II SA/Po 521/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy terenu oddala skargę /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga Pismem z dnia [...] stycznia 2006r. B. i J. S. wnieśli do Urzędu Miasta i Gminy K. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na działce nr [...]w miejscowości C.. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...].03.2006r. na działce nr [...] w C. przeprowadzono oględziny, w wyniku których ustalono, że przedmiotowa wiata została już wykonana. Stosownie zaś do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z związku z faktem, iż przedmiotowa wiata została już wybudowana postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odwołując się od powyższej decyzji B. i J. S. podnieśli, że zrealizowanie inwestycji jest bez znaczenia przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Dopuszczalne jest bowiem wydanie decyzji w odniesieniu do gruntu, na którym wybudowano obiekt budowlany. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że inwestor będzie zainteresowany dokonaniem rozbiórki istniejącego obiektu i wzniesieniem w to miejsce innego obiektu, a podjęcie decyzji będzie uzależniał od możliwości zrealizowania zamiarów znajdujących wyraz w decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto zdaniem skarżących ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera przepisów, z których można byłoby wyprowadzić podstawę prawną do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdyby w trakcie jego doszło do ustalenia, że zamierzenie co do zmiany zagospodarowania terenu poprzez budowę, odbudowę, nadbudowę czy rozbudowę zostało zrealizowane lub że jest w trakcie realizacji. Tym samym organ I instancji uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący podali też, że z wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji wystąpili tylko dlatego, żeby sprostać obowiązkowi wynikającemu z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2006r. nakładającego obowiązek przedstawienia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdzono, że z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]marca 2006r. wynika, że przedmiotowa wiata została już zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już zrealizowanej. Wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że skoro celem decyzji ustalającej warunki zabudowy terenu jest uzyskanie pozwolenia na budowę, to bezprzedmiotowe jest ustalanie warunków dla inwestycji, która już istnieje. W skardze z dnia [...] lipca 2006r. B. i J. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji Kolegium. Zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 17 i 19 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 89-96 kpa i art. 10 kpa, a także art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa. Podniesiono, ze Kolegium nie zawiadomiło skarżących o terminie rozprawy. Wskazano również, że skoro istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracyjny, postępowanie administracyjne nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Ponadto przytoczono argumentację powołaną w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu niezawiadomienia skarżących o terminie rozprawy wskazano, że orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło bez przeprowadzenia rozprawy na posiedzeniu niejawnym. Kolegium postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. poinformowało skarżących o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nadto organ II odwoławczy powtórzył przytoczone argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, iż w momencie złożenia przez B. i J. S. wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy wiaty o wymiarach 13,0 m x 4,0 m x 3,30 m na przedmiotowej działce istniała wiata tożsama pod względem jej położenia i rozmiarów. Skarżący w odwołaniu podali, że "z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wystąpili tylko dlatego, żeby sprostać w przyszłości obowiązkowi wynikającemu z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...].03.2006r." Postanowieniem tym Inspektor - po ustaleniu, że na działce nr [...] znajduje się pobudowana wiata -nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego. Tym samym skarżący złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącego już obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącej inwestycji jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zważyć należy, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa (A. Wóbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 620). Przez sprawę administracyjną rozumie się wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, ze względu na które właściwy organ administracji publicznej może lub powinien taką decyzję wydać. Chodzi zatem o fakty i zdarzenia tworzące tzw. stan faktyczny sprawy oraz prawa i obowiązki, które na podstawie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego mogą lub powinny być przyznane lub nałożone na osobę -adresata decyzji administracyjnej (E. Bojanowski, Postępowanie administracyjne, s. 15 [w:] A. Wróbel, Kpa. Komentarz, s. 76). Jednym z konstytutywnych elementów sprawy o ustalenie warunków zabudowy jest okoliczność planowania inwestycji (art. 4 ust. 2 pkt 2 upzp, art. 59 ust. 1 i 3 upzp). Inwestor podejmując zamiar wybudowania obiektu zobowiązany jest (w przypadku braku planu miejscowego) uzyskać decyzję o warunkach zabudowy terenu. Wobec powyższego nie można zatem zgodzić z twierdzeniem skarżących, iż dopuszczalne jest wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy terenu dla zrealizowanej inwestycji. Powyższe znajduje również potwierdzenie w piśmiennictwie (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 48: "ustalenie warunków dla konkretnej już zrealizowanej inwestycji na określonej nieruchomości gruntowej nie będzie możliwe'). Jednakowe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z 22.04.2002r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt IV SA 2297/00, Lex nr 81728) stwierdził, iż "w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oczywiste jest, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w razie ustalenia, że obiekt został wybudowany". Analogicznie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4.11.1997r. (sygn. akt II SA/Gd 834/96, Lex nr 44165), wskazując, że "nie można ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już zrealizowanej". Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 17 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) stwierdzić należy, iż przytoczone przepisy nie obligowały Kolegium do przeprowadzenia rozprawy. Organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 17 § 1 ustawy mógł bowiem rozstrzygnąć sprawę na posiedzeniu niejawnym bez przeprowadzania rozprawy. Przeprowadzenie rozprawy w myśl art. 19 ustawy w zw. z art. 89 § 1 kpa byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby wymagał tego przepis prawa albo mogłoby to przyczynić się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania. Skoro w niniejszej sprawie stronami są jedynie współwłaściciele jednej nieruchomości (nr 9/29), którzy nie mają sprzecznych interesów organ odwoławczy słusznie uznał, iż przeprowadzenie rozprawy było niecelowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 22002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga