poniesienie w niniejszej sprawie tego rodzaju kosztów nie ograniczy, więc prawa skarżącego do sądu.
W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło