II SA/Po 503/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznaniu prawa pomocy w sprawie ze skargi T. B. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ B. Drzazga Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówiła T. B. i Z. B. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że oświadczenie skarżących nie prowadzi do wniosku, że nie mają oni środków na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Uzyskują bowiem stałe miesięczne świadczenie w łącznej kwocie przeszło [...] zł brutto. Z dochodu tego pokrywają wszystkie swoje wydatki, nie wskazali bowiem, że mają jakieś zaległości płatnicze, czy zmuszeni są korzystać z pożyczek. Wprawdzie są osobami schorowanymi i ponoszą w związku z tym zwiększone koszty, jednak ich dochody pozwalają pokryć wszystkie te wydatki, nie wyłączając korzystania z odpłatnych porad lekarskich. Nadto mają możliwości poczynienia oszczędności, skoro we wniosku o prawo pomocy podali, że dysponują zasobami pieniężnymi w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy wskazała, że skoro wnioskodawcy mają możliwość poczynienia oszczędności, winni w pierwszej kolejności przeznaczyć je na pokrycie należności sądowych, które mają charakter publicznoprawny. Dopiero, gdyby nie mogli takich środków zgromadzić, mogliby zwrócić się do Państwa o przyznanie prawa pomocy. Nadto wskazano, że Państwo B. są właścicielami nieruchomości w K. oraz współwłaścicielami w części działki, której dotyczy niniejsze postępowanie, co stwarza możliwość czerpania z nich dodatkowych dochodów poprzez wydzierżawienie, sprzedaż lub obciążenie w celu zabezpieczenia ewentualnie zaciągniętego kredytu. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw, powołując argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wraz z pismem z dnia Państwo B. 10.01.2008r. nadesłali odpisy zeznań podatkowych za lata 2005-2006, wyciąg z rachunku bankowego za okres 1.11.2007r. - 31.12.2007r., plan spłat rat kredytu za zakup samochodu osobowego marki [...] rok prod. 2002r., plan spłat kredytu hipotecznego za zakup nieruchomości, kopię umowy w sprawie pożyczki z zakładowego funduszu mieszkaniowego Sądu Okręgowego, rachunki za gaz, telefon, wodę i ścieki. Nadto oświadczyli, że miesięcznie wydają na leki ok. [...]zł, nie załączyli jednak paragonów za zakup leków, gdyż ich nie posiadają. Wskazali też, że nie uzyskują dochodu z domu mieszkalnego w K., ani z działki w M. Wobec skutecznego wniesienia przez skarżącego sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) postanowienie z 29 listopada 2007r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z przedłożonej przez wnioskodawców dokumentacji wynika, że w grudniu 2007r. uzyskali oni z tytułu emerytur dochód netto w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie spłacili raty zaciągniętych kredytów i pożyczek w kwotach [...] zł (kredyt samochodowy), [...] zł (kredyt hipoteczny) oraz [...] zł (pożyczka mieszkaniowa), łącznie kwotę [...] zł. Z przedłożonych za okres od września do listopada 2007r. rachunków wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu skarżących wynoszą łącznie ok. [...] zł (ok. [...] zł - woda i ścieki; ok. [...] zł -telefon; [...] podatek od nieruchomości i [...] gaz). Jednocześnie Państwo B. wskazali, że na leki wydają ok. [...] choć nie są w stanie tegoż udokumentować. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący - przy uzyskiwanym miesięcznie dochodzie w kwocie ok. [..]- ponoszą koszty rzędu [..] zł. Tym samym z pozostałej kwoty [..]zł są w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie [..] a resztę środków przeznaczyć na codzienne utrzymanie. Stwierdzić bowiem należy, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności gdy posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 505). Zważywszy na fakt, iż minimalne wynagrodzenie za pracę w 2007r. wynosiło [...]zł brutto (§ 1 rozporządzenia RM z 12.09.2006r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007r. - Dz. U. Nr 171, poz. 1227), a skarżący zarówno dysponują majątkiem (dom mieszkalny w K. o pow. 100 m2), jak i stałymi dochodami wyższymi od minimalnego wynagrodzenia (niemalże 200 % minimalnego wynagrodzenia), nie sposób przyjąć, iż skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Nadto zważyć trzeba, iż fakt regulowania bieżących zobowiązań przez stronę wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, że cywilnoprawne zobowiązania strony - umowy kredytu - mają pierwszeństwo przed obowiązkiem uiszczenia zobowiązań publicznoprawnych - opłat sądowych. Przesłanką do zwolnienia od kosztów sądowych nie może być zatem brak lub istotne uszczuplenie środków finansowych spowodowane koniecznością regulowania co miesiąc rat kredytowych z tytułu kupna samochodu i działki, a także pożyczki mieszkaniowej. Nie można bowiem przerzucać ciężaru dotyczącego skarżących na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (M. Niezgódka-Mendek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 556). Skoro zatem skarżący są w stanie co miesiąc spłacać raty kredytowe i pożyczkę w wysokości łącznie [...]zł, a na ich koncie bankowym pozostaje dodatnie saldo ([...] zł), mają również zdolność do jednorazowego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ B. Drzazga