II SA/Po 519/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-28

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter szczególny i może być przyznane osobie fizycznej częściowo, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania. W ocenie sytuacji finansowej bierze się pod uwagę dochody wszystkich członków wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni, ze względu na niskie dochody rodziny i brak możliwości oszczędności, spełnia warunki do zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pieniężnego. Przedstawiła dokumentację lekarską potwierdzającą całkowitą niezdolność do pracy oraz oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej, w tym niskich dochodach własnych i członków rodziny, brak innych wartościowych składników majątkowych oraz konieczność wspólnego utrzymania pięcioosobowej rodziny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić J. G. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia zwolnić J. G. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca J. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, mianowicie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dołączyła kserokopię wypisu z treści orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, z którego wynika, że do kwietnia 1999r. została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji z powodu wady narządu wzroku. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, zięciem i dwoma wnukami. Podała, że posiada dom o powierzchni [...] m², który prowadzą córka z zięciem. Wszyscy razem w nim mieszkają. Skarżąca otrzymuje emeryturę, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł brutto miesięcznie, córka skarżącej prowadzi działalność gospodarczą – usługi tapicerskie, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, zięć jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Nadto oświadczyła, że znajduje się na oddzielnym utrzymaniu. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego swojego utrzymania (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). W pierwszej kolejności wskazać należy, że skoro skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką i jej rodziną, to dla oceny możliwości płatniczych skarżącej bierze się pod uwagę wszystkie dochody członków rodziny i konieczne koszty utrzymania całej rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Aktualnie, pięcioosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z dochodu skarżącej oraz dochodu z działalności gospodarczej uzyskiwanego przez jej córkę. Wysokość tych dochodów wskazuje, że pozwalają one jedynie na zaspokojenie najpilniejszych wydatków bieżącego utrzymania rodziny. Na jednego członka rodziny przypada kwota [...] zł miesięcznie. Zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym po uiszczeniu niezbędnych kosztów utrzymania domu, wyżywienia rodziny, ubioru, chemii gospodarczej i kosztów kształcenia chociażby młodszego z wnuków nie pozostają już wolne środki. Nadto, z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osoby trzeciej. Posiadany majątek nieruchomy jest natomiast wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i nie stanowi źródła dodatkowego dochodu. Wnioskodawczyni nie ma, więc możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło