II SA/Po 504/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-24
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić postanowienie organu nadzoru budowlanego ustalające opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowany obiekt, jeśli skarżący kwestionuje wysokość tej opłaty jako niewspółmierną i ułomną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że opłata legalizacyjna została wyliczona prawidłowo na podstawie obowiązujących przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego. Organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości zmniejszenia tej opłaty, a jej nieuiszczenie skutkowałoby obowiązkiem rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. samowolnie wybudowała w 1997 r. budynek gospodarczy. Po wszczęciu postępowania legalizacyjnego, organy nadzoru budowlanego ustaliły opłatę legalizacyjną. Skarżąca zaskarżyła postanowienie ustalające opłatę, domagając się jej zmniejszenia ze względu na rzekomą niewspółmierność i ułomność przepisów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska
W toku postępowania administracyjnego w sprawie budynku letniskowego, samowolnie wybudowanego przez M. K. na swojej działce nr [...] położonej w miejscowości P. w gminie S., Inwestorka wyjaśniła, że chce zalegalizować tę samowolę budowlaną z 1997r. w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dnia [...] września 2003r. wydał – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) – postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia do [...] października 2003r. zaświadczenia Burmistrza Miasta S. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Jeżeli inwestor uzyska i złoży powyższe zaświadczenie, to powinien w terminie do [...] grudnia 2003r. przedłożyć dokumenty określone w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.
Ponieważ M. K. w zakreślonym terminie dokumenty te złożyła i zażądała pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zatwierdzenia projektu budowlanego – Powiatowy Inspektor postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. – wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego – ustalił na kwotę [...],- zł opłatę legalizacyjną z tytułu budowy bez wymaganego pozwolenia budynku letniskowego i zobowiązał Inwestorka M. K. do uiszczenia tej opłaty w terminie 7 dni.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że stawkę opłaty w wysokości [...],- zł określił zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli, z tym że ulega ona pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Realizowany obiekt wstępnie został zakwalifikowany jako budynek letniskowy, jednakże po złożeniu przez Inwestorka zażądanej dokumentacji okazało się, że budynek ma charakter zabudowy gospodarczej na działce budowlanej, na której dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa jako uzupełniająca zabudowę mieszkalną jednorodzinną.
Dlatego też, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004r., organ orzekający sprostował z urzędu błąd pisarski w postanowieniu ustalającym opłatę legalizacyjną poprzez zastąpienie określenia "letniskowy" wyrazem "gospodarczy".
W zażaleniu na postanowienie w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej M. K. domagała się zmniejszenia tej opłaty, bowiem w jej ocenie kwota [...],- zł jest "ogromna, niewspółmierna do szkodliwości mojego postępowania (braku znajomości prawa)".
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, wyjaśniając w uzasadnieniu, że kwestionowana opłata została wyliczona prawidłowo. Wielkość czynników branych pod uwagę przy obliczaniu wysokości opłaty legalizacyjnej oraz wartość tych czynników jest regulowana ustawowo, a przepisy te nie dają organowi nadzoru budowlanego możliwości zmniejszenia wyliczonej opłaty w stosunku do obiektów pobudowanych przed nowelizacją prawa budowlanego, to znaczy przed dniem 11 lipca 2003r. Obowiązek wyliczenia opłaty legalizacyjnej w stosunku do obiektów budowlanych samowolnie pobudowanych przed tą datą wynika z art. 7 ust. 2 noweli z 27 marca 2003r. Przepis ten wprost nakazuje w stosunku do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, wszczętych przed dniem 11 lipca 2003r. a niezakończonym decyzją ostateczną, stosować przepisy art. 1 pkt 37-39. Przepisy te dotyczą opłaty legalizacyjnej.
Na powyższe postanowienie M. K. wniosła skargę do Sądu, wnosząc o uchylenie postanowień wydanych w pierwszej i drugiej instancji.
Skarżąca wytknęła organom orzekającym "bezduszność i rygoryzm w egzekwowaniu prawa", a przepisom wskazanym jako podstawa materialnoprawną postanowień "ułomność i brak spójności". W uzasadnieniu podkreśliła, że w najbliższych planach ma zamiar wybudować na swojej działce budynek jednorodzinny i wówczas przedmiotowy budynek gospodarczy "ulegnie likwidacji bądź zgodnemu z prawem przeniesieniu". Wartość budynku jest niższa od nałożonej opłaty legalizacyjnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi jeszcze raz podkreślając, iż organy nadzoru budowlanego nie mają wpływu na wysokość opłaty legalizacyjnej, bowiem sposób jej obliczania został ustalony w przepisach prawa budowlanego.
Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Fakt dopuszczenia się przez skarżącą w 1997r. samowoli budowlanej, polegającej na postawieniu bez pozwolenia budynku gospodarczego jest bezsporny. Postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte przez organ nadzoru budowlanego dopiero po przekazaniu temu organowi w dniu [...] lipca 2003r. przez Starostę Powiatowego w K. wniosku skarżącej o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Zgoda skarżącej na legalizację wynika z jej pisma z dnia [...] sierpnia 2003r. (karta 11).
Ustalenie opłaty legalizacyjnej na zasadzie art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 nastąpiło po uprzednim wykonaniu przez Inwestorkę postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego znowelizowanego ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz.U. Nr 120, poz. 1132). Wysokość tej opłaty ustalona został prawidłowo.
Na wysokość stawki opłaty legalizacyjnej ma wpływ wysokość stawki opłaty (s) oraz
wysokość współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawkę opłaty (s) określono w powołanym akcie wykonawczym na poziomie [...],- zł i stosownie do art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego zostaje ona pomnożona razy pięćdziesiąt.
Kwestionując takie uregulowania ustawowe skarżąca przeoczyła, że gdyby nie umożliwiły one legalizacji, to samowolnie wybudowany obiekt budowlany podlegałby rozbiórce. Konieczność wydania decyzji rozbiórkowej zaistnieje również w przypadku nieziszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 3 prawa budowlanego).
Dlatego, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska
MarK
Powołane przepisy
art. 48 ust. 2art. 7 ust. 2 ustawyart. 48 ust. 3art. 49 ust. 1art. 59art. 7 ust. 2art. 1 pkt 37art. 49 ust. 1 pkt 3art. 49 ust. 2art. 49 ust. 3art. 151
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło