II SA/Po 526/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-06
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność wyjaśnienia kwestii aktualności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Istniała konieczność wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji, czy oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez stronę w 2010 r. jest nadal aktualne, zwłaszcza w kontekście wątpliwości zgłaszanych przez stronę w późniejszych pismach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. C. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. pozwolenia na przebudowę linii napowietrzno-kablowej. Skarżący nie wyrażał zgody na posadowienie słupów na swojej działce, mimo złożonego w 2010 r. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że konieczne jest wyjaśnienie aktualności tego oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "K.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania H. C. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej PKP [...] Linie Kolejowe S.A. pozwolenia na przebudowę odcinka S. B. – C. od km 111,250 m do km 131,080 w zakresie linii napowietrzno – kablowej średniego napięcia 15kV – LPN poza terenem kolejowym, obejmującym wymienione w decyzji działki, orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Starosta K. udzielił pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji. Odwołanie od niej wniósł H. C. uczestniczący w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji na prawach strony. Z akt organu I instancji wynika, iż decyzję z [...] grudnia 2016 r. H. C. odebrał w dniu [...] stycznia 2017r. stąd termin na złożenie odwołania upływał z dniem [...] stycznia 2017 r. Odwołanie zostało złożone za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu [...] stycznia 2017 r. (stempel poczty na kopercie), czyli z zachowaniem ustawowego terminu.
W odwołaniu skarżący podaje, iż zaskarża decyzję z dnia [...] grudnia 2016r. odnośnie budowy linii napowietrznej kablowej średniego napięcia 15 kV-LPN oraz nie wyraża zgody na posadowienie jakichkolwiek słupów na terenie jego działki o nr ewid. [...], Odwołujący wskazał ponadto, że "nikt nie ma prawa wchodzić na moje grunty rolne, jak sprawy nie będą uregulowane oficjalnie i podparte dokumentacją – gdyż ja się wycofuję z pomocy co dobudowy linii napowietrznej - kablowej napięcia 15kV - LPN dla kolei - [...] S.A."
Organ odwoławczy przedstawił następnie przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora z dnia [...] grudnia 2015 r., zwracając uwagę, że trakcie prowadzonego postępowania, inwestor w związku z pismami stron postępowania, wprowadził zmiany w przebiegu projektowanej trasy w związku z brakiem zgody poszczególnych właścicieli działek na przebieg projektowanej linii napowietrzno - kablowej średniego napięcia 15kV - LPN na ich nieruchomościach.
H. C. pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wystąpił do Starosty [...] wskazując, iż stawianie słupów na jego działce o nr ewid. [...] jest zabronione, co wynika między innymi z prowadzonych postępowań administracyjnych oraz z faktu, iż nie wyraził zgody na powyższe. Inwestor pismem z [...] sierpnia 2016 r. poinformował organ I instancji, iż wstępny projekt przewidywał zlokalizowanie na działce [...] dwóch bliźniaczych słupów jednak ze względu na brak zgody państwa Chumskich na takie rozwiązanie, linia zasilająca PT [...] została zaprojektowana w sposób całkowicie omijający działkę o nr ewid. [...]. Do pisma załączono załącznik nr [...] wskazujący wstępny projekt ze słupami na działce nr [...] oraz załącznik nr [...] wskazujący całkowite ominięcie działki o nr ewid. [...]. Ponadto załączono oświadczenie państwa C. z dnia [...] listopada 2010 r. wyrażające zgodę na wejście [...] S.A. na działkę nr [...] (przed podziałem) w celu wykonania robót związanych z modernizacją linii kolejowej E59 na odcinku granica województwa [...] - P..
Wojewoda pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał H. C. do złożenia wyjaśnień w kwestii dotyczącej oświadczenia z dnia 09 listopada 2010 r., dotyczącego zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. W niniejszym piśmie poinformowano odwołującego, że z załączonego projektu budowlanego wynika, że nad działką o nr ewid. [...] (której odwołujący jest współwłaścicielem) zaplanowano linię napowietrzno kablową średniego napięcia potrzeb nietrakcyjnych na szlaku Stare B. – K.. Słupy pod linią zaprojektowano na działce o nr ewid. [...] i nie są one objęte przedmiotowym postępowaniem.
Następnie organ przytoczył treść przepisów ustawy Prawo budowlane, wskazując, że obligatoryjnym elementem wniosku o pozwolenie na budowę jest złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy organu I instancji wynika, iż inwestor załączył między innymi oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na aktualnym obowiązującym wzorze podając w pkt. D podając właścicieli działek oraz datę udzielenia zgody na realizację inwestycji. Z wykazu wynika, iż H. i M. C. udzielili zgodę na inwestycję w dniu [...] listopada 2010 r. Fakt złożenia przez inwestora oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z punktu widzenia formalnego, czyni zadość wymaganiom przepisów Prawa budowlanego. Jeżeli jednak oświadczenie to zostanie w jakikolwiek sposób zakwestionowane w postępowaniu przed organem administracji architektoniczno - budowlanej, to organ nie ma prawa bez wyjaśnienia tej kwestii wydać decyzji o pozwoleniu na budowę. Oświadczenie o dysponowaniu nieruchomościami na cele budowlane może więc zostać skutecznie podważone w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, co powinno stanowić przeszkodę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze oraz datę złożenia wniosku o pozwolenie na budowę przez inwestora w dniu [...] grudnia 2015 r. trudno uznać, iż zawarta z państwem C. umowa dotycząca użyczenia ich działki dla realizacji inwestycji z dnia [...] listopada 2010 r. jest aktualna. Stąd w związku z odwołaniem H. C., który ma wątpliwości, co do przedmiotowej inwestycji, jednak na wezwanie organu II instancji nie przedstawił jednoznacznego stanowiska w kwestii swojego oświadczenia z dnia [...] listopada 2010 r. należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym podjęciu postępowania organ I instancji winien wziąć pod uwagę wskazane orzecznictwo i wezwać inwestora o uaktualnienie złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania w szczególności w zakresie działki o nr ewid. [...].
Na marginesie w oparciu o przedłożoną dokumentację budowlaną i materiały dowodowe organ odwoławczy uznał, iż zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 (odpowiednie uprawnienia osób opracowujących projekt oraz zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego). Projektant oraz sprawdzający złożyli na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i jest kompletny z punktu widzenia celu, któremu ma służyć.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. C., wskazując jednoznacznie, że nie wyraża zgody na budowę linii na terenie jego nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 06 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżący nie wyraża zgody na przeprowadzenie inwestycji na jego nieruchomości, zarówno jeżeli chodzi o posadowienie linii energetycznej, jak i przeciągnięcie przez nią przewodów elektrycznych, ponieważ wpłynie to na wartość nieruchomości skarżącego i uniemożliwi mu jej zabudowę i jest szkodliwe dla zdrowia. Skarżący przedłożył natomiast pismo procesowe z dnia 23 października 2017 r. oraz okazał orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne, z których wynika, że nie ma przeciwwskazań do wykonywania przez niego zawody kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Wojewody, który działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego uchylił decyzję zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na przebudowę odcinka Stare B. – C. od km 111,250 m do km 131,080 w zakresie linii napowietrzno – kablowej średniego napięcia 15kV – LPN poza terenem kolejowym, obejmującym wymienione w decyzji działki.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że w dniu 01 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Ustawa powyższa zmieniła brzmienie art. 138 § 2 K.p.a., a więc przepisu stanowiącego podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Sąd podkreśla jednak, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia 30 marca 2017 r. Wojewoda obowiązany był stosować przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o dotychczasowe brzmienie przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który stanowił procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka treść omawianego przepisu funkcjonowała od dnia 11 kwietnia 2011 r. na skutek ustawy z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18).
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a., ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiące konsekwencję tego naruszenia - 2) zaniechanie wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Przenosząc powyższe wywody na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że obligatoryjnym elementem wniosku o pozwolenie na budowę jest złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt sprawy organu I instancji wynika, iż inwestor załączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na aktualnym obowiązującym wzorze podając w pkt. D podając właścicieli działek oraz datę udzielenia zgody na realizację inwestycji. Z wykazu wynika, iż H. i M. C. udzielili zgodę na inwestycję w dniu [...] listopada 2010 r. W świetle oświadczeń H. C. trudno jednakże uznać, iż zawarta z państwem C. umowa dotycząca użyczenia ich działki dla realizacji inwestycji z dnia [...] listopada 2010 r. jest aktualna. Stąd w związku z odwołaniem H. C., który ma wątpliwości, co do przedmiotowej inwestycji, jednak na wezwanie organu II instancji nie przedstawił jednoznacznego stanowiska w kwestii swojego oświadczenia z dnia [...] listopada 2010 r. należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Wojewody, przy ponownym podjęciu postępowania organ I instancji winien wziąć pod uwagę wskazane orzecznictwo i wezwać inwestora o uaktualnienie złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania w szczególności w zakresie działki o nr ewid. [...].
W ocenie Sądu okoliczności, do których odnosi się Wojewoda istotnie uzasadniały skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 138 § 2 K.p.a. Wyjaśnienie, czy H. C. podtrzymuje swoją zgodę na realizację inwestycji wymagało bowiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, czego.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło