II SA/Po 516/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-09-23

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, wydana z naruszeniem prawa (niezapewnienie udziału strony w postępowaniu), może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania po upływie 5 lat od dnia jej doręczenia?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana z naruszeniem prawa, w tym poprzez niezapewnienie udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. W takiej sytuacji organ administracji może jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale nie może jej uchylić. Sąd administracyjny oddalił skargi, uznając prawidłowość stanowiska organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładu stolarskiego. Wniosek oparto na zarzucie, że strona (Państwo J.) nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Organ I instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając brak podstaw. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, ale odmówił jej uchylenia z powodu upływu 5 lat od jej doręczenia. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 roku sprawy ze skarg H. K., J. J. i L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi Wójt Gminy decyzją z [...]stycznia 2010r. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) określił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji obejmującej budowę hali produkcyjnej mebli skrzyniowych, budynku kotłowni wolnostojącej z kotłem na odpadki drewna i trociny, zbiornika przeciwpożarowego o pojemności 50,0 m3, zbiornika na ścieki socjalne o pojemności 16,0 m3, linii zasilającej z wodociągu miejskiego, przyłącza energetycznego z istniejącej stacji trafo na działkach o numerze ewidencyjnym [...] w gminie Ł. O. Wnioskiem z 14 listopada 2011r. Państwo J. i L. J. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla powyższych działek [...] w związku z inwestycją obejmującą budowę zakładu stolarskiego powołując się na przesłankę z art.145 § 1 pkt 4 kpa i twierdząc, że jako strona postępowania nie brali w tym postępowaniu udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 08 lipca 2013r. w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Wójta Gminy z [...] stycznia 2010 r. o ustalenie warunków zabudowy, I. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2013r., poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2012 r. [...], postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]12.2011 r. nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]02.2012 r. nr [...], II. rozstrzygnął o kosztach postępowania, oraz III. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wójt Gminy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lutego 2015r. na podstawie art. 105 § 1 kpa i art. 104 kpa oraz art. 4 ust. 2 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14 listopada 2011r. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy umorzył postępowanie. Analizując wniosek w wznowienie postępowania Wójt stwierdził, że wskazane zarzuty są bezpodstawne, gdyż w dniu złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez Państwa E. i H. K. tj. 17 sierpnia 2009 r., i z dołączonego do niego załącznika mapowego wynika, iż Państwo J. i L. J. nie sąsiadują bezpośrednio z działkami, na których jest planowana przedmiotowa inwestycja. Strony zostały wskazane na podstawie załącznika graficznego i są to osoby, które są właścicielami gruntów sąsiadujących z gruntami inwestorów, na których jest planowana budowa zakładu stolarskiego. Organ argumentował, że nie poszerzono stron postępowania, gdyż planowana inwestycja, jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko, nie będzie powodowała uciążliwości w zakresie gospodarski wodno-ściekowej. Nadto zamierzenie znajduje się na terenie z przewagą funkcji gospodarczo-przemysłowych, usługowych, naprawczych, baz, składów i magazynów, również z uwzględnieniem produkcji rolniczej. W związku z podziałem działek, na której planowana jest inwestycja teren ten nie graniczy bezpośrednio z działkami Państwa J., zatem organ nie podzielił ich zarzutu, że w sposób zawiniony i celowy zostali pominięci jako strona postępowania. Nadto w dniu 21 października 2014r. opublikowana została uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru stanowiącego działki o numerze ewidencyjnym [...] na którym znajduje się rozbudowywany zakład. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania o wydanie warunków zabudowy za bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Państwo J. domagając się jej uchylenia. Odwołujący twierdzili, że niezasadnie organ administracji odmówił im przymiotu strony postępowania, w sytuacji gdy są właścicielami nieruchomości, która znajduje w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Spełniona została zatem przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2015r. na podstawie art. 127 §2 kpa, art. 138 §1 pkt 2, art. 151 §2 kpa w zw. z art. 145 §1 pkt 4 kpa i art. 146 §1 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z [...] lutego 2015r. i stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2010r. wydana została z naruszeniem prawa i odmówiło uchylenia decyzji z uwagi na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia. Organ II instancji argumentował, że inwestycja objęta kwestionowaną decyzją należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i do wniosku o ustalenie warunków zabudowy przedłożono decyzję środowiskową. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy jednak w świetle orzecznictwa sądowego przyjmuje się, że stronami są: inwestor, właściciel (wieczysty użytkownik) nieruchomości wskazanej na cele zabudowy oraz właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Nieruchomość sąsiednia to nie tylko nieruchomość posiadająca wspólną granicę z działką przeznaczoną na cele zabudowy lecz nieruchomość znajdująca się w obszarze potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Z uwagi na charakter i rozmiar inwestycji objętej rozpatrywaną decyzją trudno zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji iż oddziaływanie nie będzie dotyczyć nieruchomości sąsiednich. Zdaniem Kolegium wnioskodawcy wznowienia postępowania mają przymiot strony postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku. Organ I instancji nie zwrócił uwagi na brzmienie przepisu art. 146 § 1 kpa, w myśl którego nie uchyla się decyzji z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona wszystkim osobom będącym stronami postępowania w dniu 12 stycznia 2010 roku, a zatem zaskarżona decyzja, będąca konsekwencją wznowienia postępowania wydana została z przekroczeniem 5 letniego terminu. Upływ terminu, zakreślonego powołanym wyżej przepisem procedury administracyjnej stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji i jest bezwarunkowy, nie zależy od okoliczności, które go spowodowały. Upływ terminu pozbawia organ prowadzący postępowanie możliwości uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Biegu terminu nie przerywa żadna czynność prawna, a upływ tego terminu zobligowany jest także uwzględnić organ odwoławczy. Upływ terminu uniemożliwiający orzeczenie co do istoty sprawy, nie pozbawia organu możliwości wydania rozstrzygnięcia, stwierdzającego wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa. Nie ulega wątpliwości, że decyzja z dnia [...] stycznia 2010 roku wydana została z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, z uwagi jednak na upływ 5 lat od daty jej doręczenia Kolegium orzekło jedynie o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2015r. wnieśli J. i L. J. oraz H. K. Skarżący H. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 1 kpa w związku z art. 4 ust. 2 i art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu I zagospodarowaniu przestrzennym polegające na wadliwej wykładni tych przepisów. Skarżący nie podzielił stanowiska reprezentowanego przez SKO, iż Państwu J. przysługuje w rozpatrywanej sprawie status strony przedmiotowego postępowania w rozumieniu przepisów kpa. Nadto stwierdził, że Wójt Gminy w decyzji z [...] lutego 2015r, nie uchylił decyzji z przyczyn o których mowa w art. 145 §1 pkt 4 kpa a umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Możliwe jest uznanie za stronę postępowania właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości położonej dalej, a więc nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, dla której ustalane są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże wyłącznie wówczas, jeżeli wykaże ona istnienie interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego. Wskazane we wniosku o wznowienie postępowania zarzuty są bezpodstawne, gdyż w dniu złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez Państwa E. i H. K., tj. 17 sierpnia 2009r. i z dołączonego do niego załącznika mapowego wynika, iż Państwo J. i L. J. nie sąsiadują bezpośrednio z działkami, na których jest planowana powyższa inwestycja. Planowana inwestycja, jak wskazuje opracowany raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie spowoduje pogorszenia klimatu akustycznego środowiska i nie będzie powodować uciążliwości w zakresie gospodarki wodno - ściekowej. Ponadto ww. zamierzenie znajduje się zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy na terenie z przewagą funkcji gospodarczo - przemysłowych, usługowych, naprawczych oraz baz, składów i magazynów, a także obiektów związanych z produkcją rolniczą i obsługą produkcji rolniczej (uchwała nr XXXVI 1/174/09 Rady Gminy Łęka Opatowska z dnia 30 września 2009 r.). Skarżący podkreślił, że w dniu 21 października 2014 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego została opublikowana uchwała Rady Gminy Łęka Opatowska LI/227/2014 z dnia 10 września 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym Zmyślona Słupska stanowiącym działki geodezyjne numer w 199/4, 200/1, 201, 220/5 w gminie Łęka Opatowska. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi właśnie już na sam fakt uchwalenia planu miejscowego dla tego spornego terenu, a także ze względu na uzyskanie przez skarżącego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący J. i L. J. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. i wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającej warunki zabudowy dla działek [...] obręb Z. S. dla inwestycji obejmującej budowę zakładu stolarskiego. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2010r. zatwierdzającej warunki zabudowy dla działek [...] obręb Z. S., dla inwestycji obejmującej budowę zakładu stolarskiego i zobowiązanie organu do ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji co do istoty sprawy. Nadto skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającej warunki zabudowy, uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalającej warunki zabudowy dla powyższych działek, uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającą warunki zabudowy dla działek [...]dla inwestycji obejmującej budowę zakładu stolarskiego. Skarżący wnieśli o nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wydania w wyniku wznowionego postępowania decyzji zgodnie z normą 151 kpa. Nadto skarżący wnieśli o stwierdzenie, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie zatwierdzającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę zakładu stolarskiego - z uwagi na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia została wydana z naruszeniem prawa w części braku orzeczenia o uchyleniu decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...] lutego 2015 r. jako wydanej w sposób błędny wobec braku podstaw do umorzenia postępowania jak również nie zawarcie w sentencji decyzji przyczyn będących podstawą do uznania, iż decyzja z dnia [...]stycznia 2010 r. została wydana z naruszenia prawa. Decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającej warunki zabudowy dla działek [...] obręb Z. S., położonych w gminie skarżący zarzucili: 1. naruszenie normy art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wydania przez Organ I Instancji decyzji zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r. (II SA/Po 713/13) wskazującym, iż postępowanie zatwierdzające warunki zabudowy winno być prowadzone przez Wójta Gminy, który zobowiązany jest w ponownie wszczętym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy dla działek [...] dokonać uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska [...] oraz z zarządcą dróg 2. naruszenie normy art. 35 i 36 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jej niezastosowanie polegające na braku załatwienia sprawy w wymaganym przez przepisy prawa terminie w sytuacji, gdy Organ I Instancji posiadał akta postępowania zgodnie z postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. i nie zastosowała się do wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. Brak bowiem w aktach sprawy informacji nadanej do Państwa J. o przedłużeniu postępowania zgodnie z normą art. 36 k.p.a. co stanowi o rażącym naruszeniu prawa. 3. naruszenie normy art. 156 § 1 pkt 2), 5), 6) k.p.a. wobec istnienia w obrocie prawnym błędnej decyzji ostatecznej, która zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może zostać uchylona. 4. naruszenie normy art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jej niezastosowanie, tj. brak zawiadomienia Skarżących o wszczęciu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. co stanowi rażące naruszenie procedury postępowania administracyjnego. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący zarzucili: 1. naruszenie normy art. 146 § 1 k.p.a. poprzez jej niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez uznanie, iż upłynął pięcioletni termin od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., gdy zgodnie z treścią wniosku o wznowienie postępowania z dnia 14 listopada 2011 r. wskazane zostało, iż doszło do naruszenia również normy art. 145 § 1 pkt 2) k.p.a., która to zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uniemożliwia wydanie decyzji co do istoty sprawy po upływie dziesięcioletniego od dnia doręczenie lub ogłoszenia decyzji. 2. naruszenie normy art. 146 § 1 k.p.a. poprzez jej niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie, że niemożność orzekania co do istoty sprawy nie skutkuje bezprzedmiotowością dalszego postępowania. W niniejszym postępowaniu pozostały niewyjaśnione kwestie poruszone we wniosku o wznowienie postępowania z 14 listopada 2011 r., tj. naruszenie normy art. 145 § 1 pkt 2) k.p.a. Ponadto w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. winno znajdować się rozstrzygnięcie uznające Państwo J. za stronę postępowania. 3. naruszenie normy art. 145 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jej nieuwzględnienie w niniejszej sprawie jako warunkującej zastosowanie dziesięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. 4. naruszenie normy art. 151 § 1 k.p.a. poprzez jej niezastosowanie w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 2) i 4) k.p.a. pozwalających na wydanie nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, gdy Wójt Gminy postanowieniem o wznowieniu postępowania na wniosek z dnia 11 stycznia 2011 r. wydał dopiero w dniu [...] października 2014 r. Ponadto brak było podstaw do uznania, iż zastosowanie będzie miała norma art. 146 § 1 k.p.a. w sytuacji braku rozważenia wszystkich zarzutów zawartych we wniosku z dnia 14 listopada 2011 r.; 5. naruszenie normy art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jej niezastosowanie, tj. nieuchylenie i niewydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy w sytuacji braku podstaw do odmowy zastosowania normy art. 146 § 1 k.p.a. względem decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającą warunki zabudowy dla działek [...]obręb Z. S., położonych w gminie dla inwestycji obejmującej budowę zakładu stolarskiego 6. naruszenie normy art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2010 r. w sytuacji braku podstaw do uznania, iż w wyniku wznowienia postępowania może zostać wydana decyzja umarzająca postępowanie; 7. naruszenie normy art. 105 k.p.a. poprzez jej błędne zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. przez Wójta w sytuacji, gdy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie został rozpoznany wniosek o wznowienie postępowania z dnia 14 listopada 2011 r. w sposób prawidłowy, tj. zgodny z rozdziałem XII k.p.a. i jego treścią; 8. naruszenie normy art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jej niezastosowanie wobec braku uzasadnienia dlaczego w postępowaniu nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie przesłanki zawarte we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 14 listopada 2011 r. Jak również poprzez brak wystarczającego uzasadnienia sprawy o szczególnie skomplikowanym charakterze; 9. naruszenie normy art. 12 w związku z art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w czasie i terminie pozwalającym na wydanie decyzji w wyniku wznowienia postępowania zgodnie z normą art. 151 § 1 k.p.a.; 10. naruszenie normy art. 7, 8, 9, 10, 77, 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli i przedłużanie postępowania od dnia złożenia wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. do chwili obecnej oraz niezałatwienie sprawy w terminie niepowodującym upływu pięcioletniego terminu powodującego niemożność wzruszenia decyzji administracyjnej wydanie z naruszeniem normy art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. Jak również nieuwzględnienie, iż zarzutem wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. było również naruszenie normy art. 145 § 1 pkt 2) k.p.a., tj. nie wyjaśniono czy naruszenie normy art. 145 § 1 pkt 2) k.p.a. było spowodowane celowym działaniem organu I instancji, który w równoległym czasie prowadziło postępowanie dotyczące działek nr [...],[...] położonych w obrębie geodezyjnym Z. Sł. Ponadto Wójt Gminy od momentu przekazaniu mu akt postępowania celem wznowienia postępowania, tj. od dnia 5 lutego 2014 r. wydaje postanowienia oraz decyzje nie mające poparcia w ustawie kodeks postępowania administracyjnego co wskazuje, iż Organ I Instancji celowo przedłuża postępowania i uchyla się od wydania merytorycznej decyzji w sprawie warunków zabudowy jak również nie rozpatruje wniosku z dnia 14 listopada 2011 r. zgodnie z jego treścią. Ponadto działanie Organu I Instancji wskazuje, iż dążył on bezpośrednio do niewydania decyzji zgodnie z normą art. 151 k.p.a. przedłużając postępowanie, tak by upłynął termin pięciu lat określony w art. 146 § 1 k.p.a., zdając sobie sprawę, iż postępowanie winno na pewno zostać wznowione ze względu na ziszczenie się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a.; 11. naruszenie normy art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 713/13 poprzez jego niewykonanie. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i przytoczyło argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Kolegium Odwoławczego Sąd uznał, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015r. wydaną na skutek wniosku o wznowienie postępowania, którą organ ten uchylił również zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z [...] lutego 2015r. i stwierdził, że kwestionowana decyzja Wójta Gminy z [...] stycznia 2010r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładu stolarskiego na działkach o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie Z. S. wydana została z naruszeniem prawa oraz odmówiło uchylenia tej decyzji z uwagi na upływ 5 lat od dnia jej doręczenia. Przypomnieć zatem trzeba, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Po wznowieniu postępowania następuje faza rozpoznawcza, w której organ przeprowadza postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wznowione postępowanie polega na ewentualnym ponowieniu niezbędnych czynności procesowych i ponownej ocenie materiału dowodowego poprzez dokonanie analizy umożliwiającej nowe rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. Paragraf 2 tego przepisu zastrzega jednak, że jeżeli analiza materiału doprowadzi do oceny, że z przyczyn wymienionych w art. 146 k.p.a. nie można uchylić decyzji, organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, oraz do wskazania okoliczności, dla których nie uchylił decyzji. Z kolei treść 146 § 1 k.p.a. wskazuje wprost, że nie uchyla się decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. oraz w art. 145a k.p.a. i art. 145b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] października 2014r. w sprawie niniejszej stwierdzono, że ostateczna decyzja z dnia [...] stycznia 2010r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże należy odmówić jej uchylenia, z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. W świetle przedstawionej wyżej argumentacji oraz okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy stanowisko organu II instancji należało ocenić jako prawidłowe. W niniejszej sprawie inicjatorzy postępowania wznowieniowego - jako przyczynę wznowienia postępowania podali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Decyzja Wójta Gminy z [...] stycznia 2010r. została doręczona stronom postępowania E. i H. K., S. K. oraz H. W. w dniu 12 stycznia 2010r. Zatem, od dnia doręczenia ww. decyzji do dnia wydania zaskarżonej decyzji Wójta Gminy z [...] lutego 2015r. w przedmiocie wznowienia postępowania minęło więcej jak pięć lat. Oceniając zaskarżoną decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2015r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. nastąpiło z naruszeniem prawa, z uwagi na okoliczność niezapewnienia udziału w postępowaniu stronie postępowania, tj. J. i L. J. oraz wskazał, że uchylenie ww. decyzji nie może nastąpić, z uwagi na upływ pięciu lat od dnia jej doręczenia. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis art. 146 § 1 stanowi, że "Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat." Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że termin, od którego należy liczyć 5-oletni okres, to dzień doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Długość tego terminu nie budzi wątpliwości, natomiast przepis ten nie wskazuje adresata tego doręczenia. Z ukształtowanego orzecznictwa sądowego wynika, że doręczenie decyzji o jakiej mowa w tym przepisie, to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji. Nie chodzi zatem o doręczenie decyzji stronie pominiętej, biorącej udział w postępowaniu wznowieniowym. Faktu doręczenia decyzji nie można domniemywać (wyr. NSA z 19 listopada 2003 r., II SA/Gd 1861/100 Lex nr 299267). Powyższe oznacza, że pięcioletniego terminu o jakim mowa w art. 146 §1 k.p.a. nie liczy się również od dnia orzeczenia wydanego przez NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi do sądu oraz następnie do NSA nie wstrzymuje biegu terminu pięcioletniego, biegnącego od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Wskazać należy, że takie rozwiązanie prawne jest wyrazem dążenia do stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją i ich nienaruszalności. Jest zatem, wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności a zasadą trwałości decyzji administracyjnej, na korzyść zasady trwałości decyzji administracyjnej. Uzasadnione jest ponadto tym, iż upływ czasu powodować może niemożliwość osiągnięcia celu, jakiemu ma służyć instytucja wznowienia postępowania ze względu np. na trudności dowodowe, wykonanie decyzji i nieodwracalność skutków prawnych, jakie wywołał. Niedopuszczalność uchylenia decyzji z powodu upływu terminu sanuje decyzję w obrocie prawnym. (vide B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz, wyd. 8, z 2006 r., Duże Komentarze Becka, str. 665). Prawidłowo przyjęło też Kolegium, że w toku postępowania o warunki zabudowy zakładu stolarskiego skarżący Państwo J. winni być stroną tego postępowania. W toku postępowania o warunki zabudowy planowana inwestycja uznana została za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Dz. U. z 2004 Nr 257, poz. 2573 ze zm., obowiązującego w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 2010r. o warunkach zabudowy). Dlatego sporządzono raport oddziaływania na środowisko oraz Wójt Gminy wydał [...] lipca 2009r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie może budzić wątpliwości, że stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy wini być właściciele nieruchomości, na które oddziaływać będzie przedsięwzięcie. Natomiast przedsięwzięcie, którego przedmiotem jest rozbudowa zakładu stolarskiego polegająca na budowie hali produkcyjnej mebli skrzyniowych wraz z infrastrukturą oddziaływać będzie nie tylko na działki bezpośrednio sąsiednie. Z powyższego wynika też tylko tyle, że skoro działka skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji to są oni stroną postępowania i powinni mieć zapewniony udział w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Zatem skarżący Państwo J. winni być stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, co jednak nie oznacza, że inwestycja nie może być realizowana. Niezasadny w tym zakresie jest zarzut skarżącego Pana H. K., że skarżący Państwo J. nie powinni być stroną postępowania o warunki zabudowy tylko z tego powodu, że nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną. Powyższe uchybienie organów administracji w sytuacji upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji o warunkach zabudowy ówczesnym stronom postępowania może tylko skutkować stwierdzeniem, że decyzja Wójta gminy z [...] stycznia 2010r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż na takie rozstrzygnięcie zezwala treść art. 146 §1 k.p.a. Zasadnie więc organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wójta z [...] lutego 2015r. o umorzeniu postępowania i rozstrzygnął sprawę. Powyższe okoliczności sprawy już z powyższych względów są wystarczające dla stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2015r. została wydana zgodnie z prawem. Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżących Sąd wyjaśnia, że nie można podzielić zawartego w skardze Pana H. K. poglądu, w świetle którego istnienie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dezaktualizuje próby weryfikacji decyzji o warunkach zabudowy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja o warunkach zabudowy stanowi podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, na co wyraźnie wskazuje art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015r. poz. 199 ze. zm.) w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Można zatem twierdzić, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę konsumuje decyzję o warunkach zabudowy w tym znaczeniu, że chęć wybudowania nowego lub innego obiektu budowlanego na terenie inwestycji wymaga ponownej oceny wpływu takiego zamierzenia budowlanego na ład przestrzennym. W żadnym razie nie dochodzi natomiast w wyniku wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę do usunięcia decyzji o warunkach zabudowy stanowiącej podstawę wydania tego zezwolenia z obrotu prawnego. Co więcej, wyeliminowanie decyzji o warunkach zabudowy pozwala właśnie na wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeciwna konkluzja prowadziłaby natomiast do paradoksalnego wniosku, że decyzja o warunkach zabudowy jest wprawdzie wymagana do uzyskania pozwolenia na budowę, ale z chwilą wydania tego ostatniego rozstrzygnięcia decyzja o warunkach zabudowy traci swój byt prawny. Podobnie bezzasadne jest sięganie do art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym. Zgodnie bowiem z tym przepisem wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu. Wójt Gminy zdawał się przy tym wywodzić, że wobec uchwalenia przez Radę Gminy dnia 10 września 2014r. planu miejscowego (LI/227/2014) bezprzedmiotowe stało się postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy zakończonego decyzją z [...] stycznia 2010r., gdyż wydano akt wyższego rzędu i nie można go zmienić decyzją o warunkach zabudowy, wobec czego dalsze prowadzenie kontrolowanego postępowania okazało się bezprzedmiotowe. W tym miejscu trzeba podnieść, że z art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu odnoszącego się do skutków wejścia w życie planu miejscowego, w szczególności z ust. 2 tej regulacji, wynika, że utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie tego planu. Norma ta wprowadza zasadę zachowania w obrocie prawnym decyzji w okresie ich ważności wydanych na podstawie planów miejscowych, które utraciły moc obowiązującą z dniem wejścia w życie nowych regulacji planistycznych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie mała miejsca, skoro kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2010r. wydana została w aktualnym stanie prawnym, z uwagi na brak planu miejscowego, którego ustalenia w pierwszej kolejności decydują o możliwości realizacji danego przedsięwzięcia. Bezzasadny jest, zatem zarzut skarżącego inwestora, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o warunki zabudowy zakładu stolarskiego jest bezprzedmiotowe z uwagi na uchwalenie planu miejscowego dla spornego terenu, także ze względu na uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę kwestionowanej inwestycji. Nie znalazły potwierdzenia pozostałe zarzuty skarżących Państwa J. Po pierwsze, przedmiotem badania Sądu w toku niniejszego postępowania, o czym była mowa powyżej, są zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2015r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z [...] lutego 2015r. w przedmiocie wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. W sytuacji, gdy z uwagi na upływ 5 letniego terminu nie można uchylić decyzji Wójta Gminy z [...] stycznia 2010r. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania zarzutów skierowanych przeciwko decyzji Wójta Gminy z [...] stycznia 2010r. łącznie z zarzutami naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zdaniem Sądu organ II instancji orzekający w postępowaniu wznowieniowym podął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwił sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.) i choć uzasadnienie organu odwoławczego można uznać za nieco lakoniczne to jednak uwzględniające najważniejsze zasady jego sporządzenia. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2015r. i stwierdzając, że prawidłowo we wznowionym postępowaniu organ ten ustalił zaistnienie przesłanki negatywnej (czasowej) do uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2010r., nie stwierdza, by zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa. Zarzuty rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 §1 k.p.a. mogą być natomiast rozpatrywane w odrębnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu organ II instancji w toku wydawania decyzji z [...] kwietnia 2015r. nie naruszył innych przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, czy art. 80 k.p.a. Skarżący byli stronami postępowania w sprawie o wznowienie postępowania w ustalenie warunków zabudowy. Zapewniono wszystkim skarżącym możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów, przed wydaniem zaskarżonej decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2015r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z [...] lutego 2015r. Natomiast zarzuty dotyczące opieszałego działa organów administracji w toku całego postępowania od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania aż do wydania decyzji z [...] kwietnia 2015r. mogły być podnoszone w odrębnym postępowaniu w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania. Jakkolwiek zaznaczyć należy, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został 21 listopada 2011r., więc już przeszło 10 miesięcy po doręczeniu decyzji o warunkach zabudowy, postępowanie po raz pierwszy wznowiono już w dniu 19 grudnia 2011r., wiec w ustawowym terminie. Następnie zapadły kolejne orzeczenia organów administracji w toku postępowania, dalej na skutek skargi Państwa J. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013r. i kolejne rozstrzygnięcia organów wydane po powyższym wyroku uchylającym zaskarżone przez skarżących J. decyzje organów administracji. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. słusznie uznało, że decyzja z [...] stycznia 2010r. została wprawdzie wydana z naruszeniem prawa, jednak orzekło o braku dopuszczalności uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na upływ 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. W ocenie Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bowiem organ odwoławczy zaskarżoną decyzją trafnie uznał, że decyzja Wójta Gminy z [...] lutego 2015 r. nie może się ostać i podlega uchyleniu. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji Kolegium. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił obie skargi, jak orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło