II SA/Po 51/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-05-19

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy drzewo gatunku orzech włoski, rosnące na prywatnej działce inwestycyjnej wzdłuż granicy nieruchomości, może być uznane za "drzewo owocowe" w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, co skutkowałoby zwolnieniem z obowiązku uzyskania zezwolenia na jego usunięcie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że drzewo gatunku orzech włoski, nawet jeśli rośnie wzdłuż drogi lub na terenie prywatnym, powinno być traktowane jako "drzewo owocowe" w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody. Kluczowa jest językowa wykładnia przepisu, która nie uzależnia zastosowania wyłączenia od celu posadzenia drzewa, miejsca jego wzrostu czy jego walorów ozdobnych. W związku z tym, usunięcie takich drzew z terenu niebędącego rejestrem zabytków ani terenem zieleni nie wymaga zezwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję zezwalającą na usunięcie czterech drzew gatunku orzech włoski. Organy administracji uznały, że drzewa te, rosnące wzdłuż pasa drogowego i stanowiące element zadrzewienia przydrożnego, pełnią funkcję ozdobną i nie są "drzewami owocowymi" w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, co skutkowało nałożeniem opłaty za ich usunięcie. Spółka kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że orzech włoski jest drzewem owocowym, a jego usunięcie nie wymaga zezwolenia ani opłaty.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w P., zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego i umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i opłaty za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w P. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], znak [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej kwotę [...](słownie: [...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. umarza postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ" lub "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołanie A. Sp. z o.o., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w P. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], znak [...] Decyzja Kolegium, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni w P., po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. Sp. k. (poprzednik prawny A. Sp. z o.o.), postanowił udzielić Spółce zezwolenia na usunięcie czterech drzew gatunku orzech włoski, szczegółowo opisanych w tabelach w pkt 2 i 3 sentencji decyzji, rosnących na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przeznaczone do usunięcia drzewa kolidują z planowaną zabudową działki. Podczas oględzin drzew przeprowadzonych [...] lipca 2021 r. ustalono, że drzewa rosną jako nasadzenie szpalerowe wzdłuż granicy nieruchomości, w odległości około 1,5 m od ogrodzenia. Ponadto ustalono, że dwa drzewa spośród drzew przeznaczonych do usunięcia (wymienione w pkt 1 i 2 sentencji decyzji) charakteryzują się regularnymi, zdrowymi koronami i pniami. W odniesieniu do tych drzew organ wydał zgodę na ich usunięcie pod warunkiem uiszczenia opłaty w łącznej wysokości [...] zł. W odniesieniu zaś do dwóch pozostałych drzew organ zgodził się na ich usunięcie bez naliczania opłaty (pkt 3 decyzji), uzasadniając to ich złym stanem fitosanitarnym (zgnilizna i ubytki w pniach). Jednocześnie organ, w ramach rekompensaty za wycinkę tych drzew, zobowiązał wnioskodawcę do wykonania nasadzeń zastępczych poprzez posadzenie minimum sześciu drzew gatunku klon czerwony, na działce o numerze ewidencyjnym [...], przy ul. [...] w P. (pkt 4 decyzji). Uzasadniając podjęte stanowisko organ I instancji przywołał publikacje K.. G., w których autor publikacji wskazuje, że przy określeniu czy dane drzewo jest drzewem owocowym w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody należy wziąć pod uwagę cel, w którym konkretne drzewo posadzono, jak i miejsce, w którym rośnie. Z tego też powodu dopuszczalne jest uznanie tego samego gatunku drzewa za drzewo owocowe bądź ozdobne, zależnie od konkretnych okoliczności sprawy. Ponadto autor wskazuje, że ochrona orzecha włoskiego powinna być uzależniona od tego, w jakim miejscu się znajduje. Jeżeli rośnie w sadzie lub ogrodzie, to niewątpliwie posadzono je dla pozyskania owoców, jakimi są orzechy. W takiej sytuacji zezwolenie nie jest wymagane, gdyż jest to drzewo owocowe. Natomiast jeżeli orzech włoski rośnie na terenie parku, skweru lub przy ulicy, to trudno zakładać, by posadzono go w tym miejscu ze względu na owoce. Na pierwszy plan wysuwają się walory estetyczne drzewa, a zatem rosnący w takim miejscu orzech włoski należy traktować jako drzewo ozdobne, którego usunięcie wymaga zezwolenia. Dalej organ wskazał, że przeznaczone do usunięcia drzewa są elementem regularnego szpalerowego nasadzenia rosnącego wzdłuż pasa drogowego ul. [...], częściowo wzdłuż parkingu i budynków Państwowej Uczelni [...] oraz, że teren na którym rosną drzewa został włączony do zespołu przedwojennych budynków koszarowych, znajdujących się w Gminnej Ewidencji Zabytków. W dalszej kolejności organ stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowe drzewa stanowią zieleń towarzyszącą drodze na terenie zabudowy oraz, że w jego ocenie drzewa przeznaczone do usunięcia są drzewami ozdobnymi. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. Sp. z o.o. zarzucając jej: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, naruszając przy tym zasady praworządności i przyjaznej interpretacji przepisów; - naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie przepisów art. 83f ust. 1 pkt 5 stawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 dalej jako "u.o.p.") poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zasadnym jest nałożenie na skarżącą opłaty za usunięcie drzew gatunku orzech włoski, podczas, gdy drzewo gatunku orzech włoski zaliczany jest do drzew owocowych, a zatem jego usunięcie jest zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia, jak również uiszczania opłat za ich usuwanie; - naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 pkt 21 u.o.p. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż przedmiotowe drzewa owocowe rosną na terenie publicznym oraz pełnią taką funkcję podczas gdy nieruchomość nie ma charakteru drogowego, drzewa nie są posadzone w pasie drogowym lub w jego bezpośredniej bliskości, a nieruchomość stanowi własność Spółki i ma charakter inwestycyjny, w konsekwencji nieaktualne są rozważania dot. wcześniejszego charakteru nieruchomości. Decyzją dnia [...] września 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w P. z dnia [...] lipca 2021 r. wskazując, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do interpretacji przepisu art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p., a konkretnie do interpretacji określenia "drzewo owocowe" zawartego w tym przepisie. Kolegium pragnie zauważyć, że ani ustawa o ochronie przyrody ani żaden inny przepis prawa materialnego nie definiują określenia "drzewo owocowe" lub "krzew owocowy". Zdaniem Kolegium ustawodawca świadomie nie zawarł w spornym przepisie określenia "drzewo gatunku owocowego" tylko "drzewo owocowe", co uszło uwadze odwołującej Spółki. Kolegium zgadza się ze stwierdzeniem Spółki, że drzewo gatunku orzech włoski (Juglans regia L.) to drzewo gatunku owocowego, powszechnie uprawiane w Europie od tysiącleci ze względu na swoje owoce - orzechy, zawierające związki, które mają korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Powyższe nie oznacza jednak automatycznie, że każdy orzech włoski, czy inne drzewo gatunku owocowego stanowi "drzewo owocowe" w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p.. Zdaniem Kolegium ustawodawca celowo nie wpisał w tym przepisie określenia "drzewo gatunku owocowego" - w konsekwencji taki zapis literalny (dosłowny) wskazuje na to, iż o tym czy drzewo ma przymiot owocowego, w rozumieniu ustawy, powinien decydować także cel, w którym konkretne drzewo posadzono i miejsce, gdzie rośnie. Kolegium zgadza się z wykładnią definicji "drzew owocowych", która uwzględnia również funkcję drzewa prezentowaną w wyrokach sądów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12.05.2015 r., II SA/Wr 166/15, LEX nr 1953594) i w komentarzach do ustawy o ochronie przyrody (A. Ogonowska, Usuwanie drzew i krzewów - wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia, LEX/el. 2019, K. Gruszecki [w:] Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2020). Kolegium podniosło, iż przeznaczone do usunięcia drzewa są elementem regularnego szpalerowego nasadzenia wzdłuż pasa drogowego ul. [...] i rosną na terenie zespołu przedwojennych budynków koszarowych, nie zaś w sadzie lub ogrodzie. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium zgadziło się ze stanowiskiem organu I instancji, wskazującym na to, iż przedmiotowe drzewa pełnią funkcję ozdobną i w takim celu zostały posadzone (jako zadrzewienie przydrożne), zatem nie są "drzewami owocowymi" w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. Natomiast za zasadny Kolegium uznało zarzut Spółki dotyczący naruszenia art. 5 pkt 21 u.o.p. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż przeznaczone do usunięcia drzewa owocowe rosną na terenach zieleni. Kolegium zaznaczyło, iż przedmiotowy zarzut Spółki choć jest słuszny, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wspomniano wyżej w analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z "drzewami owocowymi" w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. zarzucając jej: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ww. decyzję przepisów art. 6, 7, 7a k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy jednoczesnym podejmowaniu czynności bezprzedmiotowych i nie prowadzących do załatwienia sprawy, zmierzających do wykazania apriorycznie założonej tezy, naruszając przy tym zasady praworządności i racjonalnej interpretacji przepisów, zwłaszcza polegające na niepoczynieniu ustaleń w zakresie gatunku i charakteru drzew, których ma dotyczyć wycinka, pomimo przeprowadzenia oględzin przez Komisję do spraw zadrzewień powołaną przez Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w P., całkowitym abstrahowaniu od faktu, iż przedmiotowe drzewa orzecha włoskiego owocują, a ich owoce były pozyskiwane m.in. przez pracowników Skarżącej a także osoby postronne, czy skierowaniu do Skarżącej pisma z pytaniami, które w kontekście ustalenia relewantnych okoliczności sprawy nie -miały-żadnego znaczenia, a także przyjęcie bez żadnej podstawy charakteru ozdobnego drzew, bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń w jakim celu zostały zasadzone, co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego i wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ, że przedmiotowe orzechy włoskie wymagają wydania pozwolenia na usunięcie z nieruchomości, podczas gdy w realiach sprawy zasadnym byłoby zasięgnięcie opinii ad hoc np. miejscowej uczelni wyższej z zapytaniem czy drzewo orzecha włoskiego jest drzewem owocowym; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. poprzez jego nieprawidłowa interpretację i przyjęcie, że zasadnym jest nałożenie na skarżącą opłaty za usunięcie drzew gatunku orzech włoski, podczas gdy orzech włoski bezspornie zaliczany jest do drzew owocowych, co potwierdza nie tylko literatura naukowa, ale także fakt, iż drzewo owocuje, a zatem jego usunięcie jest zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia, jak również uiszczania opłat za ich usuwanie; co więcej organ dokonuje nadinterpretacji przepisu sprowadzając sprawę do absurdu poprzez przyjęcie iż drzewo owocowe to nie jest drzewo gatunku owocowego, gdyż ustawodawca zredagowałby wówczas przepis inaczej, jednocześnie przyjmując, iż drzewa owocowe mogą występować tylko w sadzie lub ogrodzie, podczas gdy ustawodawca milczy w tym zakresie, wykładania językowa przepisu nie pozwala na taką jego interpretację, bowiem przyjmując logikę organu gdyby ustawodawca chciał ograniczyć zakres zastosowania wyłączenia o którym mowa 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. z całą pewnością przepis brzmiał by inaczej i obejmowałyby drzewa owocowe rosnące na terenie sadów czy ogrodów, a takiego ograniczenia w treści przepisu brak; zaznaczyć także należy wykładnia funkcjonalna, stanowiąc sposób interpretacji przepisów prawa ma charakter posiłkowy w stosunku do wykładni językowej i ta metoda interpretacyjne może być stosowana, gdy wykładnia językowa, czyli analiza samego brzmienia przepisu nie wystarcza do ustalenia jego właściwego znaczenia, w przedmiotowej sprawie w sytuacji ustalenia, iż orzech włoski jest drzewem owocowym nie ma podstaw do posiłkowania się dalszymi metodami wykładni dot. miejsca i funkcji drzewa. Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni zezwalającej na usunięcie czterech drzew gatunku orzecha włoskiego. Podstawę materialnoprawną zapadłej w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 dalej jako "u.o.p."). Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), dalej jako "k.c.", jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż stosownie art. 83f ust. 1 pkt 5 przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. Zatem zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. zezwolenia na usunięcie drzew nie wymaga usunięcie drzew lub krzewów owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. Nie ulega wątpliwości, iż w sytuacji gdy drzewo owocowe rośnie na terenie nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni, to na jego usunięcie wymagane jest uzyskanie zezwolenia. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż działka na której rosną przedmiotowe drzewa nie jest wpisana do rejestru zabytków. Ponadto Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wbrew stanowisko organu I instancji nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia z terenami zieleni w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. Aktualna definicja "terenu zieleni" zawarta została w art. 5 pkt 21 u.o.p., zgodnie z którym pod tym pojęciem należy rozumieć tereny urządzone wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze, zieleń towarzysząca drogom na terenie zabudowy, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym. Okolicznością pozwalającą za uznanie danego terenu za teren zieleni w świetle wyżej powołanego przepisu będzie zatem pełnienie funkcji publicznej przez ten teren i związana się z tym jego publiczna dostępność. Decyduje zatem o tym sposób wykorzystania danej nieruchomości. Tereny zieleni mogą być przedmiotem własności państwowej, bądź jednostek samorządu terytorialnego, choć również funkcje publiczne mogą być realizowane przez podmioty prawa prywatnego (placówki oświatowe lub opieki medycznej). Zaznaczenia przy tym wymaga, że zmiana definicji pojęcia "tereny zieleni" została dokonana ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045). Nowelizacja ta miała na celu doprecyzowanie oraz wprowadzenie nowych pojęć. Chodziło o potrzebę zawężenia pojęcia "tereny zieleni". Zgodnie z poprzednią definicją każde drzewo i krzew rosnące na terenie miasta lub zwartej zabudowy wsi mogło być uznane za teren zieleni. Po zmianie definicji ww. pojęcia okolicznością pozwalającą za uznanie terenu za teren zieleni jest pełnienie funkcji publicznej. Przez pełnienie funkcji publicznej przez dany teren należy rozumieć – sytuację, gdy określony teren służy ogółowi ludzi, jest przeznaczony i dostępny dla wszystkich, i w takim celu został odpowiednio urządzony i zorganizowany. Istotna jest też jego funkcja – służyć ma zaspokajaniu określonych potrzeb w zakresie wypoczynku, relaksu. Pojęcia pokrewne – obszar przestrzeni publicznej i inwestycji celu publicznego zostały zdefiniowane w ustawie z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945). Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez obszar przestrzeni publicznej należy rozumieć obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokajania potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne. W niniejszej sprawie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji uznał, że teren działki nr [...] odpowiada ustawowej definicji terenu zieleni, a organ odwoławczy zasadnie powyższego poglądu nie podzielił, gdyż działka [...] niewątpliwie stanowi teren prywatny. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd natomiast nie podzielił stanowiska organów, iż w niniejszej sprawie Skarżący celem usunięcia czterech sztuk orzecha włoskiego obowiązany był do uzyskania zezwolenia na ich wycięcie gdyż w ocenie organów nie są to "drzewa owocowe" o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. Organ uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie wskazał, iż za uznaniem danego drzewa za owocowe w rozumieniu art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. powinien decydować także cel, w którym konkretne drzewo posadzono i miejsce, gdzie rośnie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela takiego poglądu, a opowiada się za zaprezentowaną już przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia [...] lutego 2020r., sygn. akt II SA/Po [...] (dost. CBOSA) ścisłą, językową wykładnia tego przepisu. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie wskazał, iż właściciel nieruchomości porośniętych drzewami i krzewami, wobec restrykcyjnego charakteru kary za usunięcie drzewa lub krzewu bez stosownego zezwolenia czy zgłoszenia, ma prawo oczekiwać, że ustawowe wyliczenia przypadków, w których nie musi występować o zgodę lub ze zgłoszeniem jest ścisłe i konkretne – niewymagające dodatkowej wykładni. Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. nie uzależnia jego zastosowania od ustalenia, czy dane drzewo lub krzew owocowy został zasadzony celowo, czy owocuje, czy jest zdrowe itp. Należy pamiętać, iż ustawa nie definiuje pojęcia "drzewa owocowego". Z tego też względu podkreślić należy, że w nauce zwanej pomologią, gatunkami owocowymi są określane takie rośliny, które dają jadalne owoce użytkowane przez człowieka. Tym samym skoro ustawa wyłącza z obowiązku uzyskania zezwolenia (lub dokonania zgłoszenia) "drzewa owocowe" to należy uznać za takowe wszystkie drzewa tak kwalifikowane zgodnie ze systematyką i powszechnym rozumieniem tego pojęcia. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane przez organ, iż drzewo gatunku orzech włoski (Juglans regia L.) to drzewo gatunku owocowego, powszechnie uprawiane w Europie od tysiącleci ze względu na swoje owoce - orzechy, zawierające związki, które mają korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Jak wskazuje się w doktrynie jeżeli "orzech rzeczywiście należy do "ozdobnych", to tym samym nie jest drzewem owocowym (...) Jeżeli zaś jest to zwykły orzech włoski, dający jadalne owoce, to jego usunięcie nie wymaga zezwolenia(...)." (zob. Habuda A., Radecki W., Ochrona prawna drzew i krzewów poza lasami, Wrocław 2015r . s. 93). Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż organ dopuścił się naruszenia art. 83f ust. 1 pkt 5 u.o.p. poprzez błędną jego wykładnię, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że orzech włoski nie stanowi "drzewa owocowego", a co za tym idzie błędnego stanowiska, że na jego usunięcie jest wymagane zezwolenie. Tym samym w niniejszej sprawie nie można uznać, iż wycięcie 4 sztuk orzecha włoskiego, z uwagi na fakt że teren na którym rośnie nie jest wpisane do rejestru zabytków ani nie stanowi terenów zieleni w rozumieniu u.o.p., wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Na marginesie Sąd wskazuje, iż nawet gdyby przyjąć wykładnie omawianego przepisu przyjętego przez organ, to i tak w niniejszej sprawie decyzję uznać należałoby uznać co najmniej za przedwczesną. Zwrócić należy uwagę, iż organ uznając, że orzech włoski stanowi drzewa ozdobne odwołał się do kwestii, iż rosna one wzdłuż drogi. Powyższe ustalenia organu nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Analiza mapki znajdującej się w aktach sprawy (k. 6 akt administracyjnych) wskazuje, iż drzewa przeznaczone do wycinki znajdują się wzdłuż granicy z działką 319, która nie stanowi drogi o której wspomina organ. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji. Jednocześnie, uznając że brak jest podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego (wobec stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego), Sąd na podstawie w art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz [...] zł tytułem opłaty kancelaryjnej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło