II SA/Po 517/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-09

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Stanisław Małek, Jolanta Szaniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1972 r. dotyczącej sprzedaży prawa własności budynku i oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, pomimo braku udziału pierwotnych nabywców w postępowaniu o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1972 r., ponieważ nie zapewniono udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stronom postępowania zwykłego, tj. pierwotnym nabywcom nieruchomości (małżonkom W.). Brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, co skutkuje uwzględnieniem skargi, niezależnie od wpływu uchybienia na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 1972 r. dotyczącej sprzedaży prawa własności budynku i oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości małżonkom W. Wnioskodawcy (małżonkowie C.) twierdzili, że decyzja została wydana bez należytego postępowania. Kolegium utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję, uznając, że nieruchomość była własnością Skarbu Państwa. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa i brak należytego udziału w postępowaniu. W toku postępowania zmarła jedna ze skarżących, a jej prawa przejęli spadkobiercy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2004r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2004r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S.C. i następcy prawnego po zmarłej skarżącej A.C. – U.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2004r. Nr [...], II. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J.Szaniecka /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek Decyzją z dnia [...].03.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie artykułu 158§1 i 157§1 kpa po rozpoznaniu wniosku A. i S.C. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...].1972 r. w przedmiocie sprzedaży prawa własności budynku i oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej położonej w D. przy ulicy [...] KW nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że A. i S.C. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].1972 r., którą Skarb Państwa oddał w wieczyste użytkowanie nieruchomość oraz sprzedał budynek S. i A. małżonkom W. Wnioskodawcy wskazali jako podstawę prawną przepis art. 156§ 1 pkt 7 Kpa i art. 12 ust z dnia 14.07.1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, twierdząc, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia należytego postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy wskazali, że nieruchomość kupili w 1957 roku na podstawie aktu notarialnego. W ocenie organu orzekającego oddanie spornego gruntu i własności budynku było prawidłowe, ponieważ nieruchomość ta była własnością Skarbu Państwa i miała urządzoną księgę wieczystą KW [...] na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Kole Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...].1961 r. Urządzenie księgi wieczystej odbyło się na wniosek Skarbu Państwa zastępowanego przez Wydział Finansowy Prezydium Powiatowej Rady w K. z dnia [...].1961 r. i przedłożeniu postanowienia Sądu Powiatowego w Kole z dnia 13.06.1958 r. Sygn. akt Ns 13/58 o stwierdzeniu nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia własności nieruchomości położonej w D. przy ul [...]. W ocenie organu orzekającego w tak ustalonym stanie faktycznym brak jest podstaw do przyjęcia, że występuje przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 7 kpa. W odwołaniu od tej decyzji A. i S.C. zarzucili, że Kolegium nie rozpoznało należycie całego materiału dowodowego i wydało decyzję niezgodną z treścią wniosku. Argumentowali, że Kolegium nie sprawdziło i nie oceniło w sposób należyty czy odwołujący brali udział w postępowaniu o nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa przez zasiedzenie. Podali także, że nie byli poinformowani przez Sąd Powiatowy w Kole o założeniu księgi wieczystej, a o istnieniu decyzji z [...].1972 r. dowiedzieli się "w postępowaniu dotyczącym rejestru geodezyjnego nieruchomości w 2003 r.". Nie wyjaśniono sprawy, że w dacie wydawania postanowienia o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa odwołujący byli jej właścicielami bowiem nabyli nieruchomość aktem notarialnym z dnia [...].1957 r. Ponownie rozpoznając wniosek A. i S.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...].04.2004 r. utrzymało w mocy wcześniejszą swoją decyzję z [...].03.2004 r. powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa. W motywach uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro nieruchomość i budynek w księdze wieczystej zapisane były na własność Skarbu Państwa to brak przesłanek do przyjęcia, że decyzja z [...].1972 r. została wydana z naruszeniem prawa. Kolegium nie jest władne rozpoznawać zarzutów odwołujących w przedmiocie prawidłowości postanowień Sądu Powiatowego w Kole o nabyciu własności przez Skarb Państwa, a następnie założeniu księgi wieczystej. Brak udziału odwołujących w postępowaniu, którego efektem była zaskarżona decyzja jest konsekwencją przyjęcia, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli małżonkowie A. i S.C. W nosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucili, że została wydana w naruszeniu przepisów art. 6, 7, 8, 9 kpa w związku z art. 138 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący twierdzili, że stan posiadania własności spornej nieruchomości w tak małym miasteczku jak D. był powszechnie znany, a w biurze notarialnym był prowadzony zbiór dokumentów z których jasno wynikało, że to skarżący nabyli własność spornej nieruchomości. W toku postępowania zmarła A.C., jej spadkobiercami zostali mąż S.C. i córka U.D., którzy skargę podtrzymali. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze po otrzymaniu wniosku skarżących z dnia [...].2003 r. prawidłowo wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rada Narodowej w K. Nr [...] z dnia [...].1972 r. Na wstępie należało jednak rozważyć kwestię, kto jest stroną tego postępowania. Zgodnie, bowiem, z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy pamiętać, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności ale także zawsze strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Adresat zaskarżonej decyzji jest stroną postępowania bowiem ta decyzja dotyczy jego interesu prawnego. Jest, zatem konieczne, aby wszelkie decyzje związane ze wszczęciem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skierowane były do adresata tejże decyzji. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji z [...].1972 r. adresatem tej decyzji byli S. i A. małżonkowie W. To oni nabyli prawo własności budynku i użytkowania wieczystego. Natomiast w postępowaniu wszczętym w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji uprawnieni zaskarżonej decyzji S. i A. małżonkowie W. nie uczestniczyli. Nie zostali oni powiadomieni przez organ administracji o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności jak również nie otrzymali decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...].03.2004 r. oraz decyzji odwoławczej z dnia [...].04.2004 r. Jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jest to przesłanką do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przypis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ust. z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie zawarte w punkcie II i III uzasadnia przepis art. 200 i 152 cytowanej ustawy. /-/ J. Szaniecka /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło