II SA/Po 508/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-19

Skład orzekający: Maria Hrycaj, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, wydając decyzję merytoryczną, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 10 KPA) poprzez niepoinformowanie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy w toku postępowania odwoławczego nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego (zniesienie współwłasności nieruchomości)?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 10 KPA), nie umożliwiając stronie czynnego udziału w postępowaniu przed zamknięciem postępowania odwoławczego i nie informując o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Ponadto, organ odwoławczy nie uwzględnił istotnej zmiany stanu faktycznego, która nastąpiła w toku postępowania odwoławczego – zniesienia współwłasności nieruchomości, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienia te stanowiły wystarczającą przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przedmiocie obowiązku zwolnienia zajmowanej kwatery stałej i dobrowolnego przekwaterowania się do domu jednorodzinnego, którego skarżący był współwłaścicielem. Skarżący zarzucał organom naruszenie prawa materialnego i procedury administracyjnej, w tym błędne ustalenie zakończenia budowy domu i wadliwe ustalenie jego współwłasności. W toku postępowania odwoławczego nastąpiło zniesienie współwłasności nieruchomości, a skarżącemu przyznano służebność osobistą korzystania z połowy domu. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej zmiany.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr/ as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak sprawy ze skargi na decyzję z dnia w przedmiocie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004r. T. G. Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w P. [...]lutego 2002r. nr [...] kwatery stałej; uchyla zaskarżoną decyzję /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/PO. Miładowski Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. działając na podstawie między innymi art. 40 ust 2, art.1 ust. 4, art.42 ust.1 Ustawy z dnia 22 czerwca 1995 O zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (DZ. U. 86, poz. 443 z późn. zm.) wezwał T. G. wraz ze wspólnie zamieszkałymi osobami do zwolnienia zajmowanej kwatery w W. przy ul. Ż. [...] i dobrowolnego przekwaterowania się do domu jednorodzinnego położonego w W. przy ul. M. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu podnoszono, że T. G. opuścił wraz z zamieszkałymi osobami przedmiotową kwaterę położoną w W. i zamieszkał w domu jednorodzinnym przy ul. M. w tej samej miejscowości, którego to domu jest współwłaścicielem. W tych okolicznościach prawo do kwatery może być realizowane tylko przez wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery ( art. 40 ust. 2 cytowanej ustawy). Także zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP T. G. winien przekazać dotychczas zajmowaną kwaterę właścicielowi (zarządcy) nieruchomości - Agencji. Rozpoznając odwołanie T.G., który zarzucał organowi I instancji naruszenie prawa materialnego - postanowień ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz naruszenie norm procedury administracyjnej Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w P. decyzją z dnia [...]02.2002 roku utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ odwoławczy argumentował, że podstawą rozstrzygnięcia jest fakt posiadania przez skarżącego własnego domu mieszkalnego stanowiącego nieruchomość zapisaną KW Nr [...] Sądu Rejonowego w S., w której jako właściciele wpisani są między innymi skarżący i jego żona do połowy. Ustalono, że budynek ten jest wykończony i nadaje się do zamieszkania. Nadto organ Dyrektor Oddziału Rejonowego suponował, że nie zgłoszenie przez skarżącego zakończenia budowy tego domu mieszkalnego ma na celu ominięcie obowiązku podatkowego. Reasumują organ odwoławczy przyjął, że kwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego odpowiada prawu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. G. podnosił iż organy orzekające naruszyły zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej nie badając w sposób wszechstronny rzeczywistego stanu sprawy pod względem faktycznym jak i prawnym. Błędnie ustalono bowiem, że budowa domu jest zakończona zgodnie z przepisami prawa, nadto naruszono zasadę czynnego udziału strony, a w konsekwencji wadliwie ustalono, że przedmiotowy budynek w chwili orzekania przez organ odwoławczy stanowił jego współwłasność. Wbrew też twierdzeniom organu nie zrezygnował on z uprawnień do kwatery stałej i nie chce ubiegać się o ekwiwalent pieniężny, tym więcej, że znalazłby się dopiero na 297 miejscu w kolejce osób oczekujących na jego wypłatę . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego w P. Woskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o oddalenie skargi. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Obowiązująca na gruncie procedury administracyjnej zasada dwuinstancyjności takiego postępowania nie stanowi przeszkody do podejmowania przez organ odwoławczy rozstrzygnięć merytorycznych w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie podjęcia orzeczenia drugoinstancyjnego. Wynika to wprost z art. 138 KPA. Organ administracji publicznej wydając zaskarżona decyzję z naruszeniem art. 10 i 7 KPA tą ogólną zasadę pominął. Przed zamknięciem postępowania drugoinstancyjnego nie poinformowano bowiem strony o możliwości przejrzenia akt, także i w tej fazie postępowania, ani nie umożliwiono stronie wypowiedzenia co do zebranego z sprawie materiału dowodowego w szczególności czy wymaga on uzupełnienia. Tymczasem już w toku postępowania odwoławczego doszło do zmiany okoliczności faktycznych, wpływ których na wynik postępowania także z uwagi na argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięć obu instancji uznać należy za istotny. Otóż aktem notarialnym z [...] stycznia 2002 roku Nr repertorium [...]kancelarii notarialnej w S. przed notariuszem L. J. doszło do zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej jednorodzinnym domem mieszkalnym (jak czytamy częściowo nie wykończonym), przy ulicy Ż. [...], a objętym księga wieczystą Sądu Rejonowego w S. KW [...] w ten sposób, że całą nieruchomość nabyli M. i P. małżonkowie G. Skarżącemu i jego żonie przyznano służebność osobistą - korzystanie z połowy domu mieszkalnego. Tych okoliczności z uwagi na uchybienia o których wyżej była mowa organ odwoławczy nie rozważał i nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem tego typu uchybienia stanowią wystarczającą przesłankę do wydania z mocy artykułu 145 §1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o Postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 za zm.) rozstrzygnięcia kasacyjnego ( por.np. wyrok NSA z 7.5.1999r. I SA/Wr 48/97, wyrok NSA z 12.09.2000r. w sprawie III SA1082/00 ). Niezależnie od tego uchybienia zauważyć należy, że przywołany przez organ pierwszej instancji art. 41 ust. 4 w chwili wydania rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego już nie obowiązywał. W tych warunkach z mocy przywołanych wyżej przepisów oraz nadto art. 135 i 200 wymienionej wyżej procedury administracyjnej orzeczono jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/P.Miładowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło