II SA/Po 523/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-27
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona z mocy ustawy jest już zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. Prawo pomocy może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać merytorycznie rozpoznany w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący oświadczył, że jest samotny, nie posiada majątku ani stałego dochodu, a jedynie świadczenie z ośrodka pomocy społecznej. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej zasiłek okresowy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2015r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla A. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest samotny, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Nie uzyskuje żadnego stałego dochodu. Oświadczył, że korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie uzyskuje żadnych stałych dochodów, choruje. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło