II SA/Po 524/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-09-11
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym w postępowaniu zażaleniowym i kasacyjnym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym wynagrodzenia adwokata za zastępstwo procesowe w postępowaniu zażaleniowym i kasacyjnym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Stawki wynagrodzenia należy ustalać zgodnie z przepisami rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości obowiązującymi w dacie wszczęcia postępowania lub zgodnie z przepisami przejściowymi, uwzględniając stawki minimalne oraz podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik został wyznaczony do reprezentowania skarżącego po wydaniu wyroku WSA, w związku z przyznaniem prawa pomocy. Pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Po odrzuceniu wniosku przez WSA, NSA przywrócił termin. Następnie NSA oddalił skargę kasacyjną i przekazał rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika do Sądu I instancji. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w drugiej instancji w kwocie [...]zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł oraz w postępowaniu zażaleniowym w kwocie [...]zł, w tym [...]zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w drugiej instancji w kwocie [...]zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł ([...]) oraz w postępowaniu zażaleniowym w kwocie [...]zł ([...]), w tym [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014r. oddalił skargę skarżącego A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W związku z przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym po wydaniu wyroku, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła do reprezentowania skarżącego adw. K. C.
Pismem z 08 czerwca 2015r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu oraz złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w wysokości 150 % stawki minimalnej, uwzględniając stawkę podatku VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 03 lipca 2015r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na skutek zażalenia pełnomocnika skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 października 2015r. uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 150 % stawki minimalnej, oświadczając że nie zostały pokryte choćby w części.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 maja 2017r. oddalił skargę kasacyjną i rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu przekazał do rozpoznania Sądowi I instancji. Pełnomocnik skarżącego nie stawił się na rozprawie przed Sądem II instancji (k. 147 akt sąd.).
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z §22 obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016r. poz. 1714), które weszło w życie 2 listopada 2016r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015r. poz. 1801), które weszło w życie 1 stycznia 2016r., w treści §22 wskazują, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, zatem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461).
Zgodnie z treścią §18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z 2002r. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę w I instancji nie prowadził ten sam adwokat, wyznaczonemu adwokatowi przysługuje 75% stawki minimalnej wynoszącej 240 zł., nie mniej niż 120 zł. Pełnomocnik nie brał bowiem udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Stawka minimalna w postępowaniu zażaleniowym wynosi 120 zł (§18 ust. 1 pkt 2d) rozporządzenia).
Ustanowiony po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik z urzędu złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Nadto z uwagi na skuteczne wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i doprowadzenie do merytorycznego jej rozpoznania, pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie z tego tytułu. Pełnomocnik wykonał zatem niezbędne czynności dla prawidłowego wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej merytorycznego rozpoznania przez Sąd II instancji i za te czynności przyznać należy wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Wobec powyższego, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, pełnomocnikowi należy przyznać wynagrodzenie w kwocie [...] zł tytułem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz [...] zł za udział w postępowaniu zażaleniowym. Powyższe wynagrodzenie należy podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (23%), zgodnie z §2 ust. 3 rozporządzenia.
W myśl reguły wynikającej z §2 ust. 1 i 2 rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 rozporządzenia.
Oceniając charakter niniejszej sprawy, niezbędny nakład pracy pełnomocnika i jego przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przyznać należy opłatę za czynności pomocy prawnej w stawce minimalnej przewidzianej w §18 ust. 1 pkt. 2b i 2d) rozporządzenia. Pełnomocnik wykonał jedynie przewidziane prawem czynności, które doprowadziły do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu oddalającego skargę, która to skarga kasacyjna został ostatecznie przez Sąd II instancji także oddalona.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło