II SA/Po 503/07

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2007r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.B. i Z.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący T. i Z. małżonkowie B. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych. Wnioski argumentowali swoja złą sytuacją zdrowotną. Skarżąca oświadczyła, że ma nadciśnienie tętnicze oraz stwierdzone zmiany nowotworowe skóry, a skarżący cierpi na miażdżycę żył i tętnic, a także zwyrodnienie kręgosłupa i stawów biodrowych. Skarżący podali, że leczenie jest kosztowne, wymaga odpłatnych wizyt lekarskich oraz wydatków na leki. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach podali, że są emerytami i sami prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy oświadczyli, że utrzymują się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku oświadczyli, że mają dom o powierzchni [...] m² położony w [...] przy ul. [...] oraz udział w przedmiotowej nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Wskazali, że dysponują oszczędnościami w wysokości [...] zł. Jednocześnie skarżący podali, że nie mają żadnego innego majątku nieruchomego oraz wartościowych ruchomości. Treść art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że ich sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie mają możliwości poniesienia wszystkich kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które wykażą, że znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). W niniejszej sprawie oświadczenie skarżących nie prowadzi do wniosku że, nie mają oni środków na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Uzyskują stałe miesięczne świadczenie w łącznej kwocie przeszło [...] zł brutto miesięcznie. Z dochodu tego pokrywają wszystkie swoje wydatki, nie wskazali bowiem, że mają jakieś zaległości płatnicze, czy zmuszeni są korzystać z pożyczek. Wprawdzie wnioskodawcy podali, że są osobami schorowanymi i ponoszą w związku z tym zwiększone koszty, jednak ich dochody pozwalają pokryć wszystkie te wydatki, nie wyłączając korzystania z odpłatnych porad lekarskich. Mimo zwiększonych potrzeb związanych ze stanem zdrowia mają możliwości poczynienia oszczędności, skoro we wniosku o prawo pomocy podali, że dysponują zasobami pieniężnymi w kwocie [...] zł. W tym miejscu podkreślić należy, że wnioskodawcy skoro mają możliwość poczynienia oszczędności winni w pierwszej kolejności przeznaczyć je na pokrycie należności sądowych, które mają charakter publiczno-prawnych. Dopiero gdyby nie mogli takich środków zgromadzić mogliby zwrócić się do Państwa o pomoc i przyznanie im prawa pomocy. Taka wyjątkowa sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Wnioskodawcy są także właścicielami nieruchomości w [...] oraz współwłaścicielami w części działki, której dotyczy niniejsze postępowanie. Posiadanie nieruchomości stwarza także możliwość czerpania z niej dodatkowych dochodów poprzez jej wydzierżawienie, sprzedaż lub obciążenie w celu zabezpieczenia ewentualnie zaciągniętego kredytu. W związku z tym posiadanie majątku nieruchomego w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, wnioskodawcy wbrew treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wykazali, że nie są w stanie wygospodarować środków na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. W tym stanie rzeczy wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie, co skutkować musiało odmową przyznania prawa pomocy chociażby w części. Jakkolwiek wskazać należy, że prawo pomocy przysługuje na każdym etapie postępowania, więc wnioskodawcy mogą wystąpić z wnioskiem o prawo także i w przyszłości, gdy wykażą, że sytuacja finansowa i majątkowa uległa pogorszeniu. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka