II SA/Po 515/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st. sekr. sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek J. W., aktem notarialnym z [...]1972r. na podstawie przepisu art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r. nr 18 poz. 94) sprzedała Skarbowi Państwa – Przedsiębiorstwu "A" w P. niezabudowane działki nr [...] i [...] i oznaczone na mapie 48 obręb P. o łącznej powierzchni [...]m2 za kwotę [...]zł. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie wniosku J. W. o ustalenie odszkodowania za nieruchomości sprzedane na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, iż sprzedaż działek nastąpiła w drodze umowy cywilnoprawnej. Z tego względu zainteresowana strona wszelkich roszczeń wynikających z tej umowy może dochodzić jedynie przed sądem powszechnym, stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Uznając zatem, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi administracyjnej organ pierwszej instancji uznał, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe. Wojewoda zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa,, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, to jest przepisem art. 105 § 1 kpa. J. W. wniosła skargę, domagając się uchylenia obu decyzji. Stwierdziła skarżąca, iż sprzedaż przedmiotowej nieruchomości miała przymusowy charakter. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądowym, w takiej sytuacji dopuszczalny jest zwrot nieruchomości w trybie decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącej, skoro nastąpiło wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, to o odszkodowaniu winien orzec Prezydent Miasta jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a nie sądy powszechne. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 kpa, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo uznały, iż postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość nabytą przez Skarb Państwa w trybie przepisu art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r. Nr 10 poz. 64, z 1982r. Nr 11 poz. 79) jest bezprzedmiotowe. Organy te nie są bowiem właściwe do rozpoznania tego żądania. Skarżąca ma oczywiście rację, czego organy administracji zresztą nie kwestionowały, iż zgodnie z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543) przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Uszło jednak uwagi skarżącej, iż rozdział 6 działu III dotyczy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i nie zawiera przepisów dotyczących odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jedynie w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z art. 140, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca jest obowiązany zwrócić Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu gminnego – wypłacone odszkodowanie (cenę kupna). Z akt sprawy wynika, że żądanie dotyczące zwrotu przedmiotowych działek objęte jest odrębnym trybem postępowania. W świetle powyższych okoliczności należy w pełni podzielić argumentację prawną zaskarżonych decyzji. Organy administracji nie są bowiem kompetentne do rozstrzygania roszczeń związanych ze sprzedażą nieruchomości na podstawie powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Postępowanie administracyjne nie może być bowiem wszczęte (art. 61kpa) w sprawach z zakresu stosunków cywilnoprawnych, w których właściwe są sądy powszechne. Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek MarK