II SA/Po 513/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. w P. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. - działając na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. - nakazał inwestorowi A. K. rozbiórkę oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce usytuowanej przy ul. [...] w C., wybudowanej bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jako datę wybudowania obiektu organ przyjął lata 1998 - 1999, wskazane przez sąsiadów I. i S. D., nie dał natomiast wiary twierdzeniu inwestora, że w 1995 r. wykonana tylko została modernizacja oczyszczalni. Na skutek odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia rzeczywistej daty pobudowania przedmiotowej oczyszczalni ścieków należało przyjąć wersję inwestora (rok 1995). Wykluczone jest więc orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, a zastosowanie znajdzie przepis art. 49 ust. 1 ustawy. Na tę decyzję wnieśli do Sądu skargi I. i S. D. oraz J. K. w sprawie sygn. II SA/Po 2450/02. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p., po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przytoczoną wyżej decyzją organu drugiej instancji, dnia [...] września 2002 r. - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 3 i art. 123 kpa - wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy oczyszczalni ścieków i "jednocześnie zobowiązał inwestora - A. K. do wystąpienia do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu oczyszczalni - w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia". Zdaniem organu nadzoru budowlanego, skoro organ II instancji stwierdził, że budowa oczyszczalni ścieków została zakończona już w 1995 r., to w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 49 prawa budowlanego. "Sprawę należy przekazać organowi administracji architektoniczno-budowlanej (...) celem przeprowadzenia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków". W zażaleniu od tego postanowienia I. i S. D. oraz J. K. sprzeciwili się zawieszenia postępowania w przedmiocie rozbiórki samowolnej budowy oczyszczalni ścieków, poinformowali o toczącym się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym postępowaniu wszczętym z ich skargi na uchylenie decyzji rozbiórkowej oraz zarzucili, że z zaskarżonego postanowienia "wynika przyzwolenie na zalegalizowanie przez inwestora - p. K. samowoli budowlanej (...)". Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez J. K. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu drugiej instancji, żalący się nie tyle kwestionują prawidłowość postanowienia o zawieszeniu postępowania, co "prawidłowość decyzji merytorycznej". Zaistnienie przesłanki w postaci upływu 5 lat od daty zakończenia budowy samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego obliguje organy nadzoru budowlanego do zawieszenia postępowania i przekazania sprawy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten - w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - zadecyduje o dalszym losie obiektu. Skarżąca zakwestionowała w skardze w szczególności nakazanie inwestorowi wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie oczyszczalni ścieków, ponieważ obiekt ten kwalifikuje się do rozbiórki, nie zaś do zalegalizowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Poinformował też, że postanowienie organu I instancji przekazał w dniu [...] września 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie organ nadzoru budowlanego wydał dlatego, że decyzja rozbiórkowa została przez organ drugiej instancji uchylona z sugestią przyjęcia roku 1995 jako daty zakończenia budowy i zastosowania w tej sytuacji przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji, wyłączającego możliwość nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Problem jednak w tym, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji rozbiórkowej powiązane było z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Oznaczało to kontynuowanie przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej daty wybudowania obiektu oczyszczalni. Przed wyczerpującym wyjaśnieniem tej kwestii - zawieszanie postępowania w przedmiocie rozbiórki narusza przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zagadnieniem wstępnym - w rozumieniu tego przepisu - może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Ubocznie tylko (bo Sąd ocenia legalność zaskarżonego postanowienie według stanu faktycznego i prawnego z daty jego wydania) stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II SA/Po 2450/02 ze skargi J. K., I. D. i S. D. wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r. uchylił wcześniej omówioną w uzasadnieniu decyzję kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. w sprawie o nakazanie rozbiórki oczyszczalni uznając, iż uchylenie decyzji rozbiórkowej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wykluczało możliwość jednoznacznego wskazania przez organ odwoławczy daty wybudowania oczyszczalni ścieków. Wyrok ten nie jest prawomocny. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania rozbiórkowego. Wstrzymanie zaskarżonego aktu znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w art. 200 ustawy. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik MK