II SA/Po 510/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2018 roku sprawy ze skargi J. D. i T. D. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postepowania administracyjnego w sprawie sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego postanawia: zawiesić postępowanie T. D. i J. D., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 28 listopada 2017 r., ustalające na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. koszty postępowania administracyjnego na kwotę [...]zł oraz zobowiązujące skarżących do poniesienia tych kosztów. Skarżący zarzucili powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię art. 262 § 1 k.p.a., co w ich ocenie miało wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że obciążenie skarżących kosztami odbyło się wbrew obowiązujących przepisom prawnym, bowiem nie przyczynili się do powstania kosztów związanych z wykonaniem – na ich koszt – ekspertyzy; nie żądali wszczęcia postępowania ani przeprowadzenia dowodu. Skarżący podkreślili, że dokonane przez M. S. prace spowodowały nieprawidłowe osiadanie gruntu, a także doszło do zmiany stanu wody na działce nr [...] w Złotnikach, gmina S. Las. Według skarżących, to nie oni spowodowali obniżenie stanu technicznego ogrodzenia i swoim postępowaniem w żaden sposób nie spowodowali konieczności wykonania ekspertyzy technicznej. W ich ocenie, wszczęcie postępowania z urzędu było pozbawione podstaw lub co najmniej przedwczesne, gdyż istnieje prawdopodobieństwo, że w wyniku odwołania od decyzji wójta, która w przekonaniu skarżących jest nieprawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Na gruncie wskazanego przepisu mamy do czynienia z sytuacją, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym pojawia się kwestia prejudycjalna, która ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania i jej rozstrzygnięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego pozostaje w ścisłym związku ze sprawą rozpoznawaną w postępowaniu sądowoadministracyjnym umożliwiając prawidłową kontrolę działania organu administracji publicznej przez sąd administracyjny. Analizując celowość zawieszenia postępowania, sąd winien wziąć pod uwagę także wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie ustalające koszty postępowania administracyjnego oraz zobowiązujące skarżących do poniesienia tych kosztów zostało wydane przez organy obu instancji na podstawie art. 262 § 1, art. 263 § 2 i art. 264 § 1 k.p.a. Pierwszy z wymienionych przepisów przewiduje przesłanki obciążenia strony kosztami postępowania, stanowiąc, że stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż obciążenie strony kosztami postępowania administracyjnego wymaga wykazania przez organ okoliczności dowodzących zaistnienia wspomnianych przesłanek z art. 262 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 433/11, publ.: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego wskazał we wskazanym postanowieniu z dnia 28 listopada 2017 r., że koszt sporządzenia ekspertyzy należało uznać za koszty poniesione w interesie stron, tj. J. D. i T. D., a które nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z kolei Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że toczy się postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji PINB dla powiatu poznańskiego z dnia 28 listopada 2017 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że zasadność obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania podlega ocenie w odrębnym postępowaniu niezależnie od oceny poprawności kwestionowanej przez skarżących decyzji. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest uzależnione od uprzedniej kontroli sądowej decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu głównym – co do istoty sprawy. Zbadanie zaistnienia jednej z przesłanek z art. 262 § 1 k.p.a. – czy koszty postępowania wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie – możliwe jest wyłącznie w przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd kwestii legalności decyzji nakazującej skarżącym wykonania na ich nieruchomości określonych robót budowlanych (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2182/13, cyt. Jw.). Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do zbadania zasadności podniesionych przez skarżących argumentów odnoszących się do przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy ich działką (nr ewid. 117) a nieruchomością należącą do M. S. (nr ewid. 124). Merytoryczna weryfikacja tych argumentów będzie możliwa w równolegle toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie ze skargi J. D. i T. D. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego – wydaną w postępowaniu głównym – nakazującą skarżącym wykonanie wskazanych w niej robót budowlanych (sygn. akt II SA/Po 511/18). Zatem w odrębnym postępowaniu sądowym dojdzie do oceny przez Sąd, czy koszty postępowania wynikły z winy strony lub zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 k.p.a.). Jeżeli argumenty skarżących okażą się uzasadnione, Sąd będzie uprawniony do uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i innych aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli będzie to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (m.in. aktów nakładających na skarżących obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz zlecenia wykonania tej ekspertyzy na ich koszt). Biorąc pod uwagę okoliczność, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd orzekł o zawieszeniu z urzędu postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.