II SA/Po 509/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-10-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, emeryt z niskim dochodem i ograniczonym majątkiem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) i odmowy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo niskich dochodów z emerytury, posiadał wystarczające środki na koncie bankowym, aby pokryć wpis od skargi w wysokości 100 zł, co wyklucza zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie, jego miesięczny dochód z emerytury nie pozwalał na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący L. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, argumentując niskimi dochodami z emerytury i ograniczonym majątkiem. Po zobowiązaniu do uzupełnienia wniosku, które nie zostało w pełni wykonane, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej i majątkowej.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie: uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania postanawia 1. Przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 2. Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak - Owczarczak Skarżący L. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swoje stanowisko argumentował, że jest emerytem otrzymującym świadczenie w wysokości (...) zł netto miesięcznie, nie posiada dodatkowych dochodów, w jego małżeństwie panuje rozdzielność majątkowa. Nadto wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) w (...) w części i oświadczył, że nie korzysta z należnych pożytków od 1991 r. Obecnie mieszka w Łodzi wspólnie z żoną. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię decyzji ZUS, z której wynika wysokość emerytury w kwocie (...) zł netto miesięcznie oraz kserokopię wyroku Sądu Rejonowego z dnia (...) listopada 1991 r. o zniesieniu małżeńskiej wspólności ustawowej. Pismem z dnia (...) sierpnia 2009 r. wnioskodawca, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), został zobowiązany do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie wszystkich stałych i dodatkowych dochodów jakie uzyskuje wnioskodawca oraz inne osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenie rocznego zeznania podatkowego PIT za 2008 r., podanie, czy prowadzi działalność gospodarczą, a jeżeli tak to z jakim skutkiem finansowym, opisanie wszystkich posiadanych nieruchomości wraz z podaniem jakie jest ich przeznaczenie, sposób wykorzystywania oraz jakie przynoszą dochody, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy oraz podania szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania. Jednocześnie pouczono wnioskodawcę, że nie przedstawienie powyższych dokumentów będzie skutkować rozpoznaniem sprawy w oparciu o materiał znajdujący się w aktach sprawy. Postanowieniem Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu z dnia 17 września 2009 r. odmówiono przyznania prawa pomocy L. K. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wobec nie przedstawienia żądanych dokumentów przez wnioskodawcę nie było możliwe dokonanie rzeczywistej oceny sytuacji majątkowej i finansowej, co w konsekwencji uniemożliwiło wskazanie, czy wnioskodawca zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł w dniu (...) września 2009 r. L. K., który wskazał, że opóźnienie w przedstawieniu wymaganych dokumentów wynikało z niemożliwością przedstawienia wymaganych dokumentów w związku z pogorszeniem się jego stanu zdrowia. Do sprzeciwu załączono następujące dokumenty: decyzję ZUS dotycząca wymiaru emerytury, wyrok Sądu Rejonowego z dnia (...) listopada 1991 r., w którym zniesiono wspólność majątkową E. i L. K., PIT za rok 2008, wyciągi bankowe za okres od (...) grudnia 2008 r. do (...) lipca 2009 r., kopię umowy na dostawę energii elektrycznej i faktury za jej dostarczanie w okresie od (...) sierpnia 2008 r. do (...) czerwca 2009 r., zestawienie opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości przy ul. (...) w K., zestawienie używanych leków oraz wykaz z czynności zameldowania z Urzędu Stanu Cywilnego wraz ze związanymi z tego tytułu opłatami. Dodatkowo wnioskodawca wyjaśnił, że nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej oraz, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) w udziale 1/24 na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia (...) lipca 2006 r. i nie korzysta obecnie z pożytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 i 2 powyższej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a nie wszystkich swoich wydatków. Oznacza to, że na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że ich sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie mają możliwości poniesienia chociażby części wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata L. K. podniósł, iż po jego stronie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zgodnie ze zgromadzonymi w sprawie dowodami wnioskodawca uzyskuje miesięczny przychód w wysokości (...) zł netto, w roku 2008 r., zgodnie z przedstawionym rocznym obliczeniem podatku, uzyskał kwotę (...) zł. Jedyny majątek nieruchomy wnioskodawcy stanowi nieruchomości położona w K. przy ul. (...), której jest właścicielem w udziale (...) na podstawie postanowienie Sądu Rejonowego z dnia (...) lipca 2006 r. i nie korzysta obecnie z jej pożytków. Na koniec sierpnia 2009 r. wnioskodawca miał zgromadzoną na koncie kwotę (...) zł. Wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł (§2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zdaniem Sądu zestawienie miesięcznych przychodów wnioskodawcy wskazuje, że jest on w stanie zapłacić wpis w przedmiotowej sprawie zważywszy, że w okresie pomiędzy doręczeniem mu zaskarżonej decyzji, wniesieniem skargi oraz datą rozpatrywania przedmiotowego wniosku upłynęło kilka miesięcy, w którym to okresie wnioskodawca miał realną możliwość zabezpieczenia kwoty 100 zł na potrzeby uiszczenia wpisu od skargi, bowiem dysponował na swoim rachunku kwotą kilku tysięcy złotych. Powyższe stwierdzenie oparto na analizie przedłożonych w uzupełnieniu wniosku wyciągów bankowych (k. 40-48 akt sądowych). Jednocześnie powyższe okoliczności wskazują, że wnioskodawca nie jest w stanie zgromadzić funduszy na poniesienie kosztów profesjonalnej porady prawnej, o której przyznanie miał prawo wystąpić, bowiem obecnie na swoje utrzymanie dysponuje kwotą stanowiącą miesięczny przychód z tytułu pobieranej emerytury w wysokości (...) zł netto. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnił wniosek w zakresie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, odmawiając jednocześnie uwzględnienia wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów. Stąd postanowiono, jak w sentencji. /-/D. Rzyminiak - Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło