II SA/Po 508/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-08-18
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, czy należy mu się ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. Wobec tego, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędny. Jednocześnie, analiza sytuacji materialnej skarżącej, uwzględniająca niskie dochody, brak oszczędności i konieczność bieżącego utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury, zatrudnienie męża na minimalnym wynagrodzeniu po okresie bezrobocia, konieczność korzystania z pomocy krewnych oraz ponoszenie stałych opłat związanych z utrzymaniem.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla L. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżąca L. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku oświadczyła, że utrzymuje się wraz z mężem z jej emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Mąż od 2013r. do 11 lipca 2016r. był zarejestrowany jako bezrobotny. Od 11 lipca 2016r. został zatrudniony jako pracownik ochrony. Stale korzystają z pomocy krewnych i znajomych, którzy pomagają im w zakupie odzieży, obuwia, czy środków czystości. Skarżąca oceniła, że jest w takiej sytuacji, że pomoc jest jej niezbędna. Stałe miesięcznie opłaty związane z utrzymaniem to czynsz [...] zł, media [...] zł, żywność, leki, środki czystości, obuwie, odzież to około [...] zł. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że ani ona ani jej mąż nie posiadają innych nieruchomości, czy wartościowych ruchomości oraz nie mają żadnych oszczędności. Skarżąca dołączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, że mąż był zarejestrowany jako osoba bezrobotna i aktualnie nie ma prawa do zasiłku oraz kopię umowy o pracę z 11 lipca 2016r., z której wynika że mąż skarżącej został zatrudniony na pełen etat z wynagrodzeniem minimalnym proporcjonalnie do wymiary czasu pracy.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej i jej rodziny pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Dopiero od miesiąca jej mąż pracuje po długim okresie pozostawania bez pracy i otrzymał pierwsze wynagrodzenie w minimalnej wysokości. Przyjąć zatem należy, że łączna wysokość dochodów skarżącej i jej męża pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania. Skarżąca i jej mąż nie posiadają oszczędności. Nie mają możliwości czerpania środków finansowych z posiadanego majątku nieruchomego, gdyż wykorzystują go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że należności z tytułu zaciągniętego kredytu spłaca syn skarżącej.
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło