II SA/Po 508/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-10-10

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją o utracie statusu osoby bezrobotnej, jeśli okoliczność uzasadniająca wznowienie (podleganie ubezpieczeniom społecznym) była znana organowi w dacie wydawania tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Kluczową wadą było wznowienie postępowania zakończonego decyzją o utracie statusu osoby bezrobotnej, mimo że organ był już wcześniej świadomy okoliczności (podleganie ubezpieczeniom społecznym), która miała stanowić podstawę wznowienia. Ponadto, uchylenie decyzji przyznających stypendium było przedwczesne, gdyż prawo do stypendium jest pochodną statusu osoby bezrobotnej, a ten nie został skutecznie pozbawiony z mocą wsteczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o statusie osoby bezrobotnej i decyzji o przyznaniu stypendium. Starosta uchylił swoje wcześniejsze decyzje i orzekł o utracie statusu bezrobotnego z datą wsteczną (12 grudnia 2016 r.), powołując się na fakt podlegania przez skarżącego ubezpieczeniom społecznym w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował prawidłowość tych rozstrzygnięć, wskazując m.in. na naruszenie prawa i swoją wcześniejszą informację o udziale w projekcie szkoleniowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie statusu bezrobotnego; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2018 r. nr [...] Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpoznaniu odwołania A. C., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] lutego 2018 r., [...] Drugą z wymienionych wyżej decyzji Starosta orzekł o: - uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] marca 2017 r., [...] przyznającej A. C. prawo do stypendium od dnia 2 marca 2017 r., - uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] stwierdzającej utratę przez A. C. prawa do stypendium od dnia 1 sierpnia 2017 r. z powodu braku możliwości zrealizowania programu stażu, - uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] września 2017 r., [...] stwierdzającej utratę przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerywany okres 90 dni, - utracie statusu osoby bezrobotnej przez A. C. z dniem 12 grudnia 2016 r. z powodu podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu odbywania szkolenia, na które A. C. został skierowany przez inny podmiot niż Powiatowy Urząd Pracy. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. , [...] r. Starosta, na wniosek A. C., uznał go za osobę bezrobotną i orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Organ powołał się przy tym na art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 674, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1265, dalej "u.p.z."). Zarazem zaznaczył, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania zasiłku dla bezrobotnych (k. 7 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Dnia 28 lutego 2017 r. A. C. zgłosił uczestnictwo w projekcie "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie z. " (k. 20 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Tego samego dnia został skierowany do odbycia stażu w Spółdzielni Mieszkaniowej Właścicieli w J. jako asystent do spraw księgowości (k. 21 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 53 ust. 2 i 6 u.p.z. orzekł o przyznaniu A. C. stypendium od dnia 2 marca 2017 r. w wysokości 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.p.z., to jest w wysokości [...] zł (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b oraz art. 53 ust. 6 u.p.z. oraz § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. Nr 142, poz. 1160), orzekł o utracie przez A. C. prawa do stypendium z dniem 1 sierpnia 2017 r. z powodu braku możliwości zrealizowania programu stażu (usprawiedliwiona nieobecność) (k. 41 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia [...] września 2017 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 9, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a u.p.z., orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni (k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W międzyczasie do akt wpłynęło Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Z. z dnia 21 sierpnia 2017 r., [...]/2017, w którym wskazano, że w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. A. C. podlegał ubezpieczeniu jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia (k. 40 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pismem z dnia 12 października 2017 r., [...] Starosta wezwał A. C. do osobistego lub pisemnego zajęcia stanowiska w kwestii podlegania ubezpieczeniu między innymi w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. (k. 46 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Dnia 20 listopada 2017 r. A. C. wyjaśnił telefonicznie, że w dniach od 12 do 29 grudnia 2016 r. był skierowany przez Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. na szkolenie i nie został poinformowany o konieczności wyrejestrowania na czas trwania szkolenia. Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. na wezwanie Starosty Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wyjaśnił, że A. C. był uczestnikiem projektu "Aktywna integracja w Powiecie Z." i otrzymał z tego tytułu stypendium szkoleniowe. W dniach od 12 do 29 grudnia 2016 r. podlegał też ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym (k. 50 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") postanowił z urzędu wznowić postepowania zakończone decyzjami: - z dnia [...] marca 2017 r., [...] przyznającą A. C. prawo do stypendium od dnia 2 marca 2017 r., - z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] stwierdzającą utratę przez A. C. prawa do stypendium od dnia 1 sierpnia 2017 r. z powodu braku możliwości zrealizowania programu stażu, - z dnia [...] września 2017 r., [...] stwierdzającą utratę przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerywany okres 90 dni. Organ wskazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania decyzji mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Okolicznościami tymi był fakt, że od 12 do 29 grudnia 2016 r. A. C. podlegał ubezpieczeniom jako osoba pobierająca stypendium (k. 51 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., [...] Starosta, powołując się na art.151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a i b oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.p. uchylił trzy swoje wcześniejsze decyzje (wymienione na wstępie niniejszego uzasadnienia) oraz orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 grudnia 2016 r. (k. 52 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że z informacji uzyskanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. A. C. podlegał ubezpieczeniom społecznym jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia. Fakt ten potwierdził też Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J., wskazując, że bezrobotny uczestniczył w projekcie "Aktywna Integracja w Powiecie złotowskim". Dalej Starosta zaznaczył, że podczas rejestracji A. C. (jako osoby bezrobotnej) zapoznał się on z informacją o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, potwierdzając to własnoręcznym podpisem. W dziale XI pkt 3 informacji wskazano, że "Bezrobotny biorący udział bez skierowania starosty w szkoleniach finansowanych z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, organizowanych przez innym podmiot niż powiatowy urząd pracy, powiadamia powiatowy urząd pracy o udziale w szkoleniu w terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia szkolenia". Starosta podkreślił, że A. C. powyższemu obowiązkowi nie zadośćuczynił. Odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. złożył A. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniósł także o wyrejestrowanie go z ewidencji osób bezrobotnych w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. oraz przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej od dnia 30 grudnia 2016 r. Skarżący wskazał, że gdyby w okresie jego uczestnictwa w projekcie unijnym Starosta zaproponował mu pracę, to przyjąłby ją, gdyż w tym celu zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Zaznaczył, że w 2016 r. został zakwalifikowany do III profilu pomocy. Poprzez uczestnictwo w projekcie realizowanym przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. chciał podnieść swoje kwalifikacje, a co za tym idzie, zostałby mu przyznany II profil pomocy, dzięki czemu mógłby skorzystać ze wsparcia Powiatowego Urzędu Pracy w postaci odbycia stażu. A. C. zaznaczył też, że jedną decyzją wydaną w trybie wznowienia postępowania nie można orzekać o uchyleniu więcej niż jednej decyzji. Wskazana przez organ podstawa wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) może mieć zastosowanie do pierwszej ze wzruszonych decyzji, ale nie do pozostałych dwóch. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] Wojewoda, powołując się na art. 123 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podkreślił, że zgodnie z art. 22 ust. 4 pkt 1 u.p.z. starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dalej powołał się na treść definicji bezrobotnego i zaznaczył, że w jej świetle fakt pobierania przez A. C. od 12 do 29 grudnia 2016 r. stypendium szkoleniowego uzasadniał podjęcie decyzji takiej, jak to uczynił Starosta [...] lutego 2018 r. W skardze A. C. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania. Wskazał, że objęte skargą rozstrzygnięcia są dla niego krzywdzące i zostały wydane z naruszeniem prawa. A. C. zaznaczył, że w trakcie postępowania przed Wojewodą wyjaśniał, iż zawiadamiał telefonicznie Powiatowy Urząd Pracy w Z. o rozpoczęciu udziału w projekcie unijnym. Rozmawiał wówczas z pracownikiem urzędu E. S.. Było to we wrześniu 2016 r. przed rozpoczęciem szkolenia organizowanego przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.. Pozostawał zarazem w przeświadczeniu, że takie zawiadomienie było wystarczające. Dalej A. C. opisał swoją sytuację zdrowotną (3 czerwca 2017 r. uległ wypadkowi) i wyraził obawę, że utrata statusu osoby bezrobotnej spowoduje utratę ubezpieczenia społecznego i dalsze następstwa w postaci obciążenia go kosztami odbywanego leczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W trakcie rozprawy sądowej A. C. wyjaśnił, że przystępując do projektu "Aktywna Integracja w Powiecie Z." organizowanego przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. wymagano od niego, aby miał status osoby bezrobotnej, co znajduje też odzwierciedlenie w regulaminie projektu (skarżący przedłożył ten regulamin do akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednakże powodem jej uwzględnienia są inne okoliczności, aniżeli podniesione w skardze. Decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały wydane w ramach postępowania formalnie toczącego się jako wznowieniowe – zainicjowanego postanowieniem Starosty z dnia [...] stycznia 2018 r. (k. 51 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Podstawę prawną wymienionych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 145-152 K.p.a., regulujące wznowienie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zaistnieją wymienione w tym przepisie podstawy wznowienia. Jedną z takich podstaw stanowi ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). W myśl art. 149 § 2 K.p.a. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy, a po przeprowadzeniu postępowania w opisanym zakresie organ – w zależności od wyniku wymienionego postępowania – wydaje jedna z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 i § 2 K.p.a. Oceniając z tej perspektywy zaskarżoną decyzje Wojewody i Starosty stwierdzić należy, że organy przedstawiły ubogą argumentację i w istocie nie odniosły się do kluczowych kwestii wynikających z przedstawionego wyżej zakresu postępowania wznowieniowego. Uzasadnienia wymienionych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności nie zawierają one uzasadnienia prawnego odpowiadającego specyfice postępowania wznowieniowego. Pomimo wadliwego uzasadnienia decyzji obu instancji możliwe jest jednak na ich podstawie ustalenie intencji organów. Zarówno Wojewoda jak i Starosta uznali, że w odniesieniu do wcześniejszych decyzji wydanych wobec osoby A. C. wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a mianowicie ujawniły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji objętych postępowaniem wznowieniowym, a nieznane organowi. Za okoliczności te organy uznały ujawnienie faktu, że od 12 do 29 grudnia 2016 r. A. C. podlegał ubezpieczeniom społecznym jako osoba pobierająca stypendium - uczestnik szkolenia organizowanego przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J.. W tym miejscu należy zauważyć, że na podstawie postanowienia Starosty z dnia [...] 2018 r. (k. 51 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) postępowaniem wznowieniowym objęto trzy decyzje tego organu o zróżnicowanym przedmiocie, to jest decyzje: - z dnia [...] marca 2017 r., [...] o przyznaniu A. C. prawa do stypendium od dnia 2 marca 2017 r., - z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...] stwierdzającą utratę przez A. C. prawa do stypendium od dnia 1 sierpnia 2017 r. z powodu braku możliwości zrealizowania programu stażu, - z dnia [...] września 2017 r., [...] stwierdzającą utratę przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerywany okres 90 dni. Organy obu instancji utrzymują, że ujawnienie faktu, iż A. C. podlegał od 12 do 29 grudnia 2016 r. ubezpieczeniom społecznym uzasadniało uchylenie wszystkich wymienionych wyżej decyzji, a nadto stanowiło podstawę do orzeczenia o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu połączenie do jednej decyzji (wydanej formalnie w ramach postępowania wznowieniowego) rozstrzygnięć dotyczących trzech decyzji ostatecznych stanowiło działanie nieprawidłowe. Przede wszystkim zauważyć należy, że fakt ujawniony przez organy, to jest że od 12 do 29 grudnia 2016 r. A. C. podlegał ubezpieczeniom społecznym, nie jest przesłanką wznowieniową, którą można odnieść do decyzji z dnia [...] marca 2017 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2017 r. Te bowiem wydano na podstawie przepisów szczególnych, które dotyczyły wtórnego uprawnienia bezrobotnego, jakim jest prawo do stypendium związanego z odbywaniem stażu przyznane na podstawie art. 53 ust. 6 u.p.z.p. (do kwestii powiązania tych decyzji z okolicznościami sprawy Sąd powróci w dalszej części niniejszego uzasadnienia). Podleganie osoby ubezpieczeniom społecznym jest to natomiast okoliczność, która może mieć znaczenie prawne z punktu widzenia statusu osoby bezrobotnej. W niniejszej sprawie ujawnienie okoliczności podlegania A. C. ubezpieczeniom społecznym w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r. teoretycznie mogło być więc traktowane jako przesłanka ustalenia w drodze decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., daty utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W tym miejscu dopowiedzieć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z. jednym z warunków sine qua non posiadania statusu osoby bezrobotnej jest "nie podleganie, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego" (z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników). Dalej trzeba zwrócić uwagę, że w przypadku A. C. sytuacja prawna okazała się nieco bardziej skomplikowana, gdyż wobec niego nie można było ustalić daty utraty statusu osoby bezrobotnej po prostu poprzez wydanie decyzji z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. W przypadku skarżącego data utraty statusu osoby bezrobotnej została już bowiem wcześniej skonkretyzowana ostateczną decyzją administracyjną. Otóż decyzją z dnia [...] września 2017 r., [...] Starosta, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 9, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a u.p.z., orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. (k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wobec powyższego, ujawnienie faktu podlegania A. C. ubezpieczeniom społecznym znacznie wcześniej aniżeli ustalona data utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej (1 września 2017 r.), bo w okresie od 12 do 29 grudnia 2016 r., hipotetycznie mogło być podstawą do ustalenia innej daty utraty statusu osoby bezrobotnej (12 września 2016 r.). To wymagało wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2017 r., [...], wzruszenia tej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Mając na uwadze przedstawione względy Sąd co do zasady przyjmuje ze zrozumieniem schemat działania Starosty, który w przypadku A. C., po uzyskaniu informacji o podleganiu skarżącego w grudniu 2016 r. ubezpieczeniom społecznym, prima facie uznał za konieczne przeprowadzenie weryfikacji daty utraty przez niego statusu osoby bezrobotnej i w tym celu wznowił postepowanie zakończone decyzją z dnia 6 września 2017 r., [...], a później – uchyliwszy tą decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. – orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 grudnia 2016 r. (pkt 3 i 4 decyzji z dnia 22 lutego 2018 r.). Dokonując weryfikacji daty utraty przez A. C. statusu osoby bezrobotnej Starosta (a później także i Wojewoda) nie dostrzegł jednej istotnej okoliczności, która miała znaczenie z punktu widzenia postępowania wznowieniowego. Otóż zwrócić należy uwagę, że Starosta powziął jednoznaczną i pewną wiadomość o fakcie podlegania skarżącego ubezpieczeniom społecznym (jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia 12 do 29 grudnia 2016 r.) z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Z. z dnia 21 sierpnia 2017 r., [...]/2017, które wpłynęło do akt 22 sierpnia 2017 r. i od tego dnia było w posiadaniu Starosty (Powiatowego Urzędu Pracy). Pismo to znajduje się na k. 40 akt administracyjnych. Pomimo wiedzy o treści opisanego zawiadomienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Starosta decyzją z dnia 6 września 2017 r., [...] Starosta orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. (k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Biorąc pod uwagę datę wpływu pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Z. z dnia 21 sierpnia 2017 r., [...]/2017 do Starosty (Powiatowego Urzędu Pracy) stwierdzić należy, że okoliczność podlegania skarżącego ubezpieczeniom społecznym w dniach od 12 do 29 grudnia 2016 r. była znana Staroście, gdy wydawał on decyzję z dnia [...] września 2017 r., [...] (pismo Zakładu zostało wszyte w te same akta administracyjne, zaledwie dwie karty przed rzeczoną decyzją). Wszystko to oznacza, że ujawniona okoliczność podlegania A. C. ubezpieczeniom społecznym w grudniu 2016 r. nie była okolicznością "nieznaną organowi, który wydał decyzję" z dnia [...] września 2017 r., [...], a więc wobec tej decyzji nie zachodziła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Podsumowując Sąd zaznacza – co uwypuklono już wyżej – że zdaje sobie sprawę, iż ujawnienie faktu podlegania bezrobotnego ubezpieczeniom społecznym może mieć znaczenie z punktu widzenia statusu osoby bezrobotnej i teoretycznie może powodować datę utraty takiego statusu z datą wsteczną. Należy jednak pamiętać, że w kontrolowanej sprawie wobec A. C. uprzednio wydano już ostateczną decyzję z dnia [...] września 2017 r., [...], którą określono, iż utracił on status osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. Ustalenie więc odmiennej daty utraty statusu osoby bezrobotnej wymagałoby wzruszenia tej decyzji w trybie nadzwyczajnym, a to może nastąpić tylko w przypadkach enumeratywnie określonych przepisami. Starosta podjął próbę wzruszenia decyzji z dnia [...] września 2017 r., jednak nie dostrzegł, że w dacie wydania tej decyzji ostatecznej, która wieńczyła wznowione postępowanie, miał wiedzę od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że skarżący wiele miesięcy wcześniej, to jest w grudniu 2016 r., podlegał przez kilkanaście dni ubezpieczeniom społecznym. W takich okolicznościach wzruszenie decyzji z dnia [...] września 2017 r., [...] z powołaniem na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. było niedopuszczalne i to niezależnie od tego, jak Starosta później postrzegał swe wcześniejsze decyzje. Na marginesie zaznaczyć można, że znamienne jest to, iż organ w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. wznawiającym postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 2017 r., [...], jak i później w decyzji wznowieniowej z dnia [...] lutego 2018 r., przyznaje, iż o "nieznanej organowi" w dniu wydania decyzji okoliczności dowiedział się z "pisma ZUS", które "w dniu [...].08.2017 r." wpłynęło do "tut. Urzędu". Starosta przyznał zatem wprost, że od [...] sierpnia 2017 r. wiedział o podleganiu skarżącego ubezpieczeniom społecznym w 2016 r., a mimo to [...] września 2017 r. orzekł o utracie przez A. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. Odrębnej refleksji wymaga kwestia rozstrzygnięć zawartych w punktach 1 i 2 decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2018 r., [...] Jak już wcześniej zasygnalizowano rozstrzygnięcia te dotyczyły decyzji Starosty z dnia [...] marca 2017 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2017 r., które wydano na podstawie przepisów szczególnych dotyczących wtórnego uprawnienia bezrobotnego, jakim jest prawo do stypendium związanego z odbywaniem stażu przyznane na podstawie art. 53 ust. 6 u.p.z.p. Sąd podkreśla, że w odniesieniu do wymienionych wyżej decyzji okoliczność podlegania skarżącego ubezpieczeniom społecznym w 2016 r. nie miała bezpośredniego znaczenia prawnego. Prawo do stypendium związanego z odbywaniem stażu jest pochodną prawnego statusu osoby bezrobotnej (w związku z innymi szczególnymi przesłankami), co oznacza, że dopóki formalnie i skutecznie dana osoba z mocą wsteczną statusu takiego nie zostanie pozbawiona (na podstawie decyzji z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. lub w trybie wznowienia innej decyzji, jeżeli już wcześniej doszło do ustalenia daty utraty statusu bezrobotnego), dopóty nie można twierdzić, że nie przysługiwały jej stypendia dla bezrobotnego. A. C. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. , [...] r. został uznany z dniem [...] grudnia 2014 r. za osobę bezrobotną (k. 7 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), a o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2017 r. orzeczono decyzją z dnia [...] września 2017 r., [...] (k. 42 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Należy więc przyjąć, że skarżący od 4 grudnia 2014 r. do 1 września 2017 r. był osobą bezrobotną. Ustalenia tego nie podważono w drodze ostatecznej decyzji. Sąd nadmienia także, że z powodów opisanych powyżej rozstrzygnięcia wymienione w punktach 1 i 2 decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. i dotyczące decyzji do decyzji z dnia [...] marca 2017 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2017 r. uznać należało za przedwczesne. Do wzruszenia tych decyzji mogłoby dojść hipotetycznie, gdyby decyzją ostateczną skutecznie pozbawiono A. C. statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną. Dopiero taka okoliczność mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawach decyzji stypendialnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. ("decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione"). Sąd ubocznie zauważa też, że decyzja Starosty w zakresie punktów 1 i 2 naruszała art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż organ ograniczył rozstrzygnięcie w tych punktach tylko do uchylenia swych wcześniejszych decyzji, ale nie wydał żadnego rozstrzygnięcia ("o istocie sprawy") w ich miejsce. Taka formuła sentencji decyzji wznowieniowej nie może ostać się w obrocie prawnym, gdyż pozostawia ona otwarte postępowania, co do których decyzje uchylono w wyniku wznowienia. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 2, art. 107 § 3 K.p.a., a zaskarżona decyzja Wojewody także z naruszeniem art. 138 ust. 2 pkt 1 K.p.a. Wymienione uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji. Ponownie rozpoznając organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło