II SA/Po 512/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-13
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą za stronę, która nie posiada interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji sąsiadującej z jej nieruchomością?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą za stronę nieposiadającą interesu prawnego. Skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla sąsiedniej inwestycji, zwłaszcza że decyzja ta może wpływać na ochronę interesów osób trzecich, co wynika z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która umorzyła postępowanie odwoławcze. SKO uznało, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ planowana inwestycja nie narusza jej interesu prawnego. Skarżąca twierdziła, że inwestycja narusza jej interes prawny i materialny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji, skarżąca ponownie złożyła odwołanie, które SKO umorzyło, podtrzymując argumentację o braku przymiotu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr) Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi U.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Górecka /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik
UZASADNEINIE
Skarżąca – U. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r.
Decyzją powyższą z dnia [...]r. organ II instancji powołując się na przepis art. 127 § 2 i 138 §1 pkt 3 kpa oraz przepis art. 41, 42 i 43 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139, ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podał, iż skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, że decyzja wydana przez organ I instancji z dnia [...]r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanej w treści tej decyzji inwestycji, narusza jej interes prawny w rozumieniu przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i wobec tego skarżąca nie może być uznana za stronę tego postępowania. Organ ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów stwierdził, iż argumenty podnoszone w odwołaniu związane są przede wszystkim z naruszeniem potencjalnych uprawnień osób trzecich, które są badane na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę, nie zaś na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla danej inwestycji. Nadto organ II instancji wskazał, iż skarżąca nie ma uprawnień do określania lokalizacji inwestycji, gdyż o tym decyduje plan zagospodarowania przestrzennego, zaś sprawa wjazdu na posesję skarżącej nie jest przedmiotem tego postępowania, gdyż o tym rozstrzygają zapisy planu i opinia Konserwatora Zabytków.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanej przez organ II instancji w dniu [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie organu kosztami postępowania.
Skarżonej decyzji zarzuciła błędne uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania gdyż od początku postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte z wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, skarżyła wydaną w tym przedmiocie decyzję uznając, iż planowana inwestycja narusza jej interes prawny i materialny.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
W uzasadnieniu podtrzymał swoją dotychczasową argumentację o braku przymiotu strony przez skarżącą. Dodatkowo podniósł i to, iż w przypadku ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym o interesie prawnym można by mówić wtedy, gdyby zamierzenie zmieniło możliwości zagospodarowania działki skarżącej określone w planach zagospodarowania przestrzennego, zaś skarżąca nie wykazała, aby zmiana taka nastąpiła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na jej uwzględnienie.
Otóż zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Tak, więc postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego – jak miało to miejsce w omawianej sprawie.
Przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 kpa). Będzie miało to miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137), jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1). Wypełnia to przesłankę bezprzedmiotowości postępowania.
W omawianej sprawie skarżąca już wcześniej odwoływała się od wydanej uprzednio przez organ I instancji decyzji z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy skrzyżowania ulic [...]–[...]–[...], wynikające z koncepcji przebudowy infrastruktury podziemnej z komunikacją wg [...] z [...]r., przyjętej przez Zarząd Miasta P. w dniu [...]r. (protokół nr [...]) bowiem granice planowanego przedsięwzięcia objętego tą decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wkraczały na obszar działki nr [...] przy ul. [...] i ul. [...], gdzie znajduje się nieruchomość skarżącej i organ II instancji rozpoznając owo odwołanie decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, aby przy ponownym ustaleniu warunków zabudowy organ I instancji ustalił pełną listę współwłaścicieli poszczególnych nieruchomości po to – jak zaznaczył – "by uniknąć kwestionowania decyzji z uwagi na nie branie udziału w postępowaniu przez wszystkie strony postępowania".
Obecnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta jako organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji uwzględniając wytyczne organu II instancji, od której to decyzji skarżąca ponownie złożyła odwołanie i rozpatrując tym razem owo odwołanie organ II instancji (w tym samym składzie osobowym, co uprzednio) odmówił skarżącej przymiotu strony tego postępowania odwoławczego.
Otóż Sąd zauważa, iż skarżąca nadal jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją (okoliczność ta nie była kwestionowana przez strony postępowania), dla której decyzją z dnia [...]r. ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Dlatego niezrozumiałym dla Sądu jest uznanie skarżącej za osobę, która nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu odwoławczym. Nie można, bowiem braku interesu prawnego skarżącej obecnie upatrywać w tym, że - w ocenie organu I instancji – inwestor skorygował linie rozgraniczające skrzyżowanie ulic [...] i [...] i wyłączył z obszaru inwestycji działkę nr [...] ark. [...] obręb [...] w P. (uzasadnienie decyzji z dnia [...]r.).
Tak, więc wywody prowadzące do konkluzji, że ponieważ obecnie – posługując się twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę – zamierzenie inwestycyjne nie zmienia możliwości zagospodarowania działki skarżącej i dlatego skarżąca obecnie nie ma już interesu prawnego w tym postępowaniu odwoławczym – są bezzasadne.
Organ II instancji powołując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia przepis art. 42 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym zapomina, iż przepis ten w pkt 5 ust. 1 wyraźnie wskazuje, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, a do nich niewątpliwie należy zaliczyć co najmniej użytkowników sąsiednich nieruchomości, nie tylko nieruchomości przylegających do nieruchomości, gdzie ma powstać inwestycja.
Ochrona interesów osób trzecich występuje nie tylko na etapie pozwolenia na budowę, wydanego na postawie przepisów prawa budowlanego. Lecz już we wstępnym etapie procesu inwestycyjnego, w ramach powołanej przez organ II instancji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Pogląd ten wyrażono w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995r., sygn. akt VI SA 13/95 (opubl. orzecznictwo NSA, zeszyt 4 z 1995r. Poz. 154).
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Górecka /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło