II SA/Po 502/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 502/12 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków służbowych postanawia przywrócić K. K. termin do wniesienia skargi kasacyjnej /-/ E. Podrazik Skarżący K. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem, w dniu 1 lutego 2013 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 502/12. Wraz ze skargą kasacyjną skarżący K. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podał, że odpis wyroku doręczono mu w dniu 12 listopada 2012 r. Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 15 grudnia skarżącemu doręczono postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W tym czasie skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu przewlekłej choroby kręgosłupa, która uniemożliwiała poruszanie się Stan ten utrzymywał się do dnia 31 stycznia 2013 r. co dokumentują załączone zwolnienia lekarskie. Skarżący opisał ponadto okoliczności udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi z wyboru, wskazując, że skarżący przekazał niezbędne dokumenty dotyczące niniejszej sprawy do kancelarii pełnomocnika korzystając z pomocy Sekretarza i Rzecznika Prasowego Niezależnego Samorządnego Zawodowego Związku Zawodowego Pracowników Pożarnictwa w K. We wniosku stwierdzono, że strona z uwagi na stan zdrowia nie miała możliwości złożenia skargi kasacyjnej w przewidzianym ustawowo terminie i uchybiła terminowi bez swojej winy. Ponadto podniesiono, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął skarżącemu już w dacie doręczenia mu postanowienia o odmowie przyznania mu prawa pomocy, a skarżący nie wiedział i nie mógł wiedzieć wcześniej, że taka pomoc nie zostanie mu udzielona. Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Adminstracyjny w Poznaiu odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna istotnie została wniesiona z przekroczeniem terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Odpis wyroku z dnia 26 września 2012 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie w dniu 12 listopada 2012 r., wobec tego termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 12 grudnia 2012 r. Przed upływem tego terminu, w dniu 19 listopada 2012 r., strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. W dniu 19 grudnia 2012 r. stronie został doręczony odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Tak więc z dniem 19 grudnia 2012 r. ustała przyczyna, ze względu na którą strona nie mogła wnieść skargi kasacyjnej, oczekując na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Niewątpliwie najpóźniej z dniem 27 grudnia 2012 r., to jest z dniem uprawomocnienia się postanowienia referendarza, strona w sposób pewny dowiedziała się, że nie został dla niej prawomocnie ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik procesowy w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, skoro strona nie zakwestionowała rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, powinna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 7 dni liczonym – z korzyścią dla strony – od dnia 27 grudnia 2012 r. Wobec tego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 stycznia 2013 r. Sąd stwierdził, że skarżący od 26 listopada 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. We wniosku o przywrócenie terminu strona podała, że zwolnienie to miało związek z przewlekłą chorobą kręgosłupa, która uniemożliwiała poruszanie się, jednakże na przedmiotowych zwolnieniach w rubryce 15 "Wskazania lekarskie" została wpisana cyfra 2, co zgodnie z wyjaśnieniem umieszczonym na drukach oznacza, że "chory może chodzić". Jak wynika z akt sprawy, skarżący w okresie objętym zwolnieniem lekarskim, skutecznie dokonał czynności procesowej przez uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 6 grudnia 2012 r. Bezpośrednio w Biurze Podawczym WSA w Poznaniu zostało złożone podpisane przez skarżącego pismo uzupełniające wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym samym Sąd uznał, że stan zdrowia skarżącego w okresie, o którym wyżej mowa, nie stanowił należytego uzasadnienia dla przyjęcia, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 1 lutego 2013 r. nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustwy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na skutek wniesienia przez skarżącego K. K. zażalenia na powyższe postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OZ 477/13 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2013 r. i przekazał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Admionistracyjny wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i 87 ustawy tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sama adnotacja zawierająca na druku zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA wskazanie lekarskie "chory może chodzić" nie oznacza, że skarżący był w stanie wykonywać wszystkie czynności związane z pełną aktywnością człowieka. Jak wynika z treści zażalenia, choroba kręgosłupa, która była powodem niezdolności skarżącego do pracy, uniemożliwiała mu skuteczne działania procesowe w sprawie. Podjął je natychmiast w pierwszym dniu po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Świadczy to o tym, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Racjonalne jest stanowisko skarżącego, że zwolnienie lekarskie, z którego korzystał, uniemożliwiło mu podjęcie w pełnym zakresie skutecznych działań, takich jak ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej i wystąpienia do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Natomiast fakt podjęcia przez skarżącego w dniu 6 grudnia 2012 r. w czasie choroby działań procesowych, polegających na złożeniu w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu żądanych przez Sąd dokumentów, nie oznacza, że skarżący przez cały czas zwolnienia mógł jednakowo działać. Trudno odmówić wiarygodności skarżącemu, że czynności tej w jego imieniu dokonała żona. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadne wydaje się przyjęcie, iż choroba uniemożliwiała skarżącemu skuteczne podjęcie właściwych działań procesowych zmierzających do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast zgodnie z art. 86 § 1 wymienionej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do postanowień art. 87 ustawy pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w treści art. 86 i 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd postanowienia o przywrócenia wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Powyższe oznacza to, że strona musi uprawdopodobnić, iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne, a ponadto wykazać, że zachowała termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 1 lutego 2013 r. (k. 89), a zatem niewątpliwie z przekroczeniem terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin ten upłynął bowiem skarżącemu z dniem 12 grudnia 2012 r. Jednakże przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wnisek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowienie odmowne w tym zakresie skarżący otrzymał w dniu 19 grudnia 2012 r. Jednocześnie w okresie od 26 listopada do 31 stycznia 2013 r. skarżący był niezdolny do pracy i przebywał na zwolnieniu lekarskim, co zostało udokumentowane stosownymi zaświadczeniami lekarskimi. Niezdolność do pracy oznacza, iż w okresie nią objętym chory nie jest zdolny do podejmowania aktywności właściwej dla osoby zdrowej, nawet jeżeli zwolnienie lekarskie zawiera wskazanie "chory może chodzić". Podejmowanie czynności procesowych wymaga efektywności zbliżonej do wykonywania czynności zawodowych, stąd należy uznać, że choroba powodująca niezdolność do pracy w zasadzie skutkuje również niezdolnością do podejmowania czynności procesowych. Uchybienie terminowi z tej przyczyny należy więc uznać za niezawinione przez stronę. W przedmiotowej sprawie przyczyna uchybienia terminowi przez skarżącego ustała w dniu 31 stycznia 2013 r., a w dniu 1 lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a także dokonał uchybionej czynności w formie prawem przewidzianej. Uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie z art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i skarżącemu należało przywrócic termin do wniseinia skargi kasacyjnej, zgodnie z jego żądaniem. /-/ E. Podrazik